[फोटोफिचर] मध्यपुरथिमिमा मनाइयाे सिन्दुर जात्रा

शब्द : लिला श्रेष्ठ, तस्बिर : हेमन्त श्रेष्ठ

काठमाडौं — मध्यपुरथिमि नगरमा मनाइने बिस्केट जात्रा अन्तर्गत ३२ खटसहितको सिन्दुर जात्रा अर्थात सुथ: सिया जात्रा मनाइएको छ । बिस्केट जात्राको अवसरमा मध्यपुरथिमिवासीले प्रत्येक वर्ष वैशाख २ मा विभिन्न देवी–देवताको ३२ वटा खटसहितको सिन्दुर जात्रा मनाउने परम्परा छ । केही वर्षअघि सम्म ३२ खट नगरपरिक्रमा गराउने भने पनि यस वर्ष २६ वटामात्र रहेको स्थानीयले जनाएका छन् ।

मध्यपुरथिमि नगरमा मनाइने बिस्केट जात्रा अन्तर्गत ३२ खटसहितको सिन्दुर जात्रा अर्थात सुथ: सिया जात्रा मनाइएको छ ।

बिस्केट जात्राको अवसरमा मध्यपुरथिमिवासीले प्रत्येक वर्ष वैशाख २ मा विभिन्न देवी–देवताको ३२ वटा खटसहितको सिन्दुर जात्रा मनाउने परम्परा छ । केही वर्षअघि सम्म ३२ खट नगरपरिक्रमा गराउने भने पनि यस वर्ष २६ वटामात्र रहेको स्थानीयले जनाएका छन् ।

सिन्दुर जात्रामा बालकुमारी, कालिका अर्थात बालाखुको खट बालकुमारी मन्दिरबाट बाहिर निकालिएको छ ।

सिद्धिकालीको खट ल्याएर आफ्ना गणहरुसहित बालकुमारी प्रवेश गराएपछि यो जात्रा सुरु हुन्छ । जात्रा सुरु भएपछि हातहातमा चिराग अर्थात् बत्ति लिएर नाइके प्रधानको अनुमतिमा बालकुमारीको खट उचालेपछि जात्रालाई दिगुटोल स्थित देवता घर परिक्रमा गराइन्छ ।

जात्रामा थिमिको बालकुमारी, दक्षिणबाराही, विष्णुवीर, सिद्धिकाली, नगदेशको सिद्धिगणेश, बोडेको महालक्ष्मी र टिगनीको नीलबाराही मन्दिरका देवताका नेतृत्वमा खट बोकेर जात्रा गरी टोलटोलमा सिन्दुर खेल्दै बाजागाजासहित बिस्केट जात्रा मनाइएको छ ।

मूल देवता खटमा राखी धिमेबाजाका साथ चिराग बाली अबिर जात्रा मनाइने परम्परा रहेको छ । जात्रा प्रत्येक चोक, चौबाटो र नगरपरिक्रमा गर्दा घरको झ्याल, कौसी र छतबाट अबिर छर्ने, फूल बसाएर स्वागत गर्ने प्रचलन छ । जात्रामा काँयाबाजा, भुस्याबाजा, धिमेबाजा बजाएर देवताका खटलाई हर्षोल्लासका साथ एकापसमा अबिर दलेर नगरपरिक्रमा गर्ने परम्परा छ ।

परम्परा अनुसार नै देवता लायू दरबार भित्र पस्न नपाउन भनेर लायकू प्रवेश द्धारमा बाटो छेकेर पेंखा मुस्या, बालकुमारी, बालखुचा द्यो, सिद्धिकाली र अरु देवताका गणहरु बाटो छेकेर बस्ने परम्परा रहेको छ । सूर्यविनायक नगरपालिका कटुञ्जे स्थित भैरवको खटसहितको जात्रा मनाइएको छ ।






















प्रकाशित : वैशाख २, २०७४ १९:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बेइजिङमा नेपाली नयाँ वर्ष

चेतनाथ आचार्य

बेइजिङ — नेपाली नयाँ वर्ष २०७४ अवसरमा बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासले शनिबार अपरान्ह एक भव्य समारोहको आयोजना गरेको छ । बेइजिङमा विभिन्न विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थी र बेइजिङमा विभिन्न व्यवसाय गरेर बसिरहेका नेपालीहरु गरी चार सयको हाराहारीहारीमा नेपालीहरुको उपस्थिति रहेको नयाँ वर्षको कार्यक्रममा झन्डै एक सयजति चिनियाँहरुको पनि उपस्थिति रहेको थियो ।

नेपाली नयाँ वर्ष २०७४ अवसरमा बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासले शनिबार अपरान्ह एक भव्य समारोहको आयोजना गरेको छ ।

बेइजिङमा विभिन्न विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थी र बेइजिङमा विभिन्न व्यवसाय गरेर बसिरहेका नेपालीहरु गरी चार सयको हाराहारीहारीमा नेपालीहरुको उपस्थिति रहेको नयाँ वर्षको कार्यक्रममा झन्डै एक सयजति चिनियाँहरुको पनि उपस्थिति रहेको थियो ।

नेपाली दूतावासको प्राङ्गणमा आयोजित समारोहमा चीनमा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थीहरुले नेपाली गीत र नृत्यसँगै चिनियाँ गीत पनि गाएका थिए । चिनियाँ अन्तर्राष्ट्रिय रेडियो सीआरआई नेपाली सेवामा कार्यरत चिनियाँहरुले नेपाली पोशाक लगाएर नेपाली गीतमा गरेको नृत्यले दर्शकहरुको ध्यान खिचेको थियो ।

चीन भ्रमणमा आएका नेपालका उर्जा राज्यमन्त्री सत्यनारायण भगतले चीनमा आएर नेपाली र चिनियाँलाई नयाँ वर्षको शुभकामना दिन पाउँदा खुशी लागेको बताए । उनले नेपालको उर्जा विकासमा चिनियाँ सहयोग र लगानीको प्रशंसा पनि गरे ।

कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै चीनका लागि नेपाली राजदूत लीलामणि पौडेलले नेपाल र चीनबीचमा सांस्कृतिक आदानप्रदान बढाउनका लागि नेपाली नयाँ वर्ष मनाउने कार्यक्रमको आयोजना गरिएको बताए । उनले बेइजिङमा रहेका प्राय सबै नेपालीको उपस्थिति रहेको र नेपाललाई माया गर्ने चिनियाँहरुको पनि उल्लेख्य उपस्थिति रहेकोमा आफूलाई खुशी लागेको बताउँदै सबैलाई नयाँ वर्ष २०७४ को शुभकामना व्यक्त गरे ।

कार्यक्रममा चिनियाँ नेता लिउ छुन ह्वाले पनि सम्बोधन गरेका थिए । नेपाली नयाँ वर्षको अवसरमा शुभकामना दिन पाउँदा आफूलाई खुशी लागेको चिनियाँ राष्ट्रिय जनकंग्रेस स्थायी समितिका सदस्य लिउ छुन ह्वाले बताए । गत वर्ष आफूले नेपाल भ्रमण गरेको स्मरण गर्दै उनले एक चीनको नीतिमा नेपालले पुर्‍याएको सहयोगको मुक्त कण्ठले प्रशंसा गरे ।

नेपाल र चीनबीचमा युगौँदेखि सुमधुर सम्बन्ध रहँदै आएको र दुई देशबीचको सांस्कृतिक आदानप्रदानलाई यस प्रकारका कार्यक्रमले सघाउ पुर्‍याउने विचार व्यक्त गरे । कार्यक्रममा चीनको सरकारी निकायका उच्च अधिकारीहरु, नेपालका लागि पूर्व चिनियाँ राजदूतहरु, विभिन्न विश्वविद्यालयका प्राध्यापकहरु लगायतका एक सयजना चिनियाँको उपस्थिति थियो ।

नेपाली दूतावासले आयोजना गरेको नयाँ वर्षको कार्यक्रमको व्यवस्थापनमा नेपाल चीन संवाद तथा विकास मन्चले सहयोग गरेको थियो । नेपाल चीन संवाद तथा विकास मन्च चीनमा बसोबास गरेका नेपालीहरुले स्थापना गरेको संस्था हो ।

मन्चका अध्यक्ष डा प्रकाश अधिकारीले नयाँ वर्षको शुभकामना दिँदै नेपालको विकासमा चिनियाँ पूँजी र प्रविधिले मेरुदण्डको काम गरेको बताए । चीनले अगाडि सारेको बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ कार्यक्रममा नेपालले चाँडै हस्ताक्षर गर्नुपर्ने बताउँदै डा अधिकारीले दुवै देशबीचको आपसी सम्पर्क संजाल बढाउनु पर्ने कुरामा जोड दिए ।

काठमाडौँस्थित चिनियाँ दूतावासले हरेक चिनियाँ नयाँ वर्षमा शुभकामना कार्यक्रमको आयोजना गर्ने भए पनि नेपाली दूतावास बेइजिङले नेपाली नयाँ वर्षका अवसरमा शुभकामना कार्यक्रमको आयोजना गरेको यो पहिलोपटक हो । बेइजिङमा मात्र नभएर नेपाल बाहिर नेपाली नियोगले नयाँ वर्षका अवसरमा यस्तो वृहत कार्यक्रम आयोजना गरेको यो नै पहिलो भएको दूतावासका काउन्सिलर मिनिष्टर हरिश्चन्द्र घिमिरेले कान्तिपुरलाई बताए ।

बैशाख १ गते शुक्रबार परेकाले सबै सहभागी होउन् भनी २ गते शनिबार कार्यक्रम आयोजना गर्नु परेको उनले स्पष्ट पारे । कार्यक्रममा बेइजिङ भाषा तथा संस्कृति विश्वविद्यालय र बेइजिङ नर्मल विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थीहरुले विभिन्न नेपाली नृत्य र गीत प्रस्तुत गरेका थिए । उनीहरुको प्रस्तुतिमा नेपालका सबै क्षेत्र र जाति समेटिएको थियो भने कार्यक्रममा हाँस्यव्यंग्य क्यारिकेचर पनि प्रस्तुत गरिएको थियो ।


प्रकाशित : वैशाख २, २०७४ १९:५०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्