सुर्खेत-जुम्ला सडकमा १५९ दुर्घटना

कान्तिपुर संवाददाता

कालिकोट — कर्णाली राजमार्गअन्तर्गत सुर्खेत-जुम्ला सडकखण्ड सञ्चालनमा आएयता सानाठूला गरी १ सय ५९ वटा दुर्घटना भएका छन् । सबैभन्दा बढी ८५ दुर्घटना कालिकोट खण्डमा भएका छन् । दैलेखमा २९ र जुम्लामा २१ वटा दुर्घटना भएका छन् भने अन्य सुर्खेतको बागेसिमलदेखि कल्याणकाँधसम्मको खण्डमा भएको छ ।


पछिल्लो समय 'मृत्यु मार्ग' नामसमेत दिन थालिएको कर्णाली राजमार्ग सुर्खेत-जुम्ला सडक
०६३ चैत ३० देखि सञ्चालनमा आएको हो ।
दुर्घटनाबाट हालसम्म २ सय ९ को ज्यान गइसकेको छ भने २ सय ४३ घाइते भए । घाइतेमध्ये ९३ जना अपांग भएका छन् । अधिकांश दुर्घटना सेनाले निर्माण जिम्मा लिएको दैलेखको साइगाउँदेखि कालिकोटको राचुली छिडेनासम्मको ८८ किलोमिटर सडक खण्डमा भएको छ ।
धेरैजसो दुर्घटना साँघुरो बाटो, मर्मत सुधारको अभाव, अत्यधिक मोड र पुराना गाडी तथा चालकको लापरबाहीजस्ता कारणले हुने गरेको कालिकोटका प्रहरी प्रमुख लक्ष्मण गुरुङले बताए ।
सबैभन्दा बढी क्षति हुने
दुर्घटना ०६६ चैत ५ गते कर्णाली राजमार्गको किटुभीरमा भयो । कालिकोटको जितेबाट सुर्खेत जाँदै गरेको काँक्रे बिहार यातायातको ना३ख ५८६८ नं. को बस चट्टानमा ठोक्किएर कर्णाली नदीमा खस्दा ४१ ज्ानाको घटनास्थलमै ज्यान गएको थियो । दुर्घटनामा १० जना सख्त घाइते भए ।
पछिल्लो दुर्घटना सोमबार जुम्लाको रारालिही-१ स्थित गाडगडेनी भीरमा भएको छ । कर्णाली राजमार्गअन्तर्गत कालिकोट, दैलेखको तुलनामा सुरक्षित मानिएको जुम्ला खण्डमा भएको यो दुर्घटना उक्त जिल्लाको हालसम्मकै ठूलो रहेको प्रजिअ दीपेन्द्रराज पौडेलले बताए ।
यस्तै तीन महिनाअघि क्षमताभन्दा बढी यात्रु हालेर कालिकोटको जितेबाट सुर्खेतका लागि छुटेको बस सुर्खेत कल्याण नजिकै भीरमा खस्दा १८ जनाको मृत्यु भएको थियो भने २७ घाइते भएका थिए । तीन वर्षअघि कालिकोटको पाखा-१ सेरावाडा नजिक पर्ने बिर्तामोडमा भएको दुर्घटनामा चालकसहित २८ जनाको ज्यान गएको थियो ।
दुई साताअघि मात्र सुर्खेतबाट कालिकोटको मान्म आउँदै गरेको बोलेरो जिप कर्णाली राजमार्गअन्तर्गत भर्ता-८ हुल्म नजिकै दुर्घटना हुँदा ५ जना घाइते भएका थिए ।
छिटो र सजिलोका लागि गाडी चढदा दुर्घटनामा ३ जना आफन्त गुमाएकाहरूका लागि कर्णाली राजमार्ग चिहान बनेको फुकोट-७ का नरपति सुनारले बताए । 'हाम्मो -हाम्रो) लागि कर्णाली राजमार्ग चिहान बन्यो,' किटु बस दुर्घटनामा ३ आफन्त गुमाएका सुनारले भने, 'हिँडेर गएको भए अकालमा ज्यान जाने थिएन ।'
त्यस्तै, कर्णाली राजमार्गको दाहा छारेखोला, बिहानी, पिली, राचुलीलगायत दर्जन बढी ठाउँमा भएका दुर्घटनामा स्थानीयले अकालमै ज्यान गुमाएको नागरिक समाज कालिकोटका अगुवा मायालाल महताराले बताए । उनले राज्यको गैरजिम्मेवारीपनाका कारण कर्णाली राजमार्गमा बारम्बार दुर्घटना हुने गरेको गुनासो गर्दै भने, 'सडकको सुधार, ट्राफिक नियमको पालना, समुदायमा सचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन आवश्यक छ ।'
कर्णाली राजमार्गको दैलेख साईगाउँ ११२ किलोमिटरदेखि कालिकोटको राँचुली छिडेना १९७ सम्म करिब ८८ किलोमिटर सडक ०६२ मा विस्फोटनसहित निर्माणको जिम्मा तत्कालीन शाही नेपाली सेनाले लिएको थियो । जुम्ला खण्ड भने तुलनात्मक रूपले दुर्घटना कम हुने सडकमा पर्छ ।
सुर्खेतदेखि दैलेख खिडीज्युला १२६ किलोमिटर खण्ड विश्व बंैकको सहयोगमा सडक विभागले ओटासिल कालोपत्रे सकेर त्यसमाथिको सडकमा पनि ३२ महिनादेखि विश्व बंैककै सहयोगमा ओटासिल कालोपत्रेको काम भइरहेको छ । 'भएको काम पनि कर्णालीवासीको आँखामा छारो हाल्ने गरी झारा टार्ने तरिकाले भइरहेको छ,' कालिकोट उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष सूर्यबहादुर शाहीले भने । कालोपत्रे गरिएको जुविथा गाल्जे, दैलेख किटुलगायत ठाउँको ओटासिल उप्किसकेको स्थानीय नरबहादुर विकले बताए ।
सडक विभागले खिडीज्युलादेखि जुम्लासम्म सडकको विस्तार, मर्मत सुधार पिच गर्न ८ वटा ठाउँमा ठेकेदारमार्फत काम भइरहेको रोड सेक्टर डभलपमेन्ट प्रोजेक्टका आवासीय इन्जिनियर पुष्कर रेग्मी बताउँछन् । कर्णाली राजमार्गकै कालिकोटको सिमाना नाग्मदेखि मुगु सदरमुकाम गमगढीसम्मको ९४ किमि सडकखण्डको टयाक ओपन भएर दुई वर्षअघि सडक उद्घाटन गरिएको थियो । तर हिउँदमा लेकमा हिउँ पर्ने र वर्षामा पहिरो जाने समस्याले उक्त सडक पनि मौसमी रूपमा मात्र सञ्चालन हुने गरेको छ ।

प्रकाशित : चैत्र ३, २०७१ ०८:०७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

ग्यास भण्डारण गर्ने सरकारी तयारी

२० हजार टन ग्यास धनुषा र काठमाडौंमा राखिने
राजु चौधरी

काठमाडौ — बिगतमा देखिएको ग्यास अभाव हटाउन सरकारले २० हजार टन ग्यास भण्डार गर्ने भएको छ । जाडो महिनामा ग्यासको माग बढ्ने र सोही मौकामा केही व्यवसायीले कालोबजारी गरेर चरम अभाव गराउने प्रवृती बढेकाले सरकार आफै भण्डार गर्न लागेको हो ।

नेपाल आयाल निगमका अनुसार भण्डार काठमाडौ र धनुसा जिल्लाको महेन्द्रनगरमा गरिने छ । यी दुबै ठाउमा १०/१० हजार टन ग्यास राखिने छ । दुइ ठाउको भण्डारबाट १४ लाख सिलिन्डर ग्यास -एक टनमा ७० सिलिन्डर ग्यास) भर्न सकिने छ ।  भण्डारणका लागि अधितम १० कट्टा जग्गा भए पुग्छ । निगमका प्रबक्ता मुुकुन्द घिमिरेका अनुसार महेन्द्रनगरमा निगमको आफ्नै ११ बिग्गा जग्गा छ ।  
यसअघि व्यबस्थापिका संसदको उद्याेग बाणिज्य तथा उपभोत्ता हित सम्बन्ध समितिले पनि ग्यास  सरकारलाई भण्डारणको व्यबस्था गर्न सुझाब दिएको थियो । सभासदहरुले अभाब हुने समयको प्रक्ष्ाेपण गरि भण्डारण गर्नुपर्नेमा सुझाब दिएका थिए । भण्डारका लागि मुख्य सचिव लिलामणी पौडेलले  निर्देशन दिएकाले निगम यसको तयारीमा जुटेको हो । 'ग्यास भण्डार बढाउन करिब डेढ साता अघि मुख्य सचिवबाट निर्देशन पाइसकेका छौ । निर्देशन अनुसार २० हजार टन भण्डार गर्ने तयारी गरीरहेका छौ,' प्रबक्ता घिमिरेले भने । पहिलो चरणमा  महेन्द्रनगरमा बनाइने छ । त्यसपछि उपत्यकामा  भण्डार गर्ने तयारी निगमको छ ।
'महेन्द्रनगरमा निगमको आफ्नै जग्गा छ । भण्डार गर्न जग्गाको समस्या हुर्दैन,' उनले भने, 'दोस्रो चरणमा उपत्यकामा बनाउने छौ ।' उपत्यकामा निगमको आफ्नै जग्गा नभएकाले जग्गाको छनोट पछि निर्माण प्रकि्रया सुरु गर्ने उनले बताए ।  अहिले निजी क्ष्ाेत्रसंग मात्रै ग्यास भण्डारको व्यबस्था छ । नेपाल एलपीजी ग्यास उद्योग संघका अनुसार निजी क्षेत्रका व्यवसायीसग ६ हजार टन भण्डार क्षमता छ । बोटलिङ प्लान्ट र अटो ग्यास सहित ५५ कम्पनी छन ।  
निजी क्षेत्रले कालोबजारीका लागि लुकाउने त्यतिवेला सरकारले बजारमा पुर्याउनका लागि भण्डारण नगरेकाले हरेक जाडो सिजनमा ग्यासको हाहाकार हुने गरेको छ । यो बर्ष पनि ग्यास हाहाकार हुनको कारण सरकारले समयमै भण्डारण गर्न नसक्नु एक कारण थियो । निगमले  पनि  भण्डारणका लागि पुर्वाचार बनाउन नै खर्चिलो हुने भएकाले सरकारले ग्यास मौज्दात राख्न नसकेको बताउदै आएको थियो ।
'ग्यास भण्डारण भए जाडो महिना हुने समस्याबाट केही राहत मिल्ने छ,' उनले भने । आयाल निगमका अनुसार सरकारले पेट्रोल डिजेल, मटिटतेल र हवाई इन्धनको भण्डार गर्छ । निगमसग ४२ हजार किलोलिटरको डिजेल, ६ हजार किलो लिटर पेट्रोल, १५ हजार किलोलिटर मटितेल र ८ हजार  ५ सय किलो लिटर हवाइ इन्धनका लागि भण्डारण क्षमता छ ।  तर ग्यासमा भने भण्डारण गर्ने व्यबस्था नभएको हो ।
सबैभन्दा बढी ग्यास आयात हुने बरौनी नाका मर्मतका लागि बन्द हुदा केही मुलुकमा  ग्यास अभाब हुने गरेको छ । मर्मत सम्भारका लागि जाडो महिनामा नाका केही दिन बन्द हुदा मुलुकमा ग्यासको चरम अभाव देखिएको थियो । मर्मत सम्भारपछि बरोनी नाका सुचारु भएपनि अझैपनि पुर्ण रुपमा ग्यास आपूर्ती सहज हुन सकेको छैन ।
मुलुकमा मुख्यत: बरौनी, हल्दिया, र्कनाल, मुथराबाट ग्यास आयात हुन्छ ।  निगमका अनुसार ती नाकाबाट दैनिक ५० देखी ६० बुलेट ग्यास आयात भएको छ । एक बुलेटमा १८ टन-एक टनमा ७० सिलिन्डर ग्यास) हुन्छ । निगमले आपूर्ति धेरै सहज भएको दाबी गरेपनि बिक्रेताहरुले भने ग्यासको अभाव केही कायम रहेको दाबी गरेका छन । खाना पकाउने ग्यासको अभाव र सरकारले प्रभावकारी अनुगमन गर्न नसक्दा उपभोत्ताले सास्ती खेप्न बाध्य छन ।


 

प्रकाशित : चैत्र ३, २०७१ ०५:०१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्