बालुवाटार बेङ्क्वेट

लोकतन्त्रले स्वयं प्रधानमन्त्रीलाई पनि जनताको मातहत राख्छ । यो अर्थमा सरकारी निवासलाई प्रधानमन्त्रीले पनि मनमौजी गर्न मिल्दैन । त्यसो गर्नु भ्रष्टाचार हो ।
केशव दाहाल

काठमाडौँ — ओली सरकार गठन भएको २ सय दिन पूरा भयो । यो अवसरलाई आलेखमा सदुपयोग गर्न चाहन्छु । यसर्थ विषय प्रवेश गर्छु, केही साना–मसिना कुराबाट । किनभने कहिलेकाहीँ ससाना कुराले नै ठूलठूला परीक्षा लिइरहेका हुन्छन् । जस्तो कुरा सुरु गरौैं, प्रधानमन्त्रीका पुराना भाषणबाट ।

सबैलाई थाहा छ, प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली रमाइला वक्ता हुन् । भाषणमा खुब ख्याल–ठट्टा गर्छन् । उनका भाषण सुन्न खुबै मजा आउँछ । यद्यपि कहिलेकाहीँ लाग्छ, उनी हल्का–फुल्का बोल्छन्, श्रोताहरूलाई हेप्छन् र फस्ल्याङ–फुस्लुङ पार्छन् । तर आजको प्रश्न भने अर्कै छ । आजको विषय हो, नेताहरूको बोली र व्यवहारको परीक्षण । एउटा जिम्मेवार नेताले के बोल्छन् र के गर्छन् ? यो सार्वजनिक चासोको विषय हो । यही चासो र सरोकारबाट हाम्रा प्रधानमन्त्रीका भनाइ र कामको सानो परीक्षण गरौं ।


ओली महोदयको एउटा भाषण छ, रारा किनारबाट । २०७५ सालको पहिलो मन्तव्यमा उनी भन्छन्, ‘जिम्मेवारीलाई संकीर्ण स्वार्थपूर्तिको साधन बनाउने दिन गए ।’ त्यो भाषणमा उनी जिम्मेवार पदाधिकारीहरूलाई निजी स्वार्थबाट माथि उठ्न आह्वान गर्दै थिए । त्यसो त निर्वाचनपछिका केही विजय र्‍यालीमा ओली महोदय भन्दै थिए, ‘निर्वाचनमा प्राप्त मत अहंकार र निजी बर्चस्वका लागि होइन । जनताका आशा, विश्वास र भरोसालाई कसैगरी तलमाथि पर्न दिइने छैन । नैतिक स्वच्छता कायम गर्न सरकारले तत्काल काम गर्नेछ ।’ उनले के बोले र अहिले के भइरहेको छ ? के नेताहरूको वाचा र कामको परीक्षण गर्ने बेला भएन र ?


अब केही सानातिना परिदृश्य हेरौं । कहिलेकाहीँ साना दृश्यले ठूला संकेत सिर्जना गर्छन् । भदौ तेस्रो हप्ता बालुवाटारमा ओली बन्धुहरूको वंशभेला आयोजना भयो । जसमा कुल दीपकको रूपमा प्रधानमन्त्री ओली, उनका पिता र पत्नीलाई अभिनन्दन गरियो । कार्यक्रमको तयारीमा बिहानदेखि नै सरकारी सहयोगीहरू बालुवाटारमा क्रियाशील थिए । जसै मध्यान्ह भयो, ‘कुटुमाकुटु सुपारी दाना’ गीतमा ओली बन्धुहरूको सामुहिक नृत्य प्रारम्भ भइहाल्यो ।


आफ्नै बन्धुबान्धवको भेलामा अलिक ढिलोगरी हाम्रा प्रधानमन्त्री उपस्थित भए । गलामा माला, चिटिक्क दौरा–सुरुवाल, मन्द शासकीय मुस्कान । उनले भने, ‘माइत आए जस्तै भयो ।’ भेलाका सहभागीहरू हर्षित थिए । त्यो हर्ष यसकारण पनि अर्थपूर्ण थियो कि उनीहरू बालुवाटारमा थिए । उनीहरूका आफ्नै बन्धु प्रधानमन्त्री ओली उनीहरूसंँगै थिए । त्यति भएपछि हर्ष र घमन्डका लागि अरु के नै चाहियो ? अवगत नै छ, बालुवाटार प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवास हो । यसको सम्पूर्ण खर्चबर्च सरकारले ब्यहोर्छ । जसमा निर्धा जनताले तिरेको श्रम र पसिनाको ‘कर’ खर्च हुन्छ ।


त्यसो त बालुवाटारको दुरुपयोग जारी छ । जस्तो– नेकपाको एकता घोषणपछिको पहिलो भोज बालुवाटारमै गरियो । अहिले पनि बालुवाटारमा गुट, उपगुटका बैठक चलिनै रहन्छन् । बैठक हुँदा नियमित खानपान स्वाभाविकै हुन्छ । कम्युनिष्ट पार्टीका लाल कमरेडहरू पार्टीका औपचारिक, अनौपचारिक बैठक त्यहीं आयोजना गर्छन् । पदाधिकारी, सचिवालय, कार्यदल आदि नामका । सुनिन्छ, बालुवाटारमा मिनरल वाटरले गाडी धुइन्छ र खानेपानीको खर्च नै लाखाैंमा आउँछ ।


कमरेडहरूलाई लाग्ला, यो सानो कुरा हो । ठूला ठाउँमा सानातिना कुरा भइरहन्छन् । अत: झिनामसिना कुरामा बखेडा गर्नुको अर्थ छैन । तर सरकारको स्वच्छताको परीक्षा यस्तै कुराले गरिरहेका हुन्छन् । जस्तो– हाम्रा सरकारी निवासहरू, अतिथिशालाहरू, कार्यालयहरू, संस्थानहरूमा हुने यस्ता भोजभतेर र अतिथि सत्कारको हिसाब गरौं त । सायद वर्षमा करोडाैं रकम यसरी नै स्वाहा हुँदैछ । अगुवाले जे गर्‍यो, पछुवाले पनि गर्ने त्यही नै त हो । काठमाडौंमा पोलिटब्युरो छ, तर यस्ता सयौं तहगत पोलिटब्युरोहरू हरेक गाउँ र नगरहरूमा छन् । उनीहरूले गर्ने सत्ताको दुरुपयोग कति होला ? ससाना बालुवाटारहरू देशभरि छन् । तिनीहरूले काठमाडौंबाट के सिक्दा हुन् ? ठिक यहींनेर थप प्रश्न गरौं, प्रिय कमरेडहरू के तपाईहरूको परिभाषामा यसलाई नैतिक स्वच्छता भनिन्छ ? के यही हो, सुशासन ? के यही हो, समाजवाद ?


खर्चको अंकगणित
निश्चय नै यस्ता बेथितिले पैसाको मात्र नोक्सानी गरिरहेका छैनन् । कुरा एउटा बालुवाटारको मात्र पनि होइन । कुरा अनेकौं सरकारी निवास र अतिथिशालाहरूको हो । अनेक परियोजना र आयोजनाहरूको हो । कुरा सरकारी निवासको दाल, चामल, पानी, पेपर, फोटोकपी, सवारी साधनको अपचलनको मात्र होइन । कुरा समग्र राजनीतिक संस्कृतिको हो । कुरा बहुदलीय जनवादको हो । कुरा कम्युनिष्ट आदर्शको हो । जुन हरेक दिन अनेकौं बालुवाटारबाट स्खलित भइरहेको छ । जसले राजनीतिक निष्ठा, सुशासन र सदाचारको धज्जी उडाउँदैछ ।


कुरा आर्थिक नोक्सानीको मात्र होइन । यो त सत्ता, शक्ति र प्रतिबद्धताको समेत अपचलन हो । त्यसैले यस्ता कामले पुर्‍याउने क्षति साधारण जोड–घटाउको अंकगणितमा अटाउँदैनन् । बरु ती गुणात्मक हुन्छन् । जसले अनेकौं भ्रष्टाचार र अनियमितताको आधार तयार गर्छन् । जसले हजारौं ‘सेटिङ र सैदाबाजी’का अदृश्य द्वारहरू खोलिदिन्छन् । यसर्थ निष्ठाको राजनीति चाहनेहरूले यस्ता विषयमा बोल्नैपर्छ । भन्नैपर्छ कि प्रिय नेताज्यू, यो सत्ताको दुरुपयोग हो । यो राज्यकोषको दुरुपयोग हो । यो भ्रष्टाचार हो । यो अहंकार हो । जति नै फूलबुट्टा भरेर तर्क गरे पनि यो शासकीय बेथिति हो । कृपया, यसलाई रोक्नुहोस् ।

पार्टीसत्ता र राज्यसत्ता
कम्युनिष्टहरू कुरा गर्दा सत्ता र शक्तिको खुबै चर्चा गर्छन् । उनीहरू कुनै निर्वाचनमा विजयी हुँदा भन्छन्, ‘हामीले फलानो ठाउँमा झण्डा गाड्यौं । हामीले फलानो ठाउँ कब्जा गर्‍यौं’ । जस्तो कि हामीले बन कब्जा गर्‍यौं । हामीले विद्यालय कब्जा गर्‍यौं । फलानो उपभोक्ता समिति हाम्रो कब्जामा छ । त्यो अर्थमा उनीहरूलाई लाग्छ, आफूले कब्जा गरेको संस्थाको श्रीसम्पत्तिको सम्पूर्ण मालिक उनीहरू नै हुन् । उनीहरूले जे भन्यो, सबै कुरा त्यसरी नै चल्नुपर्छ । यसको अर्थ हुन्छ, बालुवाटार उनीहरूको हो । सिंहदरबार उनीहरूको हो । नगरपालिका उनीहरूको हो । गाउँपालिका उनीहरूको हो । यही सोचले संस्थागत भ्रष्टाचार जन्मन्छ । यही सोचले हाम्रा सरकारी निवास र अतिथिशालाहरू कार्यकर्ताका मनोरञ्जनस्थल र आरामगृह बन्छन् ।


तर पार्टी र राज्य एउटै कुरा होइनन् । पार्टीसत्ता र राज्यसत्ता फरक हुन् । सरकार आफ्नै नीति–नियम र कानुनमा चल्छ । पार्टीहरू आफ्नै विधि–विधानमा हुन्छन् । पार्टी जनताको साझा थलो होइन । तर राज्यसत्ता जनताको साझा थलो हो । राज्यका सबै सुख, दु:खहरू साझा हुन् । राज्यकोष साझा हो । राज्यका स्रोतसाधन साझा हुन् । अत: राज्यसत्ताको दोहन गर्ने अधिकार पार्टीहरूलाई हुँदैन । स्वयं प्रधानमन्त्रीलाई पनि हुँदैन । लोकतन्त्रले स्वयं प्रधानमन्त्रीलाई पनि जनताको मातहत राख्छ ।


यो अर्थमा सरकारी निवासलाई प्रधानमन्त्रीले पनि मनमौजी गर्न मिल्दैन । त्यसो गर्नु भ्रष्टाचार हो । अन्यथा कित भन्नुपर्ने हुन्छ, बालुवाटार अब जनताको भयो ? भन्नुपर्ने हुन्छ, बालुवाटारको त्यो सुन्दर सभाहल अब ‘बालुवाटार वेङक्वेटमा’ फेरियो ? के कुरा त्यस्तै हो ? के त्यहाँ विश्वकर्मा, लिम्बु, दाहाल वा नेपालहरूलाई कुलदेवताको पूजा गर्न सभाहल उपलब्ध हुन्छ ? अन्यथा राज्यको श्रीसम्पत्ति उपभोग गर्न ओलीहरूमात्र कसरी योग्य भए ? शासकहरूले आफू, आफ्ना आसेपासे र पार्टी कार्यकर्ताहरूका लागिमात्र विशेष सुविधाको जोहो गर्नु के लोकतन्त्र हो ? प्रश्न स्वाभाविक हुन्छ, हामी कस्तो शासकीय संस्कृति निर्माण गरिरहेका छौं ? हामी भोलिको पुस्तालाई के सिकाउँदैछौं ? आसेपासेहरू पोसेर हामी कस्तो समाजवाद बनाउँदैछौं ?


लोकतन्त्रमा दलीय सर्वोच्चता हुँदैन । नागरिक सर्वोच्चता हुन्छ । लोकतन्त्रमा प्रधानमन्त्रीको सर्वोच्चता पनि हुँदैन । प्रधानमन्त्री पनि कसै न कसैसँंग डराउनुपर्छ । आलोचनात्मक कार्यकर्ताहरू छन् भने आफ्नै पार्टीसंँग डराउनुपर्छ । तीव्र तर्क छन् भने विपक्षीहरूसँंग डराउनुपर्छ । सबै चुपचाप छन् भने जनताका प्रश्नहरूसँंग डराउनुपर्छ । जब नेताहरूलाई कसैसँंग डरलाग्न छोड्छ, त्यो खतरनाक हुन्छ । विचार गरौं, लोकतन्त्रको सफलताका लागि यसको पवित्रताले मात्र पुग्दैन । अगुवाहरूको ध्येय पनि पवित्र हुनुपर्छ । मन्दिर पुग्ने हो भने मन्दिरतिरै हिँड्नुपर्छ । अन्यथा जति हिँडे पनि मन्दिर पुग्न सकिंँदैन ।


अन्त्यमा, प्रधानमन्त्रीलाई आग्रह छ । यो आग्रह काठमाडौंदेखि गाउँ–गाउँका बालुवाटारमा बस्ने प्रधानमन्त्रीहरूलाई हो । प्रिय प्रधानमन्त्रीज्यूहरू, कृपया वाचा सम्झिनु होला । विचार गर्नुहोला, तपाईबाट हामीले के आशा गर्ने ? सुशासन, सदाचार, जवाफदेहिता ? अन्यथा नत तपाईंलाई समयले पर्खिनेछ, न हामीलाई नै । समयको परीक्षामा तपाईंका भाषणले छोटो समयमात्र मनोरञ्जन दिनेछन् । परीक्षामा पास हुनका लागि त काम नै उत्कृष्ट हुनुपर्छ । प्रिय कमरेडहरू, कृपया जे बोल्नुहुन्छ, त्यही गर्नुहोला । जे गर्ने हो, त्यतिमात्र बोल्नुहोला । समय बलवान छ कमरेडहरू, कृपया यसलाई ख्याल–ख्यालमै खेर नफाल्नु होला । अन्यथा भोलि पछुताउनका लागि तपाईसंँग त्यो पनि साथ रहने छैन ।

dahal.keshab@gmail.com

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७५ ०८:११
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जीवनको रङ कस्तो कमरेड ?

केशव दाहाल

काठमाडौँ — सर्वप्रथम तीनवटा घटना सुनाउँछु । पहिलो, गतसाता ठमेलको रात्रिकालीन जीवनसँंग साक्षात्कार गरियो । त्यो मेरो पहिलो अनुभव थियो । एक मित्रको प्रस्तावमा हामी राति ११ बजेतिर त्यहाँ पुग्यौं । स्वाभावत: वातावरण रंगीन थियो । संगीत, नृत्य, प्रेम, यौन र उमंगले ठमेल उत्सवमय थियो । मान्छेहरू संकेतमा कुरा गर्थे ।

साना किशोर–किशोरीदेखि मस्त युवायुवती र तेस्रो लिंगीहरूको जात्रा थियो । ठिक त्यही उन्मुक्त हाँसो र स्वतन्त्र भागदौड बीचमा मनै हल्लाउने एउटा दृश्य देखापर्‍यो । सञ्चय कोष भवनको पेटीमा एउटी कृषकाया युवती आफ्नो दुई वर्ष जतिको बच्चासँंग सुतिरहेकी थिइ । भोको पेट, मैलो लुगा, अर्धनग्न शरीर, कार्टुनको ओछ्यान र इँट्टाको शिरानी । सिमसिम पानी परिरहेको थियो र बाछिटाले आधा शरीर भिजेको थियो । त्यो दृश्यले मनमा अनेक प्रश्न सिर्जना गर्‍यो । भाग्य लेख्ने मसी किन यति धेरै निष्ठुरी ? साथीले बतायो– काठमाडौंमा सयौं आमा यसरी नै सडकपेटीमा सुत्छन् । हजारांै बच्चा खुल्ला आकाशमा निदाउँछन् । एउटा सभ्य र समाजवादी राज्यका लागि योभन्दा शरमलाग्दो कुरा के हुन्छ ?

दोस्रो घटना, गौशालाबाट पशुपतिनाथ मन्दिर जाँदै गर्दा एउटी आमासँग भेट भयो । ६५ वर्ष जतिकी देखिने ती आमाका आँखामा भर्खर थामिएका आँसुका डोबहरू प्रस्ट थिए । उनको छेउमा आधा खुट्टा कुहिएर झर्न लागेको ४० वर्ष जतिको पुरुष थियो । असाध्यै पीडामा भएकाले हुनुपर्छ, ऊ मौन थियो । आफ्नो जवान छोराको उपचार गर्न एउटा खसी, कानका टप र बुहारीको पाउजु बेचेर काठमाडौं छिरेकी यी आमालाई भाग्यले साथ छोडेको थियो । अस्पतालले छोराको खुट्टा काट्न भन्यो । तर अस्पतालमा तिर्न उनीहरूसँंग पैसा थिएन । त्यसैले हारेर उनीहरू गाउँ फर्किंदै थिए । र बेखर्ची थिए । बसको टिकेट काट्न पैसा माग्नु बाहेक उनीहरूसँंग कुनै उपाय थिएन । नियतिको कस्तो सजाय हो यो ? आज पनि हजारौं मान्छेले यसरी नै उपचार पाइरहेका छैनन् । रोग, ऋण र अपहेलनाको दबाइ के छ ? के हाम्रो समाजवादसँग मान्छेको भाग्य बदल्ने सामथ्र्य छैन ?

तेस्रो घटना, गण्डक प्रदेशको एक युवा साथी मसँग कारणवश जोडिन आइपुग्यो । ऊ आफूलाई जनयुद्धको घाइते बताउँथ्यो । बडो खरो कम्युनिष्ट थियो । एक नेताको आश्वासनको त्यान्द्रो पछ्याउँदै ऊ राजधानी आएको थियो । समय क्रममा तिनै नेताको सल्लाहमा उसले आफ्ना दुई छोराछोरी र श्रीमती पनि यतै ल्यायो । तर जसै ऊ काठमाडौं आयो, उसका खराब दिनहरू सुरु भए ।

उसको नेतासँंग भेट हुन छोड्यो । यता बच्चालाई स्कुल हाल्नुपर्ने, गोजीमा फुट्टो कौडी थिएन । आफ्ना परिचितको स्कुलमा भनसुन गराएर उनीहरूको नाम लेखाए । तर उसले फि: तिर्न सकेन । डेरा भाडा तिर्ने र नियमित चुलो जलाउने पैसा पनि थिएन । ऊ विस्तारै आक्रोशित हुन, कराउन र नेताहरूलाई गाली गर्न थाल्यो । श्रीमती र छोराछोरीतिर हेरेर भन्थ्यो, ‘सबैलाई मारेर आफू पनि मरिदिउँ जस्तो लाग्छ, दाइ ।’ म सम्झाउँथेँ । गत चुनावपछि ऊ अलिक उत्साही जस्तो थियो । तर अस्तिमात्र सुनेंँ, ऊ त राजधानीबाट हिँडेछ । उसका छोराछोरी र श्रीमती पनि सँगै पलायन भएछन् । भाग्यको ढोकामा भोटे ताल्चा लागेको त्यो युवा कम्युनिष्ट आफ्ना परिवारलाई लिएर कता गयो होला ? ती अबोध नानीहरूको पढ्ने रहर के होला ?

यी तथ्यहरू कम्युनिष्ट सरकारलाई गाली गर्न र खुइल्याउन प्रस्तुत गरिएका होइनन् । वस्तुत: आज म सरकारसंँग कुनै आरोप–प्रत्यारोप गर्न चाहन्न । म भिड्ने मुडमा छैन । आज मलाई समाजवादी सिद्धान्तका ठूलठूला तर्क गर्न जाँगर पनि छैन । तर जीवनका रंगहरूमाथि भने हामीले छलफल गर्नैपर्छ । हामी कस्तो जीवन चाहन्छौं ? सरकारले चाहेको जनजीवन कस्तो हो ? यति त हामीले सरकारलाई सोध्नैपर्छ– जीवनको रंग कस्तो हुनुपर्छ ? सोध्नु हाम्रो नैसर्गिक अधिकार हो । जसका लागि हामीले बितेका ७० वर्ष अनवरत संघर्ष गरेका छौं ।

यतिबेला हामीसँंग कम्युनिष्ट (?) सरकार छ । कमरेडहरू सत्ताको कुर्सीमा छन् । त्यसैले त्यतै सम्बोधन गरेर थप केही प्रश्नहरू गर्नु सान्दर्भिक होला । बितेका ७० वर्षमा हामीले पटक–पटक किन रगत बगायौं ? किन लड्यौं, तानाशाहीसँंग ? तपाईहरू भन्नुहोला, हामीले संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र प्राप्त गर्‍यौं । निश्चय नै हामीले दरबारको बादशाहलाई घोडाबाट झार्‍यौं । म फेरि प्रश्न गर्छु, त्यसपछि के भयो ? के साधारण मान्छेको जीवनको रंग र अवस्था बदलियो ? केही तथ्यहरू हेरौं ।

लोकतन्त्रको स्थापनापछि १० पटक प्रधानमन्त्री फेरिए । यो बीचमा २५० भन्दा धेरै मन्त्री बने । लगभग ५ सय सल्लाहकार भए । १ हजार ५ सय सभासद बने । प्रदेश र स्थानीय तहमा हजारौं पार्टी कार्यकर्ता लाभको पदमा छन् । यही बीचमा केही दर्जन राजदूत बने । काठमाडौंमा नयाँ घर ठडिए । महंँगा होटलहरू खुले । महँंगा अस्पतालहरू खुले । सयौं गाडी आए । प्राडो, पजेरो । विदेश यात्रा । विदेशमा उपचार । विदेशमै शिक्षादीक्षा । दल र नेताहरूले जीवनको खुब मजा लिए । धेरैको आर्थिक हैसियत फेरियो । नेताहरूलाई समाजवाद आयो । उनीहरूको जीवनमा लाली चड्यो । तर ठमेलको सडक पेटीमा सुत्ने किशोरी आमालाई के भयो ? पाकेको खुट्टाबाट पिप बगाउँदै गाउँ फर्किने निर्धो नागरिकले के पायो ? एउटा विद्रोही युवाले आफ्ना छोराछोरीहरूलाई किन पढाउन सक्दैन ? अनेकौं आन्दोलन र उथलपुथलपछि पनि जीवनको रंग यति धेरै मैलो र कान्तिहीन किन छ, यो देशमा ?

कुनै बेला हामीलाई पढाइन्थ्यो, समाजवाद भनेको सुख हो । २०४६ पछिको खुला वातावरणमा हामीले अनेकपटक सुन्यौं, कम्युनिष्टहरू न्यायप्रेमी हुन्छन् । प्रगतिशील हुन्छन् । कम्युनिष्ट राजमा गरिबका पनि दिन आउँछन् । श्रमिकको ज्याला वृद्धि हुन्छ । महंँगी नियन्त्रण हुन्छ । कोही भोकै बस्नु पर्दैन । कोही रोगी बन्नु पर्दैन । २०५१ पछि पटक–पटक कम्युनिष्टहरूको सरकार बन्यो ।

तर के भयो ? पछिल्लो तथ्याङ्कले भन्छ– प्रतिदिन पन्ध्र सय नेपाली युवा कामको खोजीमा विदेशिन बाध्य छन् । हरेक वर्ष ९ लाखभन्दा धेरै युवा बालुवाको देश पुग्छन् । भारतमा निकृष्ट श्रम गर्नेको तथ्यांकै छैन । यति ठूलो श्रमशक्ति देश बाहिर जान्छ । देशमा रोजगारी छैन, उत्पादन छैन, अवसर छैन । स्वदेशमा जीवन सजिलो छैन । मुख्य कुरा ‘आशाहरू’ मरेका छन् । सरकारको प्राथमिकता, युवाहरूको सपना र समाजवादको रंगमा तलमेल छैन । यो के भएको ?

कम्युनिष्टहरूले पटक–पटक भने– किसानहरूको मुक्ति नै उनीहरूको लक्ष्य हो । २०२८ सालको झापा विद्रोहले कृषि क्रान्तिको सपना बाँड्यो । २०५२ को माओवादी सशस्त्र युद्धमा जमिन जोत्नेको भनियो । तर आज किसान कहाँ छ ? कम्युनिष्टहरू कहाँ छन् ? समाजवाद कहाँ छ र त्यसका लागि रगत बगाउने कहाँ छन् ? कुरा किसान, युवा र ठमेलको पेटीमा सुत्नेको मात्र होइन । तीन करोड जनताको हो । हिजो शासकहरू दरबारमा थिए । भुइँमा बस्नेहरूको ‘राज्य’ थिएन । आज पनि सबै उस्तै भयो भने हामीले के भन्ने ? निश्चय नै हाम्रै नेताहरू शासन सत्तामा पुगे, त्यो महत्त्वपूर्ण होइन । झण्डाको रंग कस्तो बनाउने, त्यो पनि महत्त्वपूर्ण होइन । तर जीवनको रंग कस्तो हुनुपर्छ, त्यो अहम् सवाल हो ।

अन्तिममा, प्रिय प्रधानमन्त्रीज्यू, तपाई बोल्न सिपालु हुनुहुन्छ । तपाईले माक्र्सवाद पढ्नुभएको छ । तपाई १४ वर्ष जेल बस्दाका आफ्ना कथाहरू भन्न सिपालु हुनुहुन्छ । तिनै कथाहरू हालेर भनिदिनु होला, जीवनको रंग कस्तो हुन्छ ? छोराको औषधी गर्न नसक्ने अबला आमाको आँसुजस्तो निलो हुन्छ ? अथवा सडकमा पोखिएको सहिदको रगतको रंगजस्तो रातो हुन्छ ? कि दबदबे हिलोमा आफ्नो भाग्यको हलो अड्किएको अभागी किसानको तालुजस्तो रंगहीन हुन्छ ?

तपाईका चुनावी घोषणापत्रहरू फूलबुट्टे छन्, कमरेड । कृपया त्यसका शब्द–शब्द केलाइ भनिदिनु होला– के समाजवाद भनेको महँंगी हो ? कालोबजारी हो ? अझ गरिबी हो ? भ्रष्टाचार हो ? आकाशतिर हेर्नु र भुइँमा थुक्नु हो ? मलाई लाग्छ, जीवनको रंग आन्दोलनका ती दिनहरूमा सडकमा देखिएका सप्तरंगी सपनाहरू जस्तो सुन्दर हुनुपर्छ । कमरेड, कृपया ती सपनाहरूलाई नभुल्नु होला ।

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७५ ०७:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्