छोरीहरुको सुरक्षा

आफ्नै परिवेश
जबसम्म बलात्कारीलाई कडा सजाय दिन सकिँंदैन, तबसम्म हाम्रा कलिला नानीहरूदेखि आमा, हजुरआमाहरूको अस्मिता संकटमा परिरहन्छ ।
झमक घिमिरे

काठमाडौँ — आँखा हुन् छोरीहरू तिनै आँखाबाट म संसार नियाल्ने गर्छु दुई बलिया पखेटा हुन् मेरा तिनकै बलमा म जगत्‌काे विचरण गर्छु ।

कवि सुलोचना मानन्धरले भनेझैं छोरीहरू सबैका आँखा भइदिए कति जाती हुन्थ्यो, सबैका पखेटा भइदिए कति वेश हुन्थ्यो ।

तर यहाँ छोरीहरूलाई फुल्नै नपाई बलात्कार गर्ने ब्वाँसाहरूको बिगबिगी छ । छोरीहरू दिनदिनै अकालमै मारिने क्रम बढेको छ । यौनपिपासुले नाबालिकादेखि वृद्धा आमालाई समेत छाडेका छैनन् । स्त्री जातिलाई सधैं भोगको रूपमा परिभाषित गरियो, त्यही रूपमा संस्कारमा बुझियो र बुझाइयो ।

Yamaha

महिला भएर जन्मिनु एक अर्थमा अभिशापजस्तै बनाइयो छ । हाम्रो मानसिकतामा थोरै फेरबदल आए पनि पुरानै सोचविचारले हामी ग्रस्त छौं । छोरा जन्मिए हर्षित हुन्छौं, छोरी जन्मिए बाहिर अनुहारमा नदेखाए पनि भित्र मनको एक कुनामा खल्लोपनको आभास गरिरहेका हुन्छौं । आखिर किन ?

हाम्रो आफ्नै मानसिकतामा परिवर्तन गर्नु आवश्यक छ । सन्तान जुन लिंग जन्मे पनि प्रसव वेदना उस्तै हुन्छ, समय उत्तिकै लाग्छ, हुर्काइमा उत्तिकै समय खर्चनुपर्छ । अनि किन भेद गरिरहेका छौं, हामी ? सन्तान जन्माउनु मात्र ठूलो कुरा होइन, उसको हुर्काइ कस्तो वातावरणमा भएको छ, त्यही अनुसार उसको चेतना यावत कुरा विकसित हुँदै जाने हो ।

छोरा र छोरी या अन्य लिंग लिएर जन्मिँदैमा आफैंमा नराम्रो हुँदैन । नराम्रो त अभिभावकत्वको मानसिकतामा छ । केहीलाई छाडेर अधिकांश अभिभावकको मनमा के हुन्छ भने सन्तानभन्दा छोराको चाह बढी हुन्छ, यो मानसिकता हाम्रो समाज, देशमा मात्र होइन, विकसित समाज र देशमा पनि रहेको पाइन्छ ।

किनभने भौतिक रूपमा जतिसुकै विकासको चरम चुली उक्लिए पनि मानिसको सोच र विचारमा अझै भेदमुक्त समाजको परिकल्पना गर्न सकिएको छैन भन्ने कुराको प्रमाण बेलायतको राजपरिवारभित्र छोराले विवाह गरेकी बुहारीले पालना गर्नुपर्ने नियमले स्पष्ट पारेको छ । यहाँसम्म कि बुहारीले आफूले लाउने वस्त्रहरू पनि राजदरबारबाट तोकिएको मात्र लगाउनुपर्ने आफूलाई मनपरेका वस्त्रहरू लाउन नपाउने नियम लादिएको छ । त्यसको ठाउँमा कुनै पुरुष हुन्थ्यो भने उसलाई पनि यस्ता खालका नियमहरू लाइन्थ्यो त ?

विश्व समुदायको मानसिकता हेर्दा पुरुषप्रधान सोचविचारमै चलेको देखिन्छ । यसले पनि के देखाउँछ भने सारा विश्व एक लिंगीय परम्परा, सोच र विचारमै चलेको स्पष्ट हुन्छ । यस सन्दर्भमा हेर्दा नेपालजस्तो अल्पविकसित मुलुकमा स्त्री जातिको समग्र अवस्था मूल्यांकन गर्दा दयनीय नै छ ।

यस्तो अवस्थामाथि छोरीहरू जबर्जस्ती बलात्कृत हुने, अपहरित हुने, उनीहरूको चरित्रमाथि प्रश्न उठ्ने र दाग लाग्ने घटना दिनदिनै भइरहेका छन् । यी घटना आम मानिसका लागि सामान्य बन्दै गइरहेका छन् । वर्तमान सरकारले यस्ता घटनाका दोषीहरूलाई निष्पक्ष छानबिन गरेर कारबाही गर्छु भने पनि दोषीहरूले आम जनताले चाहेजस्तो खोइ के कारणले सजाय पाइरहेका छैनन् ।

जबसम्म सबै उमेरका स्त्री जातिलाई जबर्जस्ती बलात्कार गर्नेहरूलाई कडा सजाय दिन सकिँंदैन, तबसम्म हाम्रा कलिला नानीहरूदेखि आमा, हजुरआमाहरूको समेत अस्मिता संकटमा परिरहन्छ र यस्ता यौनपिपासुहरूको यौनभोक मेट्ने साधन बनिरहन्छन् । हाम्रा कलिला शिशुहरूदेखि आमा, हजुरआमाहरू यिनको सुरक्षाका लागि सरकारदेखि सडकसम्म आवाज पनि नउठेका होइनन् ।

यी उठेका आवाजको सम्मान गर्न सबै तहतप्काका चेतनशील मानिस एक हुन आवश्यक छ र यस्ता अपराधीहरूलाई दण्डित गर्न सामाजिक तहबाट पनि पहल गर्नु आवश्यक छ । तब त्यस्ता घटना न्यून हुन्छन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०७:४६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पराइ भूमिमा पसिना

आफ्नै परिवेश
युवाका आँखामा विदेशी भूमिको सपना अचम्मसँग नाचेका छन् ।
झमक घिमिरे

काठमाडौँ — गए साता युवाले औपचारिक, अनौपचारिक कार्यक्रम गरेर अन्तर्राष्ट्रिय युवा दिवस मनाए । यस पंक्तिकार युवाका मनोभावना, इच्छा, आकांक्षा, दु:ख, सुख, पीडा, व्यथासँग नजिकैबाट परिचित छे । समृद्ध नेपालको नारा निकै जोडतोडले घन्किरहेको छ ।

नेपालमा काम नपाएर अर्थात रोजगारी नेपाली भूमिमा नपाएर दिनदिनै युवा जनशक्ति बाहिरिरहेका छन् । यसलाई विस्तारै रोक्न सकिएन भने हाम्रा नेताहरूले देखेको समृद्धिको सपना तुहिने मात्र होइन, देश जर्जर हुनेछ । हाम्रा युवा पनि यस विषयमा गम्भीर हुन आवश्यक छ ।

अर्काको भूमिमा गएर जे पनि गर्न तयार हुने हाम्रा जवान पाखुरी किन आफ्नै भूमिमा केही गर्न तयार हुँदैनन् ? सरकार समृद्धिको नारा दिएर चुपचाप बसेर हँुदैन । युवा जनशक्तिलाई रोकेर यही पसिना बगाउने वातावरण बनाउन सकिँंदैन भने समृद्धिको सपना देखेर के काम ? कृषि, उद्योगधन्दा, पर्यटन आदि हरेक क्षेत्रमा युवा जनशक्ति चाहिएको छ । आज कृषि क्षेत्र अस्तव्यस्त छ । कृषियोग्य जमिन भूमाफियाको कब्जामा छ । जमिन अन्धाधुन्द प्लटिङ गरिएको छ । बसाइँ–सराइ भोगिनसक्नु छ । उब्जाउयोग्य जमिनमा धमाधम मानबस्ती बढ्दैछ ।

सरकारले विशेष नीति ल्याएर यसलाई रोक्न सकेन भने यो समस्या विकराल बन्नेछ । यो विषय कहाँनेर युवासँग जोडिएको छ भने उनीहरूले श्रम गर्ने कहाँ ? उनीहरूले पसिना बगाउने ठाउँ कहाँ ? त्यो ठाउँ सुरक्षित गर्न पनि भूमाफियालाई जथाभावी जमिन प्लटिङ गर्नबाट रोक्नु आवश्यक छ ।

पंक्तिकारसँग निकै युवाले प्रश्न गर्ने गरेका छन्– यहाँ बसेर के गर्ने ? विदेश गयो भने दुई–चार पैसा त हुन्छ । आफ्नो जन्मभूमि बसेर के गर्ने भन्ने मानसिकता उनीहरूमा छ । आफ्ना घरपरिवारसँग दु:खसुख बाँडेर विदेशमा बगाउने पसिना यहीं बगाउने नि भन्दा उनीहरू मौन बस्छन् । एकछिन गमेर जवाफ दिन्छन्, ‘सही कुरा गर्नुभयो ।’ विदेशी भूमिमा पैसाको बोट छ, गएर ट्याप्प–ट्याप्प टिपेर ल्याउनलाई ? रगत–पसिना बगाएर पनि ज्यानको सुरक्षा छैन भने किन आफ्नो देशमा रगत–पसिना बगाउन कञ्जुस्याइँ ? आफ्नै भूमिमा गरेर आफ्नै परिवारसँग ढिँडो–रोटी खान किन लाज ?

हाम्रा युवा आफ्नो भूमिमा काम किन गर्न चाहँदैनन् ? उनीहरूका आँखामा विदेशी भूमिको सपना अचम्मसँग नाचेका छन् । कतिका सपना मूर्त हुन्छन् भने कतिका बीचैमा तुहिएर झर्छन् । नेपाली समाजको साँच्चै समृद्धि चाहन्छौं भने नेपाली युवाले एकपटक आफ्नो भूमिको माटो छोएर सोच्नैपर्छ । आफ्नो मातृभूमिको लागि पसिना बगाउन तयार नभएसम्म समृद्धि र विकासको सपना नदेखे हुन्छ । सरकारले विशेष युवामुखी कार्यक्रम ल्याएर युवालाई यहीं स्वरोजगार बनाउन सहयोग गर्नुपर्छ ।

प्रत्येक परिवर्तनका आन्दोलनमा उल्लेखनीय सहभागिता जनाएका युवाले अब राष्ट्र निर्माणमा पनि सहभागी हुनु आवश्यक छ । सरकारले पनि युवाको क्षमता, दक्षता अभिवृद्धि गर्दै रोजगार बनाउनेतर्फ ध्यान दिनुपर्छ ।

प्रकाशित : भाद्र ४, २०७५ ०७:५०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT