बन्दाले मनग्य आम्दानी

रमेशचन्द्र अधिकारी

धनकुटा — बिहान ओछ्यानबाट उठेदेखि साँझसम्म उनको दैनिकी तरकारी बालिको स्याहारसुसारमा नै बित्ने गर्छ । उनले लगाएको तरकारी बालि नियाल्दा नलोभिने शायदै होलान् । झन्डै २ हजार मीटर उचाइको लेकाली भागमा रहेको तरकारी बालिले उनलाई मनग्य आम्दानी समेत दिने गरेको छ ।

धनकुटा २ गुराँसेकी कृषक टीका सारु आफूले लगाएको बन्दा खेती स्याहार्दै । तस्बिर : रमेशचन्द्र

धनकुटा नगरपालिका र छथर जोरपाटी गाउँपालिकाको संगमस्थल गुराँसे नजिक बस्दै आएकी टिका सारुले १५ रोपनी जग्गामा तरकारी खेति गर्दै आएकी छिन् । पति बिदेशिएको वर्षौ भयो । तर सारुले आफ्नै प्रयासमा गर्दै आएको तरकारी खेतिबाट वर्षको झन्डै ६ लाख रुपैयाँ आम्दानी हुने गरेको छ । यति बेला अगौटे बन्दा कोपी बाली उनको घरबाट नियाल्दा रमणिय देखिन्छ ।

गत वैशाखमा रोपेको बन्दा यति बेला बिक्री गर्ने अवस्थामा पुगिसकेको छ । पति टेकबहादुर वैदेशिक रोजगारको सिलसिलामा विदेशिएको ६ वर्ष बित्यो । उनको एक्लो प्रयासबाट मनग्य आम्दानी मिल्ने गरेको छ । गाउँमा पर्म लाउने चलन छ । त्यसैको भरमा छिमेकीलाई पर्म लगाउने र छिमेकीले पर्म तिर्ने गरेपछि तरकारी खेतिको काम पनि सहज बन्दै गएको उनले बताइन् ।

Yamaha

एकपटक तरकारीको बिरुवा रोप्दा अधिकांश पर्म लगाउने खेताला आउने गरेका छन् । तर पर्मबाहेकको खेताला लाउँदा खर्चिलो हुने गरेको छन् । प्रतिदिन ३ सय रुपैयाँका दरले खेताला लाउने गरेको सारुले बताइन् ।

साउनमा अगौटे बालिको रुपमा रहेको बन्दा बिक्री गरिसकेपछि लगत्तै पछौटे बन्दा फलाउन उनी जुटिहाल्ने बताउँछिन् । यसैगरी केही जमिनमा आलु तथा मटर कोसासमेत रोप्ने गरेकी छिन् । वर्षैभरी आलोपालो गर्दै तरकारी उत्पादन गरी बिक्रि गर्दा सन्तुष्टि मिल्ने गरेको सुनाइन् ।

‘मलाई बारीमा तरकारीमा मल बिउ, गोडमेल गर्दागर्दै दिन बितेको समेत पत्तो हुँदैन’, उनले भनिन्, ‘स्याहार पनि धेरै गर्नैपर्छ, तर आम्दानी पनि सन्तोषजनक नै छ ।’ उत्पादन गरेको तरकारी बिक्री गर्न पसिना चुहाएर बजार लैजानु पनि पर्दैन । घरैमा तँछाडमछाड गर्दै खरिदेहरू आउने उनले सुनाइन् । भनेजस्तै भाउ मिल्दा आम्दानी राम्रै हात लाग्ने उनको अनुभव छ ।

आफूले उत्पादन गर्ने तरकारीमा अन्य विषादीभन्दा कुखुराको मललाई प्राथमिकतामा राखेको उनले बताइन् । तरकारी खेतिको आम्दानीबाटै २ छोराको विद्यालयको पढाइखर्च र खान लाउन खर्चेर पनि मनग्य बचत हुने गरेपछि सारु दंग छिन् । जेठो छोरा सनम १० र कान्छो छोरा निरज ८ कक्षामा अध्ययनरत छन् । जम्मा २० रोपनीमध्ये १५ मा तरकारी खेती र ५ रोपनीमा उत्तिसको बन लगाएकी सारु अग्रणी कृषकको रुपमा परिचित बन्दै गएकी छन् ।

अघिल्लो वर्ष भने जस्तो भाउ नपाएपछि निकै चिन्तित रहे पनि मेहेनत खास खेर नगएको उनको भनाइ छ । तर प्रतिकेजी ३ रुपैयाँमा बन्दा बिक्री गर्नु पर्दा उनीलगायत त्यस क्षेत्रका कृषकले आत्तिएको बताए । उनका छिमेकी पहलमान सारु, एकबहादुर सारुलगायतले पनि तरकारी खेतीबाटै मनग्य आम्दानी गरेका छन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : असार २८, २०७५ १०:५२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पाथीभरा पैदलमार्ग अन्तिम चरणमा

आनन्द गौतम

ताप्लेजुङ — वार्षिक दुई लाख बढीले यात्रा गर्ने पाथीभराको पैदलमार्ग स्तरोन्नतिको काम अब छ सय मिटर मात्रै बाँकी छ । पाथीभरा क्षेत्र विकास समितिले यो आर्थिक वर्षमा छ सय ६५ मिटर निर्माण गरेको हो ।

ताप्लेजुङको पाथीभरा जाने पैदलमार्ग । तस्बिर : आनन्द

ठाडो उकालो बाटोलाई ढुंगा सोलिङ गरेर तेर्सो र हिँड्न सहज बनाइएको छ । वृद्धवृद्धा र बालबालिकालाई हिँड्न असहज भएकाले सिंढी नबनाई तेर्सो बनाइएको पाथीभरा क्षेत्र विकास समितिका सदस्य गोपाल न्यौपानेले बताए ।

न्यौपानेका अनुसार आगामी आर्थीक वर्षमा बाँकी पैदलमार्ग निर्माणको काम सम्पन्न हुनेछ । त्यसका लागि वार्षिक कार्यक्रममा बजेट व्यवस्था गरिएको उनले बताए । अबको मार्गमा ढुंगा कम पाइने र उच्च क्षेत्र पनि भएकाले यति नै बजेटमा सक्न भने कठिन हुने ठेकदारले बताएका छन् ।

क्षेत्र विकास समितिले भक्तजनालाई प्रतक्ष लाभ हुने गरी गरेको या उदाहरणीय कार्य हो । पैदलमार्ग तीन मिटर चौडाइको छ । दुईतर्फबाट ओहोरदोहोरमा सहज होस् भन्ने उद्धेश्यले चौडाइ फराकिलो बनाइएको समितिका अध्यक्ष पुष्प बडुवालले बताए । क्षेत्र विकासले भालुगौंडेमा सार्वजनिक शौचालय पनि निर्माण गरेको छ ।

पुरुषका लागि दुई र महिलाका लागि दुई गरी चारवटा कोठा हुने गरीको शौचालय निर्माण गरेको हो । कम्तीमा दुई हजार लिटरको ट्यांकी राखेर नियमित पानी आपूर्ति गर्ने शौचालय व्यवस्थित सञ्चालन गर्ने योजनामा समिति छ । यहाँसम्म मोटरबाटो पुगेको छ ।

सार्वजनिक शौचालय नहुँदा यहाँ पुगेका यात्रुले कि त होटलमा चिया पिउन पस्नुपर्ने कि त जंगलतिर दौडनुपर्ने बाध्यता थियो । होटलको शौचालय प्रयोग गर्न अप्ठेरो हुने भएकाले चियाखाजा खाने गरी पस्नुपर्ने बाध्यता रहेको र यसले यात्रुलाई लाख पुर्‍याउने झापा चारपानेबाट आएका तीर्थयात्री महेन्द्र सिग्देलले बताए ।

मोटरबाटोबाट ओर्लिएर पाथीभरासम्मको पैदलमार्ग पाँच किलोमिटर छ । यसअघि नेपाली सेनाले काफ्लेपार्टीदेखि ४ सय ५० मिटर निर्माण गरेको थियो । पाथीभरा संरक्षण समितिसँगको सहकार्यमा निर्माण गरेको हो । पर्यटनबोर्डले बनाएको सडक भने सिंडी बनाएकाले कठिनको भएको छ । अहिले बनाइएको मार्गले कम्तीमा १५ वर्ष टिक्ने न्यौपानेको दाबी छ ।

प्रकाशित : असार २८, २०७५ १०:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT