गोर्खा भर्तीबारे प्रधानमन्त्री असन्तुष्ट

नवीन पोखरेल

लन्डन — प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले नेपाल, भारत र बेलायतबीच सन् १९४७ को बेलायती सेनामा गोर्खा भर्तीसम्बन्धी सन्धि पुनरावलोकन गर्न ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली बुधबार लन्डनस्थित बेलायती दूतावासले आयोजना गरेको कार्यक्रममा । तस्बिर : कान्तिपुर

तीनदिने बेलायत भ्रमणका क्रममा मंगलबार समकक्षी टेरेजा मेसँगको आधा घण्टा लामो भेटवार्तामा ओलीले उक्त सन्धि त्रिपक्षीय नभई द्विपक्षीय रूपमा परिमार्जित गर्नुपर्नेबारे ध्यानाकर्षण गराएको लन्डनस्थित दूतावासले जानकारी गराएको छ ।

‘सम्माननीय प्रधानमन्त्रीज्यूले त्रिपक्षीय सन्धि पुनरावलोकन गर्न मेसँग सशक्त रूपमै कुरा उठाउनुभयो,’ दूतावासका उपनियोग प्रमुख
शरदराज आरणले भने, ‘यो अब पुरानो पनि भइसक्यो र द्विपक्षीय रूपमा हुनुपर्छ भन्ने प्रधानमन्त्रीको भनाइ हो ।’

प्रधानमन्त्री ओली र समकक्षी मेबीच टेन डाउनिङ स्ट्रिटमा भएको भेटपछि बेलायत सरकारले जारी गरेको अपडेटमा बेलायती प्रधानमन्त्रीले ब्रिटिस सेनामा गोर्खा सैनिकको महत्त्वपूर्ण भूमिकाबारे चर्चा गरेको उल्लेख छ । भूतपूर्व गोर्खा सैनिकहरूका मागबारे भने केही जनाइएको छैन ।

सन् १९४७ मा भारत स्वतन्त्र हुने बेला नेपाल, बेलायत र भारतबीच भएको त्रिपक्षीय सन्धिको एनेक्स ३ मा सम्बन्धित मुलुकहरूले गोर्खा सैनिकहरूलाई आ–आफ्ना सैनिकसरह व्यवहार गर्नुपर्ने उल्लेख छ । साथै गोर्खा सैनिकमाथि भाडाका सिपाही भएको भन्ने आरोप नलागोस् भन्नका लागि उनीहरूको पदोन्नतिलगायत विषयमा हरेक सुविधा दिनुपर्ने पनि उल्लेख छ ।

प्रधानमन्त्री ओलीले मंगलबार भूतपूर्व गोर्खाहरूसँग लन्डनस्थित नेपाली दूतावासमा भएको छलफलमा पनि गोर्खा भर्ती प्रक्रियाबारे असन्तुष्टि व्यक्त गरेको सहभागी एक गोर्खा अभियन्ताले बताए । ‘बेलायतले त्रिपक्षीय सन्धिका नाममा गोर्खाहरू कहाँ लान्छ, कति लान्छ नेपाल सरकारसँग सोध्ने पनि होइन,’ गोर्खाहरूमाझ प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिलाई उद्धृत गर्दै ती अभियन्ताले भने, ‘अहिले आएर महिला पनि ब्रिटिस आर्मीमा लैजाने रे । हामीलाई सोध्नुपर्दैन ? बेलायतको मनोमानी अलिक बढ्यो ।’

अर्का गोर्खा अभियन्ता ज्ञानराज राईले छलफलमा आफूहरूले भन्दा पनि प्रधानमन्त्रीले बेलायतको विभेदबारे बोलेको बताए । ‘हामीले त आफ्ना समस्या राख्न गएका, उल्टै सम्माननीय प्रधानमन्त्रीले पो धेरै असन्तुष्टि व्यक्त गर्नुभयो,’ राईले भने, ‘उहाँमा देखिएको असन्तुष्टिले प्रधानमन्त्री मेसँग यसबारे कुरा भएको भन्ने विश्वासमा छौं ।’ गेसो सभापति कृष्णकुमार राईले पनि प्रधानमन्त्रीले सन्धिलाई गम्भीरतापूर्वक लिएको बताए । गोर्खा सत्याग्रह संयुक्त संघर्ष समितिका प्रमुख संयोजक कृष्णबहादुर राईले त्रिपक्षीय सन्धि पुरानो, अवैधानिक र असान्दर्भिक भएकाले यसलाई परिमार्जन गर्नुपर्ने बताए ।

राईले नेपाल र बेलायत सरकारका प्रतिनिधि र भूपू गोर्खाहरू सम्मिलित प्राविधिक कमिटीले सिफारिस गरेका १३ बुँदासमेत बेलायत सरकारले बेवास्ता गरेकाले आफूहरू आन्दोलनमा उत्रन बाध्य हुनुपरेको बताए । बेलायतले गत मार्चमा ‘गोर्खा विशेष प्याकेज’ भन्दै घोषणा गरेको प्याकेजमा गोर्खाहरूको असन्तुष्टि छ । उक्त प्याकेजमा दर्जाअनुसार ३४ प्रतिशतसम्म पेन्सन बढाइएको उल्लेख थियो ।

'भ्रमण उपलब्धिमूलक’
प्रधानमन्त्री ओलीले तीनदिने बेलायत भ्रमण उपलब्धिमूलक भएको बताएका छन् । भ्रमणको अन्तिम दिन नेपाली दूतावासमा आयोजित रिसेप्सनमा उनले भने, ‘समकक्षी टेरेजा मेसहित ब्रिगेड अफ गोर्खाज मुख्यालय, विभिन्न सांसद र अन्यवरिष्ठ राजनीतिज्ञहरूसँगको भेटले सबभन्दा पुरानो कूटनीतिक सम्बन्ध भएको मुलुकसँगको सम्बन्ध थप प्रगाढ बनेको छ ।’ ओलीले गोर्खाहरू बेलायत–नेपाल सम्बन्धको प्रमुख कडी भएको पनि बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७६ ०७:२२
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

बेलायत भ्रमण उपलब्धिमूलक : प्रधानमन्त्री

नवीन पोखरेल

लन्डन — प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आफ्नो तीन दिने बेलायत भ्रमण उपलब्धिमूलक भएको बताएका छन् । भ्रमणको अन्तिम दिन आफ्नो सम्मानमा दूतावासमा आयोजित रिसेप्सनमा ओलीले भने, 'समकक्षी टेरेजा मेसहित ब्रिगेड अफ गोर्खाज् मुख्यालय, विभिन्न सांसद र अन्य वरिष्ठ राजनीतिज्ञहरुसँगको भेटले सबैभन्दा पुरानो कूटनीतिक सम्बन्ध भएको मुलुकसँगको सम्बन्ध थप प्रगाढ बनेको छ ।'

तस्बिर सौजन्य : शिव भण्डारी

ओलीले मंगलबार समकक्षी मे, प्रिन्स ह्यारी, प्रमुख प्रतिपक्षी दल लेबर नेता जेरेमी कोर्बिन लगायत नेता, व्यापारी र गोर्खा समुदालाई भेटेका थिए।

सत्र वर्षपछि नेपालका प्रधानमन्त्री बेलायत आए पनि बेलायती प्रधानमन्त्रीले राजीनामा दिएकाले कुनै सम्झौता भएन। ओलीले बेलायत नेपाल दुई शताब्दी भन्दा लामो कूटनीतिक सम्बन्ध भएको स्मरण गर्दै उच्चस्तरीय भ्रमण श्रृंखला निरन्तर बनाउन पनि आग्रह गरेका थिए। बेलायत-नेपाल सम्बन्ध बहुआयामिक र विभिन्न कोणबाट अगाडि बढेको स्मरण गर्दै प्रधानमन्त्री ओलीले अप्ठेरो परिस्थितिमा बेलायतको सहयोग निरन्तर प्राप्त भएको पनि जनाए। बेलायतको सहयोग नेपालको लोकतन्त्र र समृद्धि संस्थागत गर्न कोशेढुंगा भएको उनले बताए।

विदेशी र नेपाली गरी झण्डै पाँच सयमाझ उनले गोर्खाहरु बेलायत-नेपाल सम्बन्धको प्रमुख कडी भएको बताए। 'नेपाली वीर छन् भन्ने कुरा सबैभन्दा पहिला बेलायतले थाह पायो'', मजाक गर्दै प्रधानमन्त्री ओलीले थपे, 'गोर्खाहरु ब्रिटिस सेनामा आएपछि त वीर नेपालीबारे अन्तर्राष्ट्रिय रुपमै थाह भयो।' उनले नेपाली कर्तव्यपरायण र अनुशासित भएको प्रसंग उल्लेख गर्दै नेपाली जहाँ पुगेका छन् त्यहाँ पीडा र अप्ठेरो होइन, बरु नेपालको प्रतिष्ठा उँचो बनाएका बताए। ओलीले नेपालीलाई आफ्नो कारोबार मिलाएर नेपाल फर्कन पनि आग्रह गरे।

प्रधानमन्त्री ओली नेपाली प्रतिनिधिमण्डलसहित बुधबार नै रेल चढेर पेरिसतर्फ लागेका छन्।

प्रकाशित : जेष्ठ २९, २०७६ १८:५९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT