बादी समुदायको ‘भाँडे संक्रान्ति' पर्व सुरु 

बसन्तप्रताप सिंह

बझाङ — बादी समुदायले मनाउने सबैभन्दा ठूलो पर्व 'भाँडे संक्रान्ति' को रौनक सुरु भएको छ । भदौ १ गतेदेखि १५ दिनसम्म बादी समुदायले यो पर्व मनाउने गरेका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७५ १३:०५

जिल्ला सदरमुकाम चैनपुर र थलारा क्षेत्रमा बसोबास गर्ने विपन्न बादी समुदाय यो पर्वमा अनुहारमा मुकुन्डो लगाई, शरीरमा कमेरो दलेर, काठको घोडामा चढेर मादल र सारंगी बजाउँदै गाँउ–गाँउमा नाचगान गरेर नगद तथा अन्नपात माग्ने गर्दछन् । तत्कालीन समयमा बझाङी राजाहरुलाई मनोरञ्जन दिने उद्देश्यले यो पर्व थालिएको भनाई छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालय रहेको बझाङी राजाको हात्तीसार दरबारबाट सुरु गरिने नाचगान १५ दिनसम्म सदरमुकाम र आसपासका गाँउमा गरिने चैनपुरका धर्म बादीले बताए ।

माटाका भाँडा बनाउने भएकोले बादीहरुलाई ‘भाँड’ भनिएको र ‘भाँड’हरुले मनाउने भएकोले यो पर्वको नाम ‘भाँडे संक्रान्ति’ रहन गएको स्थानीय जानकारहरु बताउँछन् । आधुनिक प्रविधिको विस्तारले बादी समुदायको माटाका भाँडा बनाउने पेशा लोप भैसकेको छ । बिबाह, ब्रतबन्धमा नाचगान गरेर खाने चलन पनि मनोरञ्जनका आधुनिक साधनका कारण लोप हुँदै गएको छ ।

आफ्नो परम्परागत पेशा लोप भएको र अन्य पेशा अपनाउन नसकेका कारण यो समुदायमा गरीबि ब्याप्त छ । ‘भाँडे संक्रान्तिमा नाचगान गरेर आएको पैसाले एक/दुई महिनासम्म गुजारा चल्ने भएकाले यो पर्व हाम्रा लागि महत्वपूर्ण छ,’ स्थानीय रमेस बादीले भने, ‘त्यही भएर संक्रान्ति आउनु भन्दा केही दिन पहिले नै हाम्रो समुदायमा चहलपहल सुरु भैसक्छ ।’

‘भाँडे संक्रान्ति’ को नाचगान हेर्न गाँउबाट सदरमुकाममा आउनेको भीड पछिल्लो समय घट्दै गएको स्थानीय राधा बादीले बताइन् । पछिल्लो समयमा आफ्नो समुदायले नै यो पर्वलाई उति महत्व दिन कम गरेको बादी समुदायका सदस्य बताउँछन् ।

‘पहिला जिल्ला भरका मान्छे नाच हेर्न आउँथे, यहाँ मेला नै लाग्थ्यो । अहिले अरुले पनि विर्से, हाम्रा मान्छेमा पनि पहिला जस्तो चासो छैन,’ स्थानीय लक्ष्मी बादीले भनिन् । बादी समुदायका पुराना पुस्ताका मानिसहरुको संख्या घटेसँगै नयाँ पुस्ताले आफ्नो संस्कृति विर्सदै गएको उनको भनाई छ ।

‘भाँडे संक्रान्ति’ पर्वमा परम्परागत भेषभुषामा सजिएर नाचगान गर्दै बादी समुदायका ब्यक्तिहरु : तस्बिर : बसन्तप्रताप सिंह/कान्तिपुर

ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पक्की पुल बगाएपछि रसुवा–नुवाकोटबीचको यातायात सम्पर्क टुट्यो 

कृष्ण थापा

गेर्खु (नुवाकोट) — दुई जिल्ला जोड्ने पासाङ ल्हामु राजमार्गको त्रिशूली–बेत्रावती सडक खण्डको गेर्खु खोलामाको पक्की पुल शनिबार राति परेको अविरल वर्षापछि आएको बाढीले बगाएका कारण रसुवा र नुवाकोटबीचको यातायात ठप्प भएको छ । 

उक्त पुल विदुरनगरपालिका १ र १० वडा जोड्ने गेर्खुखोलामाथि ०३६/३७ सालमा निर्माण गरिएको थियो । चीनसँगको एकमात्र उत्तरी नाका रसुवागढी आवतजावत गर्ने पुल भत्किएपछि नुवाकोट हुँदै रसुवा आवतजावत बन्द भएको छ । पुलको दायाँ पिलर बाढीले हानेर भाँचिएको छ भने बायाँपट्टी भेलले काट्ेर पुलै भत्किएको छ ।

पुलको स्ल्याब भाँचिएको छ । गएराति साढे १ बजे बाढीले पुल लगेको स्थानीयले बताए । पुल नजिक रहेको अवैध बालुवा खानीमा काम गर्न बसेका १२ जना कामदारले बाढी पसेपछि भागेर ज्यान बचाएका थिए । ‘करिब साढे १ बजे तिर राति गड्याङ गरेर निदाई रहेको ठाउँमा पानी पस्यो,’ एक कामदारले भने, ‘पल्तिर भागेर सबैले ज्यान बचायौं । नभए त खोलाको भेलले त्रिशूलीमा लैजाने थियो ।’

पुल बगाएपपछि स्थानीय प्रशासन, प्रहरी, गल्छी–मैलुङ–स्याफ्रुबेसी–रसुवागढी सडक आयोजनाका ठेकेदारले निरिक्षण गरेका थिए । विनपा १० गेर्खुटारभन्दा एककिलोमिटर माथि गेर्खुखोलाको बाढीले ७ वटा घरमा क्षति पुर्‍याएको छ । ‘स्थानीयलाई बस्न गाह्रो छ,’ विनपा १० का वडाध्यक्ष गणेशकुमार नेपालले भने, ‘ती घरहरु चर्केका छन् । वर्षासँगै बाढी आउन रोकिएको छैन ।’

प्रत्येक वर्ष जनैपूर्णिमाको अवसरमा लाग्ने गोसाईंकुण्ड मेला सुरु भएको छ । तीर्थयात्रीहरु रसुवा आउने क्रम जारी छ । उक्त पुल बगाएपछि तीर्थयात्रा गर्नेहरु मर्का परेका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७५ १२:५९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT