दर त खाऔं तर विचार गरेर

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — भोलि नेपाली महिलाहरूको महान चाड हरितालिका अर्थात् तीज अनि आज ‘दर खाने दिन’ । आफ्नो बाल्यावस्थाका दिनहरू सम्झन्छु, मध्यरातमा आमादिदीहरूले गुँद अनि खीर पकाएर खाएको । अनि अचेल विकसित हुँदै गइरहेका कुसंस्कार पनि सम्झन्छु, महिनौं दिन अघिदेखि घर–घर घुमेर ‘दर खाने’ विचलन, जसमा शुद्धता छैन ।

देखासिकी र आडम्बर मात्र छ । स्वास्थ्यको त कुरै छोडिदिउँ, अस्तिमात्र काभ्रेको पाँचखालमा कुन संस्थाको आयोजनामा भएको ‘दर कार्यक्रम’मा खाएको दरले खाना विषाक्त अर्थात् ‘फुड पोइजनिङ’ भएर करिब ४ सयजना बिरामी भएकामा आधाजति हाम्रै अस्पतालमा उपचाररत छन् । यी सबै कुरामा विचार गरेर आजका दिन शुद्ध अनि स्वस्थकर दर खान म आमा, दिदी, बहिनीहरूलाई अनुरोध गर्न चाहन्छु । अर्को वर्षदेखि भने महिनौं अघिदेखि चल्ने यस्तो विसंगतिमय ‘दर कार्यक्रम’लाई नियन्त्रण गर्न सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गर्न चाहन्छु ।
– डा. अजय रिसाल,धुलिखेल अस्पताल,काभ्रे
***


तीजलाई खासगरी हिन्दु महिलाहरूको महान चाड मानिन्छ । यसको महत्त्व आफ्नै ठाउँमा होला । तर केही वर्षयता यसमा देखिएको खन्चुवा प्रवृत्तिजन्य विकृति र छाडा तीजे गीतले गर्दा नाक खुम्च्याउनुपर्ने स्थिति पैदा भएको छ । एक त यो व्रत विवाहित महिलाले पुरुषको दीर्घायु र सुस्वास्थ्यका लागि तथा अविवाहिताले ‘असल श्रीमान पाऊँ’ भन्ने उद्देश्यले लिने कुरा नै हाँसउठ्दो खालको छ । अर्को, अघिल्लो दिन सन्चो नहुन्जेल खाएर भोलिपल्ट पानीसमेत नखाइकन व्रत बस्ने कुरा पनि चित्तबुझ्दो लाग्दैन । त्यति मात्र नभई अझ अहिले त तीज आउनुभन्दा १/२ महिना अघिदेखि नै पैसा भएका तर कामकाज नभएकाहरूले होटल तथा पार्टी प्यालेसमा खाने, खुवाउने दरको करले फजुल खर्च अनियन्त्रित ढंगले बढेको छ । समाजमा बसेपछि सम्पन्न वर्गको सिको विपन्न वर्गले पनि ‘कोभन्दा को कम’को पारामा गर्नुपर्ने भएपछि दर ख्वाउनुको कर र दर खानुको रहर घट्नुको साटो झन् बढेको पाइन्छ । दरको रहरसँगै काभ्रेमा धेरैजना बिरामी भएका अप्रिय समाचार पनि सुन्नुपर्‍यो । चाडपर्व मान्नु भनेको कुनै पनि व्यक्तिको सांस्कृतिक र धार्मिक स्वतन्त्रता हो । तर यसलाई ‘बदलिँंदो सामाजिक चाहना’का नाममा छाडा छोडिदिंँदै जाने हो भने हाम्रा हरेक चाडपर्वको मौलिकता हराउँदै गएर अन्तत: समग्र सांस्कृतिक पहिचान नै गुम्ने खतरा भएको हुँदा यसतर्फ सबैको ध्यान बेलैदेखि पुग्नु जरुरी छ ।
– इन्द्रकुमार श्रेष्ठ,ओखलढुंगा
***

Yamaha


३६४ दिन महिलालाई शोषण गर्ने पितृसत्ताले वर्षको १ दिन तीजको नाममा आफ्नो पुरुषत्व, प्रभुत्व र शोषणको गाथा गाउन छुट दिने गर्छ । बलशाली पितृसत्ताले बुझेको छ, दिनभरि शोषण विरुद्ध जतिसुकै क्रान्तिकारी गीत गाए पनि बेलुका उसको शोषण र आवेगको सामना गर्न महिला विवश हुनुपर्छ । अहिले पितृसत्ताले शोषणको अर्को हतियार भेटेको छ– पुँजीवादी बजारीकरण । यसले महिलालाई फगत वस्तुको रूपमा उभ्याएको छ । आफ्नो सत्ताद्वारा नियन्त्रणमा राख्न सकिने जति छुट दिएको छ । गहना र कपडालाई सौन्दर्यको मानकको रूपमा स्थापित गरेको छ र महिलाको ज्ञान, सीप र महत्त्वलाई दीर्घकालसम्म नकार्ने कुचेष्टा गरेको छ ।
– मनोज लम्साल,देवचुली–३, नवलपुर

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ ११:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

अष्ट्रेलियामा दुई सातामा तीन नेपालीको मृत्यु

कान्तिपुर संवाददाता

अष्ट्रेलिया — दुई साताको अवधिमा अष्ट्रेलियाको सिड्नीमा ३ नेपालीको मृत्यु भएको छ । मृत्यु हुनेमा एक विद्यार्थी, एक युवक र नेपालबाट आफन्त भेट्न सिड्नी आएकी एक महिला रहेको अष्ट्रेलियास्थित नेपाली दूतावासले जनाएको छ ।


एनआरएन पदाधिकारीहरुका अनुसार गत शुक्रबार सिड्नीको बरउडमा बस्दै आएका पोखरा घर भएका नेपाली विद्यार्थी सन्तोष धमला बाथरुममा गएको तर लामो समयसम्म बाहिर ननिस्किएपछि साथीहरुले प्रहरीलाई खबर गरेका थिए।

घटनापछि उनलाई उपचारका लागि अस्पताल लगिएपनि बचाउन सकिएन। ४ वर्षअघि विद्यार्थी भिषामा अष्ट्रेलिया आएका उनको मृत्युको कारण थाहा पाउन सकिएको छैन। उनको शव कोरोनरको कार्यालयमा राखिएको छ। उनको शवलाई सिड्नीमा नै दाहसंस्कार गर्ने तयारी भइरहेको बताइएको छ।

यसैगरी सिड्नीकै हर्नस्बीमा बसोबास गर्ने महेन्द्र श्रेष्ठको सोमबार बिहान मृत्यु भएको छ। सोही स्थानमा रहेको नेपालीहरुको संस्था नर्थसोर नेप्लिज कम्युनिटीका उपाध्यक्ष सरोज पाण्डेकाअनुसार राति सुतेका बेला बिरामी परेका उनलाई उपचारका अस्पताल लगिएपनि बचाउन सकिएको थिएन। उनको शव पनि कोरोनरको कार्यलयमा राखिएको छ।

परिवारसहित उक्त स्थानमा बस्दै आएका उनको शवलाई परिवारको आग्रहमा दाहसंस्कारका लागि नेपाल पठाउने तयारी सुरु गरिएको छ। १० वर्षअघि विद्यार्थी भिषामा आएका उनले अध्ययन पूरा गरेर अष्ट्रेलियामा नै स्थायी बसोबासको अनुमति लिइसकेको बताइएको छ।

करिब ७ महिनाअघि चितवन घर भएर सिड्नीको पेन्टहस्टमा रहेका आफ्ना आफन्त भेट्न आएकी कौशिला न्यौपानेको करिब दुई साताअघि मृत्यु भएको दूतावासले जनाएको छ। दूतावासकी उपनियोग प्रमुख दु्रपदा सापकोटाकाअनुसार अस्वस्थ भएपछि उपचारका लागि उनलाई कोग्राहा अस्पताल लगिए पनि ज्यान जोगाउन सकिएन।

परिवारको आग्रहमा उनको शव नेपाल पठाउन कागजात तयार गरेर दिइएको सापकोटाले बताइन्।
उनले सिड्नीमा मृत्यु भएका दुबै जनाको बारेमा आफूहरुलाई सूचना आएको र आवश्यक सहयोग पुर्‍याइरहेको समेत बताइन्। यसैगरि मृतकका आफन्तलाई सहयोगका लागि अष्ट्रेलियास्थित एनआरएनले समेत आवश्यक सहयोग पुर्‍याइरहेको महासचिव नारायण कोइरालाले बताए।

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ १०:३६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT