सेल्फीले चिनाउँदै पर्यटकीय गन्तव्य

विप्लव भट्टराई

इलाम — ‘सेल्फी’ नबुझ्ने कमै होलान् । मोबाइल सेटको प्रतिस्पर्धाबीच प्रयोग नगर्ने पनि भेट्न मुस्किल छ । बच्चादेखि पाकासम्मले समाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्नकै लागि भए पनि सेल्फी मारेकै हुन्छन् । त्यसमा पनि अग्रपंक्तिमा छ तन्नेरी जमात ।

इलाम सदरमुकामस्थित भालुढुङ्गामा बनेको सेल्फी फ्रेम l तस्बिर : विप्लव

प्रविधिको विकास र मोबाइलको बढ्दो मोहसँगै छोटो अवधिमा चुलिएको सेल्फी क्रेजकै कारण कतिपय स्थान विशेष नै सेल्फीको नामबाट परिचित बनेका छन् ।

Yamaha

सिन्धुली खुर्कोट सडक खुलेसँगै पूर्वेलीको मनमस्तिष्कमा पसेको स्थान हो सिन्धुली बजार र सिन्धुलीगढीबीचको सेल्फी पोइन्ट । सेल्फी खिचेर फेसबुकमा पोस्ट्याएकै कारण यो स्थान चर्चामा मात्र छैन यहाँ पुगेर फोटो खिच्नेको भीडले चटपटे पसलदेखि होटल व्यवसायसम्म चलेको छ ।

सेल्फी क्रेज चुलिंदै जाँदा झेल्केघामले सबेरै स्पर्श गर्ने इलामको अन्तुमा चियाबारीबीचको पोखरीलाई सौन्दर्यकरण गरियो । पोखरीको एक कुनामा पानी बीच थुम्को बनाइयो अनि त्यसमाथि पार्क ।

अन्तु घुम्न तँछाडमँछाड गर्दै पुग्नेहरूको रोजाइमा झुल्केघामको दृश्यावलोकन, चियाबारीको हरियालीमा घुमघाम, लेप्चा संस्कृति र पुरातात्त्विक वस्तुको अवलोकन, पोखरीमा डुङ्गा सवारसँगै पानीबीचको डाँडाले भिड बटुल्छ ।

‘तालतालका सेल्फी हान्न पाएपछि गज्जब रमाइलो हुने रहेछ,’ विराटनगरबाट कलेजको टिमसँगै घुम्न आएकी जुनु शर्माले भनिन्, ‘क्यामेरामेन पनि नचाइने चियाबारीबीचको पोखरीमा सेल्फी हान्नको मजा नै बेग्लै ।’

सेल्फी क्रान्तिसँगै बनेको यो डाँडा चाहर्नेहरूले यसको नामनै सेल्फी पार्क राखिदिएका छन् । पछिल्लो समय पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा विकास हुँदै गएको ढापपोखरीमा पनि अन्तु पोखरीसँग नै मिल्दोजुल्दो गरी पानी बीचमा थुम्को बनाइएको छ ।

वरिपरिबाट डुङ्गा चल्ने गरेको डाँडालाई पोखरीसँगै आसपासका रमणीय सन्दकपुर, गैरीवास, जौवारी, मावुथामलगायत थुप्रै स्थान देख्न अनि फोटोमा कैद गर्न सकिने गरी बनाउने स्थानीयको लक्ष्य छ । थुम्काको निर्माण हुँदै गर्दा पुग्नेहरूले त्यसलाई पनि सेल्फी डाँडाको उपनाम दिइहाले ।

‘यहाँ घुम्न आउने अधिकांशले पानीबीचको यो डाँडाबारे सोध खोज गर्छन्,’ चन्द्रपाल थेवे ढाप सिमसार पर्यटन प्रवद्र्धन विकास समिति सदस्य दिलीप गुरुङले भने, ‘बजेट अभावमा पार्क र पुल बनाउन सकिएको छैन तर कहिले बन्ने र सेल्फी खिच्न पाउने भन्ने जिज्ञासा अधिकांशको हुन्छ ।’

मुलुककै पुरानो चिया बगानका कारण चियावारीको गाउँ बुझिने सदरमुकाम क्षेत्र पर्यटकीय हिसाबले चर्चामा छ । चियासँगै ‘छ अ’ ले कहिलिएका कृषिका विभिन्न उपज र मनोरम दृश्यका कारण चर्चा कमाएको सदरमुकाममा नै पछिल्लो पटक पर्यटकको ताँती लाग्ने स्थान हो भालुढुंगा । हराभरा जंगल, गुफासँगै दृश्यावलोकन र वनभोजका लागि पनि अब्बल ठानिदै गएको भालुढुंगामा पनि पर्यटकको मन तान्न सेल्फीकै सहारा लिइएको छ ।

यस क्षेत्रको मुख्य जमघट हुने स्थानमा नि:शुल्क वाईफाईको व्यवस्था छ । अब भालुढुङ्गा पुग्नेले सेल्फी फ्रेममा बेरिएर आसपासको रमणीय दृश्यसहित आफ्नै फोटो नि:शुल्क वाईफाई मार्फत भाइरल बनाउन पाउनेछन् । ‘यहाँ आउने अधिकांशले सेल्फी नहान्ने कुरै भएन,’ भालुढुंगा सामुदायिक पर्यटन विकास संस्थाका अध्यक्ष हरि गुरुङले भने, ‘सेल्फीप्रेमीको जमातलाई नै बुझेर फ्रेमको निर्माण गरेका हौं ।’

सरकारी निकाय र अन्य सरोकारवाला निकायको खासै प्राथमिकतामा पर्न नसकेको अवस्थामा स्थानीय केही जागरुक युवाहरूको मरिहत्तेले परिचय बनाउँदै गएको हात्तीढुंगा सजाउने क्रममा मलेसियामा बस्ने इलामेहरूको योगदान उच्च छ ।

आगन्तुक बस्ने बेन्चदेखि सजावटका विभिन्न काममा सहयोग गर्दै आएको प्रवासी इलामेली जनसम्पर्क मञ्चले सेल्फी फ्रेम बनाउन पनि सहयोग जुटाएको छ । करिबव ५० हजार सहयोग उनीहरूले गरेपछि यो नौलो संरचना निर्माण भएको हो । ।

प्रकाशित : जेष्ठ २१, २०७५ १०:१५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

जैविक विविधता जोगाउन संरक्षण सुरु

विश्वमै दुर्लभ काँडेभ्याकुर, रेडपान्डा मासिने चिन्ता
विप्लव भट्टराई

इलाम — नेपालमात्र पाइने काँडे भ्याकुरलगायत दर्जनौं प्रजातिका चराहरू र दुर्लभ रेडपान्डासमेत पाइने सन्दकपुर ५ जमुनास्थित हाँगेथाम क्षेत्रको संरक्षण थालिएको छ ।

यस क्षेत्रको जैविक विषेशतालाई जोगाउँदै पर्यटकीय विकासका लागि स्थानीयवासी र गाउँपालिकाले अभियान थालेका हुन् ।

पछिल्लो समय यहाँ रहेका प्राकृतिक पोखरीको संरक्षण गर्दै विश्रामस्थल, बगैंचा निर्माणलगायतका काम भएका छन् । वडाबाट छुट्टिएको रकमसहित स्थानीय जनश्रमदानबाट संरक्षण कार्यलाई अघि बढाइएको हो । वडा कार्यालयले विनियोजन गरेको ५ लाख रपैयाँबाट करिब अढाई किलिमिटर टाढाबाट पानी ल्याएर त्यहाँका पाँचवटा पोखरीमा हालिएको छ ।

पोखरी क्षेत्रमासमेत ड्याम निर्माण गरेर पानीलाई हिउँद र बर्खा याममा नै जम्ने व्यवस्था मिलाइएको वडाध्यक्ष जितबहादुर साँवाले बताए । ‘संरक्षणको अभावमा यहाँको जैविक विविधता नासिँदै गएको पाइएपछि वडा कार्यालयले विषेश चासो बढाएको हो,’ उनले भने, ‘३ किलोमिटर तलको ढापपोखरीसहित आशपासका चोयाटार, जौवारी, नुनथला, कैयाकट्टा, पिप्लेलगायत स्थानको करिब बीच भागमा पर्ने भएकाले हाँगेथामले सिङ्गो गाउँको पर्यटकीय उचाइ बढाउन सहयोग गर्नेछ ।’
महाँगेथाममा ट्युरा, कालेज, खोयाहाँस, पहाडी व्युकुयो, सदल चील, काकाकुल, हिमाली भद्राई, श्येनबाज, लामपुच्छ्रे, मारूनी चरी, कल्चौडे, चाँचर, झ्याप्सी, चिचलकोटे, फिस्टा, सिविया, बुङ्गेचरा, चुइयाँ, डाँफे मुनाल आदि चराहरू यो जंगलमा पाइने नेपाल पक्षी संरक्षण संघको २०६४ को सर्वेक्षणमा उल्लेख छ ।

यहाँका पाँचवटा पोखरी सुकेससँगै पानीको अभावकै कारण चराहरूको संख्या घटदै गएको स्थानीयवासी बताउँछन् । यो स्थानमा कालापोखरी, जालेपोखरी, आलपोखरी, सिद्ध पोखरीलगायतका पाँच पोखरी छन् । वर्षायाममा केही पोखरी अस्तित्वमा रहे पनि अन्य पोखरी सुकेका थिए । कालपोखरीलाई स्थानीय प्रयासमा पानीको स्रोत व्यवस्था गरी संरक्षण थालिएको छ । स्थानीय महिला समूहले पोखरीको संरक्षण गर्दै सानो पार्क समेत बनाएका छन् । रेडपान्डा नेटवर्कको सहयोगमा स्थानीय श्रमसमेत परिचालन गरेर कालपोखरीलाई भरिभराउ बनाइएको स्थानीय पासाङ शेर्पाले बताए ।

डेढ दशकअघिसम्म अस्तित्वमा रहेका पोखरी चरिचरन र संरक्षण अभावमा सुकेका थिए । पानी सुकेसँगै कोणधारी वनस्पतीले वन क्षेत्र भरिएकाले चरा संकटमा परेको विज्ञको भनाइ छ । यहाँका सबै पोखरी भरिए पुन चराचुरुङ्गी र जनावारको चहलपहल बढ्ने स्थानीयको अपेक्षा छ । यो क्षेत्र पर्यटकीय दृटिले पनि महत्त्वपूर्ण छ । विभिन्न प्रकारका जडिबुटी, पशुपक्षी र लालीगुराँस र उच्च स्थानमा समतल परेको भूभाग भएकाले यसको संरक्षण र विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता उत्तिकै रहेको छ । प्रशस्त सम्भावना बोकेर पनि प्रचार र पूर्वाधार विकास हुन नसक्दा यहाँको विषेशता हराउँदै गएको हो ।

पूर्वकै पर्यटकीय क्षेत्र सन्दकपुरसम्म पुग्न सदरमुकामबाट हाँगेथाम हँुदै सन्दकपुरसम्म पुग्ने मोटर सकडकको व्यवस्था हुन सके यो क्षेत्रले पर्यटकीय गति लिने स्थानीयको आशा छ । ‘ढिलै भए पनि प्रयास थालिएकाले पर्यटकीय विकास हुने आशा पलाएको छ,’ स्थानीय देउमान गुरुङले भने, ‘दुई दशकअघिसम्म चरा र जनवारको अध्ययनकै लागि बाक्लो गरी पश्चिमा पर्यटक यस क्षेत्रमा आउने गरेका थिए ।’

ठूलो भूभागमा फैलिएको समतल जमिन भएकाले वनभोज स्थलका रूपमा पनि यसलाई विकास गर्न सकिने उनको भनाइ छ । अगन्तुकलाई खानबस्न व्यवस्था मिलाउन सामान्य ढंगका होमस्टे सञ्चालनमा छन् । यसलाई व्यवस्थित बनाउने कार्य भइरहेको छ ।यस क्षेत्रका सबै पर्यटकीय स्थलमा पुग्ने आगन्तुकलाई घरबासको व्यवस्था गर्न मेची पहाडी क्षेत्र पर्यटन पूर्वाधार विकास समितिसँगको सहकार्यमा चन्द्रपाल थेवे ढापसिमसार संरक्षण तथा पर्यटन विकास समितिले जेठको दोस्रो साता होमस्टे व्यवस्थापन तालिमको आयोजना गरेको छ ।

सदरमुकामबाट २५ किलोमिटर उत्तरमा रहेको हाँगेथाम क्षेत्रमा रेडपान्डालाई बस्न र खानाका लागि आवश्यक पर्ने भालुचिण्डे र मालिङ्गो पर्याप्त रहेको छ । अन्य चराचुरुङ्गीका लागि पनि उपयुक्त वातावरण छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ९, २०७५ १०:४१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT