लागूऔषध केन्द्र बन्दै शरणार्थी शिविर

अर्जुन राजवंशी

दमक — भुटानी शरणार्थी शिविर लागूपदार्थ प्रयोगकर्ताहरूका लागि ‘केन्द्र’ बन्दै गएकोमा स्थानीयले असन्तुष्टि प्रकट गरेका छन् । उनीहरूले पछिल्लो दुई वर्षयता शिविर आसपासमा लागू पदार्थको कारोबार बढेको जानकारी दिए । 

झापाको दमकस्थित भुटानी शरणार्थी शिविरभित्र लागूऔषध कारोबारीले प्रयोग गर्ने गरेका बेवारिसे छाप्रा । तस्बिर : अर्जुन/कान्तिपुर

स्थानीयले लागू पदार्थ प्रयोगकर्ता तथा कारोबारीका लागि शरणार्थी शिविर सुरक्षित क्षेत्रका रूपमा विकास भएको भन्दै दु:ख व्यक्त गरे । इलाका प्रहरी कार्यालय दमकले शुक्रबार शिविर नजिकै आयोजना गरेको नागरिक सुनुवाइ कार्यक्रममा बोल्ने अधिकांशले शिविरमा बढ्दो लागूऔषध कारोबारलाई रोक्न माग गरेका थिए ।

Yamaha

स्थानीय याम तामाङले शिविरमा खुला रूपमा लागूऔषधको कारोबार तथा प्रयोग बढेको बताए । उनले पछिल्लो दुई वर्षयता लागूऔषधसँग सम्बन्धित गतिविधि बढेकाले स्थानीयवासीले असुरक्षित महसुस गरेको बताए । ‘शिविरभित्र तथा आसपासमा डरलाग्दो तरिकाले लागूऔषधको कारोबार बढेको छ,’ उनले भने, ‘यसतर्फ प्रहरी प्रशासन र सम्बन्धित निकायले बेलैमा ध्यान नपुर्‍याउने हो भने सबैभन्दा ठूलो क्षति स्थानीयले बेहोर्नुपर्छ ।’

हरि श्रेष्ठले लागूऔषध प्रयोगकर्ताका लागि शिविरभित्र उपयुक्त स्थानहरू भएको बताए । उनले शिविरभित्र र आसपासको क्षेत्रमा लागूऔषधको बढ्दो गतिविधिले वरिपरिको वातावरणमा नकारात्मक प्रभाव परेको दाबी गरे ।

बेलडाँगीस्थित शरणार्थी शिविरमा रहेको सशस्त्र प्रहरी सुरक्षा बेस क्याम्पले मंगलबार एक सय ३० लिटर घरेलु मदिरा नियन्त्रणमा लिएर नष्ट गरेको थियो । शिविरभित्र घरेलु मदिराको किनबेच बढेको स्थानीयको गुनासोपछि प्रहरीले उक्त परिमाणको मदिरा नियन्त्रणमा लिएको थियो । शरणार्थी शिविर व्यवस्थापन समिति सचिव टीकाराम रसाइलीका अनुसार चालु वर्षको ११ महिनामा विभिन्न मितिमा नियन्त्रणमा लिएका एक हजार लिटरभन्दा बढी घरेलु मदिरा नष्ट गरिएको छ ।

राजु अधिकारीले शिविर आसपासमा लागूऔषध प्रयोग गरेका सिरिन्जहरू यत्रतत्र फालेको अवस्थामा भेटिने गरेको बताए । अर्का स्थानीय रणबहादुर तामाङले खुला रूपमा लागूऔषध प्रयोग तथा कारोबार हुने गरे पनि अहिलेसम्म रोकथामको उचित कदम नचालेकोमा आपत्ति जनाए । उनले त्यसकारण शिविर नजिकैको हम्से दुम्से सामुदायिक वन क्षेत्रमा बलात्कार, हत्या, झैझगडाजस्ता घटनाबढेको बताए । उनले जतासुकै लागूऔषध प्रयोगकर्ताहरू झुम्म भएर बस्ने तथा प्रयोग गरिरहेको अवस्थामा भेटिने गरेकाले जंगलमा घाँस–दाउरा गर्न जान पनि समस्या हुन थालेको बताए ।

स्थानीयले शिविरमा गाँजा, सिरिन्ज, घरेलु मादक पदार्थसँगै चरेस समेतको कारोबार हुने गरेको बताए । शिविरमा काँकडभिट्टा र जोगबनी नाकाबाट अवैध रूपमा भित्र्याइएका लागूऔषधको कारोबार हुने गरेको उनीहरूको दाबी छ । शिविरमा मोरङको मधुमल्ला, टाँडी, इलामको चुलाचुली, शिखरकटेरी, बुकुवालगायत क्षेत्रमा उत्पादन हुने घरेलु मदिराको किनबेच हुने गरेको छ । ‘शिविरमा रक्सीका ग्यालेन पुर्‍याउनेको लाइन देखिन्छ,’ टंक श्रेष्ठले भने, ‘अहिले शरणार्थी शिविर सबैखाले लागूऔषधको अखडा बनेको छ ।’

दमक ३ का वडाध्यक्ष नबीन बरालले पनि शिविर क्षेत्रमा लागूऔषधको कारोबार र प्रयोग निकै बढेको बताए । उनले यसको रोकथामका लागि प्रहरीलाई विशेष टोली परिचालन गर्न माग गरे । ‘कार्यालयदेखि बेलुका घर फर्कदा कैयौं पटक युवायुवतीहरू लागूऔषध प्रयोग गरिरहेको अवस्थामा देखेको छु,’ उनले भने, ‘पुनर्वास भएका शरणार्थीका छाप्रा र जंगल क्षेत्रमा जतासुकै लागूऔषध प्रयोग गरेका सिरिन्जहरू देखिन्छन् । यसले शिविर आसपासका स्थानीयमा एकखाले त्रास पैदा गरेको छ ।’

दिनहुँ ५ जना प्रहरी नियन्त्रणमा
विराटनगर (कास)– इलाका प्रहरी कार्यालय रानीले लागूऔषध ओसारपसार र सेवन गर्ने दैनिक सरदर ५ जना किशोरकिशोरीलाई पक्राउ गर्दै आएको छ । लागूऔषधिसहित भारतीय बजारबाट आउनेहरूलाई पक्राउ गर्ने यो कार्यालयको दैनिकी नै बनेको छ ।

‘लागूऔषध ओसारपसार गर्ने र खानेलाई पक्राउ नगरेको दिन नै हँुदैन,’ प्रहरी निरीक्षक सन्तोष निरौलाले भने, ‘कहिलेकाहीँ त उनीहरूलाई पक्राउ गरेर थुनुवा कोठामा राख्ने ठाउँ पनि हुँदैन ।’ थुनुवा कोठामा शुक्रबार ४८ थुनुवा थिए । तीमध्ये लागूऔषध ओसारपसार र सेवनकर्ताको सख्या ४५ छ । सीमावर्ती जोगबनी बजारवाट लागूऔषध सेवन गरेर फर्कने र बोकेर आउनेको संख्या दिनहुँ बढदो छ ।

निरौलाका अनुसार यो नाकाबाट पारिपट्टि गएर खाएरमात्र आउने, थोरै खाएर केही बोकेर आउने र नखाई बोकेरमात्र आउने तीन थरीका लागूऔषधका गिरोह जोगबनी नाकामा फेला पर्ने गरेका छन् । यसमा संलग्न प्राय सवै किशोरकिशोरी छन् । ‘खासगरी धरान, इटहरी, धनकुटा, विराटचोक, बेलवारी, पथरी र विराटनगरका किशोरकिशोरी संलग्न भएको छ,’ निरौलाले भने, ‘अधिकांश धनाढ्य परिवारका किशोरकिशोरी छन्, कोही परिवारबाट टाढा रहेका र केही विपन्न परिवारका पनि छन् ।’

तीन महिनासम्म राख्दा अधिकांशका परिवार भेट्न नआउने गरेको उनले सुनाए । केही धनाढ्य परिवारका आफनो छोराछोरीलाई भेट्न र अदालतको फैसलापछि धरौटी राखेर छुटाएर पनि लैजाने गरेका छन् । ‘केही थुनुवाका परिवारले यो कहिल्यै सुध्रिएन भन्दै माया मारेर फर्कने गरेका छन्,’ निरौलाले भने, ‘केही कारोवारी पटकपटक कारागार सजाय काटेर छुटेका पाइएको छ ।

प्रकाशित : फाल्गुन २७, २०७४ १०:३२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

इन्धन ट्यांकर व्यवस्थापन गरिने

कान्तिपुर संवाददाता

विराटनगर — कोसी राजमार्गमा पार्किङ हुँदै आएका पेट्रोलियम पदार्थ सहितका ट्यांकरको व्यवस्थापन गर्न प्रदेश सरकार र विराटनगर महानगरपालिका सहमत भएका छन् ।

पेट्रोलियम डिलर्स एशोसिएसन कोसीको १५ औं साधारणसभामा शनिबार प्रदेश सरकारका उद्योग, वन तथा वातावरण मन्त्री जगदिश कुसियत र महानगर प्रमुख भीमप्रसाद पराजुलीले पेट्रोलियम पदार्थ सहितका ट्यांकर चौबिसै घण्टा सडकमा पार्किङ गर्दा महानगरभित्र ठूलो जोखिम हुन सक्ने भन्दै पार्किङ व्यवस्थापनका लागि नेपाल आयल निगमको क्षेत्रीय डिपोलाई आवश्यक सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका हुन् ।

उनीहरूले पार्किङका लागि निगमलाई जमिन खरिद गर्न वा लिजमा लिन आफूहरूले सहजीकरण गर्ने बताए । ‘निगमले जग्गा किनेर पार्किङस्थल बनाउने वा लिजमा लिएर’ महानगर प्रमुख पराजुलीले भने, ‘ती दुवै विकल्पमा महानगर सहयोग गर्न तयार छ । सडकमै पेट्रोलियम ट्यांकरको पार्किङ तत्काल हटाउनुपर्छ ।’

नेपाल आयल निगम क्षेत्रीय डिपो विराटनगरमा पेट्रोलियम पदार्थ ढुवानी गर्ने ३ सय ८० वटा ट्यांकर छन् । त्यसमध्ये ४५ वटामा १२ हजार लिटर र बाँकी सबैमा २० हजार लिटर पेट्रोलियम पदार्थ अटाउने क्षमताका छन् । तर ती सबै ट्यांकर लोड भएको अवस्थामा पनि राति र दिउँसो विराटनगर धरान सडकमै पार्किङ गरिँदै आएको छ । यसरी पार्किङ गर्दा कुनै पनि समय दुर्घटना भए महानगरमा ठूलो क्षति हुने स्थिति छ ।

‘एक दुई दिन होइन । निगमको क्षेत्रीय डिपो स्थापना भएदेखि नैट्यांकर सडकमा पार्किङ हँुदै आएका छन्,’ क्षेत्रीय डिपो प्रमुख भानुभक्त खनालले भने, ‘पार्किङस्थल नै नभएपछि जोखिमपूर्ण अवस्थामा इन्धन लोड भएका ट्यांकर सडकमा पार्किङ गर्न बाध्य भएको हो ।’

प्रकाशित : फाल्गुन २७, २०७४ १०:३१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT