बेपत्ता बहिनी खोज्दै किनारैकिनार

अर्जुन राजवंशी

बिर्तामोड — अनिश सुब्बा शनिबार बिहानै बहिनी अञ्जनालाई लिन स्कुलतिर जाने सुरसार गर्दै थिए । बहिनीलाई माईखोलाले बगाएको खबर अचानक आइपुग्यो । त्यसपछि उनले माईखोला किनारैकिनार हिँडेर बहिनी खोजिरहेका छन् ।

तीन दिन तीन रात बित्दा पनि अञ्जना भेटिएकी छैनन् । ‘म घरबाट अलि छिटो हिँडेको भए बहिनीलाई खोलाले बगाउने थिएन,’ अनिशले सुकेको स्वरमा टेलिफोनमा भने, ‘म घरबाट हिँड्नुअघि नै उनीहरू खोलामा पसेछन् ।’

इलामको माई नगरपालिका–१ जुवालेका १४ वर्षीया अञ्जना सुब्बा, १६ वर्षीया निशा सुनुवार र १३ वर्षीया सुनीता साउदेन माईखोलामा बगेर शनिबार बिहानदेखि बेपत्ता छन् । उनीहरू माई नगरपालिका–६ स्थित माई भगवती माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थी हुन् । माई नगरपालिका–१ जुवालेघरदेखि विद्यालय पुग्न ४५ मिनेटको पैदल दूरीमा पर्छ । यो स्थान इलामको दक्षिणी झापासँग जोडिएको छ । अरू बेला उनीहरू खोला सहजै तर्न सक्थे । त्यस दिन वर्षा भएकाले अनिश बहिनीलाई लिन स्कुलतिर जाने तयारीमा थिए ।

निशा कक्षा ९, अञ्जना कक्षा ७ र सुनीता कक्षा ६ का विद्यार्थी हुन् । पहिलो त्रैमासिक परीक्षा सकेर घर फर्कंदै गरेका उनीहरूलाई अविरल वर्षापछि माईखोलामा आएको बाढीले शनिबार बिहान ७ बजे बगाएको हो । अञ्जना, निशा, सुनीता, कक्षा ७ मा पढ्ने भीम नेम्वाङ र कक्षा ९ मा अध्ययनरत दिबिका सुनुवार सँगै घर फर्कंदैथिए ।

पाँच जना मिलेर माईखोला तर्नेक्रममा उनीहरूलाई बाढीले बगाएको थियो । भीम र दिबिका पौडिएर खोला तर्न सफल भएका थिए । उनीहरूले अरूका अभिभावकलाई घटना सुनाएका थिए ।

लगत्तैबाट आफन्त, छिमेकी, प्रहरीसहितको टोलीले निरन्तर खोजी जारी राखे पनि सोमबार अपराह्नसम्म उनीहरूको अवस्था पत्ता नलागेको निशाका बुबा टेकबहादुर सुनुवारले बताए । ‘खोला बढेकाले मैले स्कुल नजाऊ भनेको थिएँ । छोरीले मानिनँ । परीक्षा छ, बिहीबारेमै बसेर लेख्छौं भनी,’ टेकबहादुरले भने, ‘परीक्षा छाड्न नमिल्ने भनेपछि मैले चामल, तरकारी दिएर पठाएको थिएँ ।’ माईखोला सधैं तरिरहने भएकाले शनिबार पनि उनीहरूले आँट गरेको हुन सक्ने उनले बताए ।

जुवालेबाट विद्यालय जान माई र रिखुवा खोला तर्नुपर्छ । शिक्षक बुद्धिप्रसाद आङदम्बेका अनुसार जुवाले, बाह्रधार्ने, डुम्रे, माझीटारलगायत गाउँबाट २४ जना विद्यार्थी माईखोला तरेर भगवती मावि पढ्न आउने गर्छन् । माईखोलामा पुल नभएकाले विद्यार्थी सधैं जोखिमपूर्ण यात्रा गर्दै विद्यालय आउने गरेको शिक्षक आङदम्बेले बताए ।

वर्षासँगै माईखोलामा बाढी आउन थालेपछि उनीहरू पाँचै जना बुधबारदेखि स्कुल नजिकैको बिहीबारे बजारमा कोठा लिएर बसेका थिए । शुक्रबार परीक्षा सकिएपछि कक्षा ७ मा पढ्ने निशाका भाइ प्रदीपसहित ६ जनाको टोली घरतर्फ हिँडेको थियो । पानी परिरहेको थियो । ‘शुक्रबार खोला छेउसम्म आइपुग्दा बेलुका ५ बजेछ । बाढी ठूलो भएकाले उनीहरू खोला छेउको घरमा बास बसेछन्,’ टेकबहादुरले भने, ‘भोलिपल्ट बिहानै मकै पोलेर खाएछन् र प्रदीपलाई छाडेर उनीहरू पाँचै जना खोला पसेछन् ।’

माईखोलाको पानी बाँध बनाएर सानिमा जलविद्युत् हाइड्रोले प्रयोग गर्दै आएको छ । शिक्षक आङदम्बेका अनुसार अन्य समयमा हाइड्रोले खोलाको ७० प्रतिशत पानी प्रयोग गर्थ्यो । ‘तर, अविरल वर्षाका कारण हाइड्रोले सबै पानी खोलामै छोड्ने गरेको रहेछ,’ आङदम्बेले भने । पानीको मात्रा कम भएको स्थान खोज्दै तलसम्म पुग्दा पनि बाढी एकनासको देखेपछि उनीहरू पौडिएर खोला तर्ने प्रयास गरेका थिए ।

खोलामा झोलुंगे पुल हाल्न सर्वेक्षण भइसकेको छ । माई नगरपालिकाका प्रमुख दीपककुमार थेबेले माईखोलामा पुल निर्माण गर्ने कार्यको प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेको जानकारी दिए । ‘विद्यार्थीहरू खोलामा बगेर बेपत्ता भएको घटनाले दुःखी बनाएको छ । हामी चाँडै माईखोलामा झोलुंगे पुल निर्माण सुरु गर्दैछौं ।’

प्रकाशित : असार ३१, २०७६ ०७:४१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बाढी हेर्दा चिप्लिएर खोलामा

भूषण यादव

वीरगन्ज — तीन दिनदेखिको अविरल वर्षाले सुक्खा खेत हिलाम्मे भएको थियो । ठाउँठाउँमा नहर र पैनी भरिएको हेर्न जानेहरूको लस्कर चलेको थियो । रोपाइँका लागि ब्याडबाट बिउ उखेल्ने तयारीमा वीरगन्ज–२३ भवानीपुरका रामनारायण कुर्मीलाई फोन आयो– छोरो खोलामा बग्यो ।

शनिबार बिहान करिब साढे ९ बजे भाइ हरिनारायणको मोबाइल बज्यो । ‘दाइ अनुज खोलामा डुबेको खबर छ,’ बहिनीले खबर गरिन् ।

वीरगन्जको एक विद्यालयमा कक्षा १० मा पढ्ने छोरो अनुज डुबेको खबर पाउनासाथ कुर्मी साइकल लिएर ५ किलोमिटर दक्षिणको घटनास्थलतर्फ हान्निए । हरिनारायणले उनलाई पछ्याए । वीरगन्ज सहरको पश्चिम भएर बग्ने सिर्सिया खोला उर्लिएको थियो । ‘अनुज डुबेको ठाउँमा पुग्दा सुरक्षाकर्मीहरू खोजिरहेका थिए,’ १६ वर्षीय छोराको किरिया बसेका कुर्मीले भक्कानिँदै भने, ‘होनहार छोराको जिन्दगी बाढीले समाप्त पारिदियो ।’ तीन दर्जनभन्दा बढी सुरक्षाकर्मीले पानीमा शनिबार दिनभरि खोजेपनि शव फेला परेन । सुरक्षाकर्मीसँगै उनका काका हरिनारायण पनि खोजतलासमा सक्रिय थिए ।

‘डुबेको भोलिपल्ट आइतबार मध्याह्न १२ बजेको समयमा अनुजको शव फेला पर्‍यो,’ हरिनारायणले भने, ‘दोस्रो दिन पनि ५ फिटसम्म पानी थियो ।’ शनिबार बिहान अनुज आफ्ना कान्छा भाइ अजय र साथीहरूसँग बाढीको पानीले जलमग्न क्षेत्र हेर्न घरबाट निस्किएका थिए । सिर्सिया खोलामा आएको बाढीले खेत र बस्ती जलमग्न थिए । सडकमा पानीको बहाव तेज थियो । ‘दाइको खुट्टा चिप्लियो,’ १४ वर्षीय अभयले भने, ‘हामीले तत्काल बाँस दिएर तान्न खोज्यौं । तर, दाइलाई बचाउन सकेनौँ ।’ उनका अनुसार गुहार मागेपछि सुरक्षाकर्मी र स्थानीय आएर खोजतलासमा लागे पनि दाजु फेला परेनन् ।

कृषि औजार कारखानाका पूर्वकर्मचारी कुर्मीले शिक्षाको महत्त्व बुझेका कारण आफ्ना र भाइका छोराछोरीलाई वीरगन्ज राखेर पढाइरहेका थिए । श्रीमती सन्तुदेवीले बच्चाको देखरेख गर्थिन्, कुर्मीले गाउँमा बसेर घरगृहस्थी सम्हालेका थिए । गाउँ पछाडि ड्राइपोर्ट र परवानीपुर ६ लेन सडक निर्माण हुँदा कुर्मीको १२ कट्ठा जग्गा सरकारले अधिग्रहण गरेको थियो ।

मुआब्जाबाट आएको रकमले उनले वीरगन्जमा एउटा पुरानो घर किनेका थिए । ‘परिवारका सात छोराछोरीमध्ये अनुज पढालु थियो,’ कुर्मी सम्झन्छन्, ‘इन्जिनियर बन्छु भन्थ्यो ।’ ल्याकतले नभ्याए खेत बेचेरै पनि छोराछोरीलाई पढाउने अठोट लिएर नै वीरगन्ज राखेको उनले बताए । ‘अब त इन्जिनियर बन्ने छोरा नै रहेन, बाढीले सपना अधुरो बनायो,’ उनले भने, ‘मुटुमा ढुंगा राखेर सहनुपर्ने अवस्था आएको छ ।’

विगत तीन दिनदेखि आमा सन्तुदेवी कुर्मीको आँखा ओभानो छैनन् । बिहानको खाना पकाउन उनी भान्सामा हुँदा अनुज भाइ र साथीका साथ बाढीको पानी हेर्न निस्केका थिए । ‘विदेशमा पढेर भए पनि देश फर्केर नाम रोशन गर्छु भन्थ्यो,’ उनले भनिन्, ‘केके थरी जोडेर प्लेन बनाउँथ्यो, लाइन कटदा ब्याट्रीले सानो ब्लब बालिदिन्थ्यो । प्लास्टिकको डोजर पनि बनाएको थियो ।’ बाढीको पानीमा डुबेर पर्सामा तीन जनाको मृत्यु भएको छ ।

प्रकाशित : असार ३१, २०७६ ०७:४१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT