खोस्टो नबनोस् चुनावी घोषणापत्र

मधु राई

गत वैशाख ३१ गते सम्पन्न स्थानीय तह निर्वाचनमा एमालेको तर्फबाट निर्वाचित काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख विद्यासुन्दर शाक्यले चुनावअघि आफ्नो चुनावी घोषणापत्रमार्फत ‘एक सय एक दिनमा एक सय काम गर्छु’ भनी मतदाता समक्ष प्रतिबद्धता जाहेर गरेका थिए ।

तर प्रमुख भएर पदभार सम्हालेको केही दिनभित्रै उनले आफू मातहतका निर्वाचित पदाधिकारीहरूलाई सरकारी ढिकुटीबाट मोबाइल किनिदिएर आलोचितमात्र बनेनन्, महानगरपालिकालाई चाहिने भनेर महँगो गाडी किने र व्ययभार थपे । यसरी ‘कामकुरा एकातिर कुम्लो बोकी ठिमीतिर’ भनेझैं प्रमुख शाक्यले आफ्नो प्रतिबद्धता बिर्सेर चुनावी घोषणापत्रलाई खोस्टामा परिणत गरे । र मतदातालाई निराश पारे ।

निरक्षर र साक्षरको के कुरा गर्ने ? राजधानीका हुनेखाने, शिक्षित मतदातालाई समेत चुनावअघि यस्ता चुनावी घोषणापत्रले कसरी आकर्षित गर्दारहेछन् भन्ने दृष्टान्त खोज्न टाढा जानु पर्दैन । विगतमा जस्तै शीर्ष दलहरूले यसपालि पनि मतदाताको मत हत्याउन विकास र समृद्धिको सपना बाँड्ने काम गरेका छन् । चुनावी घोषणापत्रमा विकास र समृद्धिको स्वप्निल सपना बाँड्ने र चुनाव जितेपछि त्यसलाई खोस्टामा परिणत गर्ने दलका नेता/कार्यकता फेरि पनि प्रतिनिधि र प्रदेशसभाको चुनाव जित्न त्यस्तै आकर्षक घोषणापत्र लिएर मतदाताको घरदैलो अभियानमा जुटेका छन् । बाहिरबाट राजधानीका मतदाताहरू शिक्षित र जागरुक देखिए पनि कस्तालाई जिताउँदा विकास निर्माणको कामले गति लिन्छ भन्ने विषयमा सधैँ अलमलिएको देखिन्छ । फेरि बहुसंख्यक शिक्षित, जागरुक भनाउँदा मतदाता पनि विकास निर्माणको काममा त्यति चासो राख्दैनन् । यसको प्रत्यक्ष र परोक्ष फाइदा दलहरूले उठाइरहेका छन् ।

Yamaha

यसरी ‘हिँड्दैछ, पाइला मेट्दैछ’ भन्ने चरित्र देखाउन खप्पिस शीर्ष दलका नेता/कार्यकर्ताको पुरातन प्रवृत्तिलाई मतदाताहरूले सामान्य रूपमा लिएको देखिन्छ । किनभने विकास र समृद्धिको सपना बाँड्दै आएका यस्ता नेता/कार्यकर्ताले विकास निर्माणको काममा चासो नराख्ने मतदाताको मनोभाव बुझेरै हुनुपर्छ, निर्वाचनैपिच्छे पूर्वाधार बिनाको सपना पूरा गर्छौं भन्दै अर्को चुनावी घोषणापत्र जनसमक्ष ल्याउँछन् र मतदाताहरू पनि हो न हो यसपालि त घोषणापत्रमा उल्लेखित वाचाहरू पूरा गर्छन् होला भनेर विश्वास गर्छन् र पुन: रनभुल्लमा पर्छन् ।
पूर्वाधार बिनाको विकास र समृद्धिको सपना बाँड्न खप्पिस दलहरूमध्ये वाम गठबन्धनले यसपटक आफ्नो घोषणापत्रमा पाँच वर्षमा सहरहरूमा मेट्रो र मोनोरेल कुदाउँछौं भनी उल्लेख गरेका छन् । मेट्रो रेल कुदाउन चाहिने पूर्वाधार खै त ? फेरि यस्ता मेट्रो रेल कुदाउँदैमा विकास र समृद्धिले फड्को मार्छ भन्ने असन्तुलित विकासको नमुना हेर्न टाढा जानै पर्दैन । छिमेकी देश भारतको राजधानी दिल्ली सहरको असन्तुलित विकास हेरे पुग्छ । एउटै सहरमा एकातिर मेट्रो रेल कुद्ने अर्कातिर झोपडपट्टीमा पुस्तौं–पुस्ता आधारभूत आवश्यकताबिना बाँचिरहेका जनता, यी दुवैथरी सहरबासी अहिले वायु प्रदूषणको पीडा खेप्दैछन् । 

अहिलेलाई मेट्रो रेल र मोनोरेल हैन, हामीलाई वायु प्रदूषणबाट मुक्ति चाहिएको छ । विश्वको प्रदूषित सहरहरूमध्ये काठमाडौं पाँचौं स्थानमा पर्छ भन्ने अध्ययन–अनुसन्धानले जनसमक्ष ल्याए पनि मानव स्वास्थ्यसँग प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने यस्ता विषयलाई दलहरूले सामान्य रूपमा लिएको देखिन्छ । 

एमाले गठबन्धनले जस्तै नेपाली कांग्रेसले पनि यसपटक आफ्नो चुनावी घोषणापत्रमा स्याटेलाइट र स्मार्ट सिटीहरू बनाउने स्वप्निल सपनाहरू मतदातामाझ बाँड्दैछ । यसपालि वाम र लोकतान्त्रिक गठबन्धनले जस्तै वैकल्पिक शक्ति भनी उदाएका नयाँ शक्तिले पाँच वर्षमा गरिबीको अन्त्य गर्ने र विवेकशील साझा पार्टीले समयसीमा नतोके पनि एकमुष्टमै सडक, हवाई, रेल, केबलकार र जलमार्गको विकास गर्ने भनी आफ्नो घोषणापत्रमा उल्लेख गरेका छन् ।

विगतमा राष्ट्रिय मुद्दाको कुरा छाडौं, स्थानीय निर्वाचनताका आफ्नो घोषणापत्रमा के–के कुरा उल्लेख गरेका थिए भन्ने कुरा अधिकांश निर्वाचित पदाधिकारीले बिर्सेको देखिन्छ । उदाहरणका लागि १९ वडा भएको विराटनगर महानगरपालिकामा स्थानीय निर्वाचनताका तालमेल गरेका माओवादी र संघीय समाजवादी फोरमले आफ्नो घोषणापत्रमा ‘नहर सरसफाइ र स्वच्छ पानी प्रवाह गर्न पहल गरी पार्क र नौका विहार सञ्चालन गर्न पहलकदमी गरिनेछ’ भनी उल्लेख गरेका थिए । वर्षको एकदिन छठपूजाको अघिल्लो दिनमात्र सरसफाइ गरिने नहरमा ३६४ दिन तिनै व्रतालुले फोहोर फ्याँक्ने गर्छन् । 

महानगरको ७/८ वटा वडा हुँदै बग्ने नहर हाम्रो प्राकृतिक सम्पदाको एकमात्र धरोहर हो र यसको संरक्षण गर्नुपर्छ भन्ने चेत न राजनीतिकर्मीमा पलायो न नहरछेउ बसोबास गर्नेहरूमा । संयोग भन्नुपर्छ, वडा नम्बर १२ मा संघीय समाजवादी फोरमबाट हीरालाल कामत र ६ मा माओवादी केन्द्रबाट विजय कामत वडाध्यक्षमा विजयी भएका छन् । यी दुवै वडाको बीचैबीच बग्ने फोहोरी नहर सफा गर्छौं भन्दै चुनाव जितेका वडाध्यक्ष विजय कामतले चुनाव जितेको झन्डै ६ महिना बित्नलाग्दा सामान्य बाटोघाटो साम्य पार्ने बाहेक नहर सम्बन्धी उल्लेख गरेका बुँदालाई चटक्कै बिर्सेको देखिन्छ भने हीरालाल कामतले भने बाटोघाटोको स्तरोन्नत्तिको काम सक्ने बित्तिकै वडाबासीको सहभागितामा नहरको संरक्षण र सम्बद्र्धन गर्ने बताए । यसरी हिजोका दिन छठमैयाका लागि भनेर सरसफाइ गरिएको नहर आज पुन: डम्पिङ साइटमा परिणत भएको छ ।

हुन त हामी मतदाताहरू पनि दोषमुक्त भने छैनौं । किनभने बहुसंख्यक मतदाता अझै पनि घोषणापत्र नहेरी मतदान गर्छौं । फेरि विगतमा चुनावी घोषणापत्र हेरेर मतदान गर्दै आएका बहुसंख्यक मतदाता पनि निर्वाचित पदाधिकारीले आफ्ना घोषणापत्रमा उल्लेख गरेका काम पूरा गरे कि गरेनन् भनी त्यति चासो राख्दैनौं । यसरी बहुसंख्यक मतदाताको यस्तो मनोवृत्तिका कारण पनि चुनावी घोषणापत्रहरू खोस्टामा परिणत हुने गरेका छन् । 

विडम्बना भन्नुपर्छ, यसपटक पनि शीर्ष दलहरूको चुनावी घोषणापत्र बहुसंख्यक मतदाताले अझै पढ्न पाएका छैनन् । विगत जस्तै दलहरूको घोषणापत्र नहेरी मतदान गर्ने मतदातालाई फेरि पनि आफूतिर आकर्षित गर्न दलहरूले घरदैलोसँगै चुनावी सभा आयोजना गर्दैछन् । यसरी घरदैलो गर्दैमा र चुनावी सभा गर्दैमा चुनाव जितिन्छ भनी दौडधुप गरिरहेका दलका नेता/कार्यकर्ताले विगतमा आफ्ना दलले घोषणापत्रमा उल्लेख गरेका प्रतिबद्धताको समीक्षा गर्न जरुरी छ । घोषणापत्रमा उल्लेखित प्रतिबद्धतामध्ये कुन–कुन पूरा गरे र बाँकी किन पूरा गर्न सकिएन भनी आफ्ना मतदातासामु स्पष्ट पार्न जरुरी छ । यस्तै घोषणापत्र पढेर मतदान गर्ने मतदाताले पनि निर्वाचित पदाधिकारीहरूले घोषणापत्रमा उल्लेखित काम पूरा गरे कि गरेनन् भनेर बेला–बेलामा झकझक्याउन जरुरी छ । यस्तै विगतमा चुनावी घोषणापत्रलाई खोस्टामा परिणत गर्ने दल र उम्मेदवारभन्दा राजनीतिमा स्वच्छ छवि बनाएका इमानदार र विकासप्रेमी उम्मेदवारलाई जिताउनसके मात्र विकास निर्माणको कामले गति लिन्छ ।

प्रकाशित : मंसिर ४, २०७४ ०७:२८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

ध्वंसात्मक गतिविधि रोक्छु : प्रधानमन्त्री

मोहन बुढाऐर

डडेलधुरा — प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले निर्वाचन बिथोल्ने गरी भइरहेका आक्रमण र विध्वंसात्मक क्रियाकलाप पूर्ण निस्तेज पार्ने बताएका छन् । उनले सुरक्षा व्यवस्था कडा पार्दै आक्रमण तथा विध्वंसात्मक गतिविधिमा संलग्न व्यक्ति, समूहलाई कडा कारबाहीको दायरामा ल्याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे ।

‘चुनाव प्रभावित पार्ने गरी भएका आक्रमणका घटनाको म घोर भत्र्सना गदर्छु,’ प्रेस युनियन डडेलधुराले आइतबार गरेको पत्रकार सम्मेलनमा उनले भने, ‘यस्ता गतिविधिमा संलग्नलाई कडाभन्दा कडा कारबाहीको दायरामा ल्याउने छु ।’ प्रधानमन्त्री देउवाले निर्वाचन भयरहित वातावरणमा सम्पन्न हुने गरी सुरक्षा व्यवस्था मिलाइने बताए । ‘म तुरुन्तै राजधानी फर्कंदै छु, काठमाडौं पुग्नेबित्तिकै सुरक्षा बैठक बोलाउँछु,’ उनले भने, ‘निर्वाचन शान्तिपूर्ण ढंगले सम्पन्न गर्न कडा सुरक्षा व्यवस्थाको प्रबन्ध मिलाउन निर्देशन दिनेछु ।’

उनले निर्वाचन तोकिएकै समयमा शान्तिपूर्ण ढंगले गराउनु सरकारको कर्तव्य भएको बताए । ‘यस प्रकारका आक्रमणका घटनाले निर्वाचन कार्यतालिका प्रभावित हुँदैन,’ उनले भने, ‘निर्वाचन प्रभावित हुने कुरामा कसैले शंका नगरे हुन्छ ।’

प्रदेश ७ को राजधानी कहाँ रहला भन्ने सञ्चारकर्मीको जिज्ञासामा देउवाले यसबारे प्रदेश सभाले निर्णय गर्ने बताए ।

चार दिनदेखि गृहजिल्ला डडेलधुरामा रहेका देउवाले पश्चिम सेती र पञ्चेश्वर जलविद्युत् आयोजना निर्माण गरेरै छाड्ने प्रतिबद्धता जनाए ।

जिल्लाको भित्री मधेसअन्तर्गत पर्ने आलितालको घरेलुस्थित चुनावी सभालाई सम्बोधन गर्दै उनले कम्युनिस्टहरूले मुलुकको विकास र भलो गर्न नसक्ने आरोप लगाए । प्रधानमन्त्री देउवाले वन मुद्दा लागेकाहरूको मुद्दा फिर्ता लिने प्रतिबद्धता पनि जनाए ।

उपत्यकामा थप कडाइ
काठमाडौं– प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको निर्वाचन नजिकिएसँगै पछिल्लो समय देशका विभिन्न स्थानमा विस्फोटका घटना बढेपछि प्रहरीले उपत्यकाको सुरक्षा व्यवस्था थप कडा पारेको छ । महानगरीय प्रहरी परिसरले उपत्यकाका तीनै जिल्ला काठमाडौं, भक्तपुर र ललितपुरमा शुक्रबारदेखि आकस्मिक जाँच र खानतलासी व्यापक बनाएको हो ।

महानगरीय प्रहरी परिसरका प्रमुख एआईजी जयबहादुर चन्दले सूचना संकलन तीव्र पार्नुका साथै व्यापक प्रहरी परिचालन गरिएको बताए । तीनै जिल्लाका प्रहरी परिसरले नेकपा (विप्लव) बाट सुरक्षा खतरा रहेको भन्दै पार्टी निकट व्यक्तिमाथि निगरानी बढाएका छन् ।

प्रहरी परिसर काठमाडौंले नेकपा (विप्लव) का तीन कार्यकर्तालाई नियन्त्रणमा लिएको छ ।

तीन जनालाई पक्राउपछि सामान्य सोधपुछ गरेर छाडेको छ । परिसरले निर्वाचन सुरक्षामा खलल पुर्‍याउने गतिविधि गरेको भन्दै दोलखा मेलुङ घर भई बागबजार बस्ने पूर्ण श्रेष्ठ, बर्दिया पातलपुर घर भई स्वयम्भू बस्ने टीकाराम चौधरी र सिन्धुपाल्चोक लिशंखु घर भई बूढानीलकण्ठ बस्ने मिलन लामालाई पक्राउपछि अनुसन्धान गरी छाडेको हो । प्रहरीले उक्त समूहका जिल्ला सदस्य जितेन्द्र महर्जनलाई पक्राउ गरी सामाजिक सुरक्षा ऐनअन्तर्गत मुद्दा दायर गरेको छ । चितवन टाँडी घर भई बालाजु बस्ने खेमराज थपलिया र अछाम धमाली घर भई भक्तपुर बस्ने दीपेश शाहीलाई पक्राउ गरी अनुसन्धान गरिरहेको छ ।

यसैबीच निर्वाचनविरोधी गतिविधिमा संलग्न २ सय ४४ जनालाई प्रहरीले देशका विभिन्न स्थानबाट पक्राउ गरेको छ । तीमध्ये अधिकांश विप्लव सम्बद्ध कार्यकर्ता छन् । प्रहरी प्रवक्ता मनोज न्यौपानेका अनुसार सबैभन्दा धेरै दाङबाट २२ र कास्कीबाट १९ जना पक्राउ परेका छन् । उम्मेदवार लक्षित विस्फोटका घटना बढेपछि सुरक्षामा थप कडाइ गरिएको गृहप्रवक्ता नारायण शर्माले बताए । गृहले विज्ञप्ति जारी गर्दै निर्वाचनविरोधी गतिविधिमा संलग्नलाई तत्काल नियन्त्रणमा लिई कडा कारबाही गर्न सबै सुरक्षा निकायलाई निर्देशन दिएको छ ।

प्रकाशित : मंसिर ४, २०७४ ०७:२५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT