सडकको जग्गा बिक्री: वडासदस्यसहित ६ जना थुनामा

दाहाल बाबुछोराले लोकर्मागले ओगटेको सार्वजनिक जग्गा डंगोललाई १ करोड २७ लाख २० हजार रुपैयाँमा बेचेका थिए
कान्तिपुर संवाददाता

उदयपुर — किर्ते गरेर सगरमाथा लोकर्मागको (सरकारी) जग्गा बिक्री गरेर आरोपमा पक्राउ परेको त्रियुगा नगरपालिका वडा नम्बर ३ की महिला सदस्यसहित ६ जनालाई जिल्ला अदालतले शुक्रबार पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाइएको छ ।

जिल्ला अदालतका न्यायाधीस तीर्थराज केसीको इजल्लासले महिला वडा सदस्य हरिमाया शाही, नापी कार्यालयका नापी सर्वेक्षक शिवचन्द्र ठाकुर, जग्गा बिक्री गर्ने ७८ वर्षीय शिवप्रसाद दाहाल र उनका छोरा ५४ वर्षीय बुद्धिप्रसाद दाहाल, जग्गा खरिद गर्ने नेपाल डंगोल, लेखापढी व्यवसायी हरिप्रसाद ढुंगानालाई पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाइएको हो । ६ जनालाई शुक्रबारै थुनाका लागि जिल्ला कारागार शाखा बोक्सेमा पठाइएको छ ।

सरकारी जग्गा खरिद बिक्रीमा संलग्न रहेको भन्दै बिक्री गर्ने दाहाल बाबुछोरा, खरिद गर्ने डंगोल, नापी सर्वेक्षक ठाकुर, महिला वडासदस्य शाही र लेखापढी व्यवसायी ढुंगानालाई पक्राउ गरी ठगीमा मुद्धा चलाइएको प्रहरी उपरीक्षक नवराज भट्टले बताए ।

‘खरिद गर्ने डंगोल र बिक्री गर्ने दाहाल बाबुछोरासँगै अन्य भूमिका निर्वाह गर्ने महिला वडासदस्यसहितलाई मुद्धा चलाइएको थियो,’ प्रहरी उपरीक्षक भट्टले भने, ‘दाहाल बाबुछोराले लोकर्मागले ओगटेको सार्वजनिक जग्गा डंगोललाई १ करोड २७ लाख २० हजार रुपैयाँमा बिक्री गरेका थिए।

बिक्री भएको जग्गा सदरमुकाम गाईघाटबाट करिब दुई किलोमिटरको दूरीमा पर्छ । महिला वडा सदस्य शाही, नापी सर्वेक्षक ठाकुर, लेखापढी गर्ने ढुंगानको मिलेमतोमा दाहालले डंगोललाई राजर्मागको जग्गा रजिस्ट्रेसन पास गरिदिएका आधारमा मुद्धा चलाइएको प्रहरीले जनाएको छ ।

साबिक गाईघाट १ ख कित्ता नंं. ७०१ को ७ कट्ठा १९ धुरमध्ये लोकर्मागले ७ कट्ठा १८ अधिग्रहण गरेको थियो । बाँकी १ धुुर जग्गा मात्रै रहेकामा दाहालले सडकले अधिग्रहण गरिसकेको जग्गासमेत बिक्री गरेको स्थानीय मालपोत र नापीको स्रेस्तामा देखिन्छ ।

मालापोत र नापीको स्रेस्तामा लोकमार्गसँग जोडिएको देखिएकाले दाहालसँग १ करोड २७ लाख २० हजार मूल्यमा जग्गा रजिस्ट्रेसन पास गरेको डंगोलले बताउँदै आएका छन् । मालपोत र नापी कार्यालयका कर्मचारीको सल्लाहअनुसारै जग्गा खरिद गरिएको डंगोलको दाबी छ । मालपोत र नापीले उपलब्ध गराएको जग्गाको स्रेस्तामा जग्गा दाहालको देखिन्छ । नापी र मालपोतको रेकर्डमा जग्गा लोकर्मागको नदेखिएकाले दाहालसँग जग्गा खरिद गरेको डंगोल बताउँछन् ।

जग्गा खरिद बिक्रीका लागि स्थानीय निकायले सिफारिस गर्नुपर्ने हुन्छ । त्यसैले त्रियुगा नगरपालिका ३ नम्बर वडा कार्यालयले समेत डंगोलले खरिद गरेको जग्गाको घरबाटोको सिफारिस गरेको छ ।

दाहालसँग किनबेच भएको समयम जग्गाको नापी नक्सा, मोठ चुस्तदुरुस्त रहेको देखिन्छ । यता आफ्नो जग्गा लोकर्मागमा परेको विषयमा जानकारी नभएको दाहाल परिवारले बताउँदै आएका छन् । जग्गा सडकमा परेको छ भने मालपोतले कार्यालयले कसरी रजिस्ट्रेसन गरिदियो दाहालको दाबी छ । २०३८ सालदेखि भोगचलन गर्दै आएको जग्गा बेचिसकेपछि मात्र सडकमा पर्छ भनेर थाहा पाएको दाहाल बताउँछन् ।

सडकको जग्गा बिक्री हुनै नसक्ने कदमाहा गाईघाट सडक खण्ड हेर्ने सडक डिभिजन कार्यालय लहानले जनाएको छ । सडक डिभिजनले २०६२ सालमै जग्गा प्राप्त गरिसकेको छ । १३ वर्षअघि नै नापी र मालपोतलाई लगत कट्टा गर्न भनेका थियांै, अहिले किन व्यक्तिका नाममा पास भयो । डिभिजन कार्यालयलाई जानकारी नै छैन ।

जग्गा पास गर्दा रजिस्टेसन दस्तुरबापत ५ लाख ८ हजार ८ सय र लाभकर २ लाख ९२ हजार ९ सय ५८ रुपैया राजस्वसमेत जम्मा भएको मातपोत कार्यालयले जनाएको छ । पहिलो लगत कट्टाका लागि लेखिआएको समयमै कर्मचारीले लगत कट्टा गरेर जग्गा रोका नगरेकाले अहिले आएर सडकको जग्गा रजिस्ट्ेरसन हुन पुगेको स्रेस्ताबाट देखिन्छ । तर त्यहाँको स्रेस्ताको बारेमा जानकारी दिने नापी र मालपोतका कर्मचारी भएकाले बिक्रीमा संलग्नता पुष्टि हुने स्वयं कर्मचारीले बताए ।

अहिले बिक्री भएको जग्गाका नापी कार्यालयले २०६२ साल माघ ९ गते र २०६३ साल असार ५ गतेमा जग्गाको लागत मालपोत कार्यालय पठाएर लगत कट्टा गर्न भनेको थियो । तर मालपोत कार्यालयले हालसम्म लगत कट्टा नगर्दा राजमार्ग नै बेचिन पुगेको कर्मचारी बताउँछन् ।

तत्कालीन निर्माण तथा यातायात मन्त्रालयको २०४६ माघ २३ गते सार्वजनिक सूचना जारी गरी सडकका नाममा जग्गा प्राप्त गर्ने प्रक्रिया थालेको थियो । पछि २०६० सालमा कदमाहा गाईघाट सडक खण्डको जग्गा लगत कट्टा गर्न भूसंरक्षण तथा व्यवस्थापन विभागको निर्णयका आधारमा सडकको दायाँ/बायाँ २५/२५ मिटर जग्गाको लगत कट्टा गरेको हो ।

प्रकाशित : असार २८, २०७५ १०:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

धरान–चतरा–हेटौंडा सडक : क्षतिपूर्तिका कारण निर्माण प्रभावित

हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको गौरीटारदेखि वाग्मतीस्थित फापरबारीका विभिन्न भागमा घरगोठ अधिग्रहण गर्न बाँकी
प्रताप विष्ट

हेटौंडा — सडक सीमाभित्र पर्ने भौतिक संरचनाको क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउने प्रक्रियाका कारण धरान—चतरा—गाईघाट—सिन्धुली–हेटौंडा सडकको निर्माण कार्य प्रभावित भएको छ । पूर्ण सरकारी लगानीमा निर्माण भइरहेको यो सडकको कार्य यसअघि तीव्र गतिमा थियो ।

सडकको मध्यभागबाट १५/१५ मिटरभित्र पर्ने घर, गोठलगायत भौतिक संरचनाको क्षतिपूर्ति आयोजनाले उपलब्ध गराउने व्यवस्था छ । तर जग्गाको रकम उपलब्ध नगराउने र घरगोठको क्षतिपूर्ति दिने नीति रहेको छ । उक्त सडकमार्गको ट्रयाक खोलेर कैयौं क्षेत्रमा नाली, तटबन्ध निर्माण गरेर कालोपत्रे गर्ने अवस्था पुगिसकेको छ ।

क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराएर सडक चौडा गर्ने कार्य केही खण्डमा विलम्ब भएको छ भने केही ठाउँमा सडकको एलाइमेन्ट नै परिवर्तन गर्नुपर्ने देखिएको छ । हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको गौरीटारदेखि वाग्मतीस्थित फापरबारीका विभिन्न भागमा घरगोठ अधिग्रहण नगरिसकेकाले सडक विस्तारले गति लिन सकेको छैन । खासगरी गौरीटारदेखि फुर्केचौरसम्मको सडक खण्डका दुवैतर्फ घरगोठ रहेका छन् ।

‘क्षतिपूर्तिको कुरा नटुंगिएकाले निर्माण कम्पनीले सडक चौडा गर्न पाएको छैन,’ पश्चिमी क्षेत्रका आयोजना प्रमुख कर्णबहादुर रानाभाटले भने, ‘क्षतिपूर्तिको कुरा टुंगिएपछि यस क्षेत्रमा आयोजनाको निर्माणले गति लिनेछ ।’ हेटौंडा उपमहानगरपालिका—६ को गौरीटारदेखि फापरबारीसम्म ८ सय ६७ वटा घरगोठ सडक सीमाभित्र पर्छन् । तिनलाई भत्काएर क्षतिपूर्ति दिने रकम पनि भवन प्रविधि तथा तालिम केन्द्रले निर्धारण गरिसकेको छ । ‘संरचना भत्काएर क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउने प्रक्रियामा जाँदै छौं,’ आयोजना प्रमुख रानाभाटले भने । ८ सय ६७ वटा घरगोठको क्षतिपूर्ति ८१ करोड रुपैयाँ उपलब्ध गराउनुपर्ने देखिएको छ ।

आयोजनाको पश्चिमी क्षेत्रमा नै पर्ने सिन्धुलीको कमलामाई नगरपालिकाको धुरा बजारमा सडक सीमाभित्र ३ सय संरचना पर्दछन् । उक्त क्षेत्र भएर सडक निर्माण हुँदा धुरा बजार पूर्णरूपमा विस्थापित हुनेछ । कमलामाई नगरपालिकाले सडकको एलाइमेन्ट नै परिवर्तन गर्न आयोजनालाई दबाब दिइरहेको छ । आयोजनाले पनि एलाइमेन्ट परिवर्तन गर्न प्राविधिक ढंगले सम्भव देखिए गर्न सकिने जनाएको छ । सडक विस्तार गर्न विद्युतका पोलहरू पनि समस्या भएका छन् । विद्युत् प्राधिकरणले समयमा नै पोलहरू नहटाएका कारण निर्माण कार्य अल्झाउने काम भएको सडक आयोजनाले जनाएको छ ।

सडक करिब २२ अर्वको लगानीमा तीन वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने योजना छ । तीव्र गतिमा निर्माण कार्य अघि बढेको छ । कुल आयोजनाको २५ प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको छ । पुलको ३५ प्रतिशत काम सम्पन भइसकेको आयोजनाको भनाइ छ । लोजार, माझी र कालीखोलाको पुल निर्माण भइसकेको छ ।

आयोजनामा कुल ७५ वटा पुल निर्माण गर्नुपर्नेछ । जसमा पश्चिमी खण्डमा ३३ र पूर्वी खण्डमा ४२ वटा पुल निर्माण गर्नुपर्छ । पश्चिमी क्षेत्रमा ३ वटा पुल सम्पन्न भइसकेका छन् भने १२ वटाको ५० प्रतिशत काम भइसकेको आयोजनाले जनाएको छ ।

पश्चिमी क्षेत्रमा मकवानपुरमा १२ र सिन्धुलीमा २१ वटा पुल पर्छन् । करिब १५ महिनाको बीचमा ३३ वटै पुल निर्माण गरिसक्ने आयोजनाको दाबी छ । सडक निर्माणमा १ सय १५ किलोमिटरमध्ये ७० किलोमिटर लम्बाइ टेवा पर्खाल, नाली कजवे निर्माण गरिसक्नुका साथै ११/११ मिटर चौडा बनाइसकिएको छ । ४० किलोमिटर सडकमा कालोपत्रे गर्न तयारी हालतमा राखिएको छ । ‘वर्षाको समय भएकाले कालोपत्रे नगरेका हौं,’ आयोजना प्रमुख रानाभाटले भने, ‘घरगोठको अधिग्रहण र क्षतिपूर्तिका कारणले ४५ किलोमिटर सडकमा काम हुन बाँकी छ ।’

३ सय ११ किलोमिटर लामो सडकलाई २ खण्डमा विभाजित गरेर निर्माण भइरहेको छ । हेटौंडादेखि सिन्धुलीसम्मको १ सय १५ किलोमिटर दूरीको पश्चिमी खण्ड र सिन्धुलीदेखि धरानसम्मको १ सय ३४ किलोमिटर दूरीको पूर्वी खण्डमा विभाजित गरेर निर्माण कार्यलाई अगाडि बढाइएको छ । हेटौंडादेखि सिन्धुलीसम्मको सडक, पुल–पुलेसा र कल्भर्ट निर्माण गर्न हेटौंडामा आयोजनाको कार्यालय स्थापना गरिएको छ भने पूर्वी क्षेत्रको गाईघाटमा आयोजनाको कार्यालय राखिएको छ ।

सडकको ट्रयाक खोल्ने कार्य गत वर्ष नै सम्पन्न भएको थियो । सरकारले उक्त सडकलाई प्राथमिकताको आयोजनामा राखेर चालु आवका निम्ति ३ अर्ब रुपैयाँ विनियोजित गरेको छ । पश्चिम खण्डमा कालिका, स्वच्छन्द र राकेन जेभी कम्पनीले निर्माण कार्यको ठेक्का लिएका छन् भने पूर्वी खण्डमा लामा, शर्मा र रसुवा जेभी कम्पनीले जिम्मेवारी पाएका छन् ।

तोकिएको समयभन्दा अगावै निर्माण सम्पन्न गर्ने निर्माण कम्पनीले १० प्रतिशत बोनस पाउने व्यवस्था गरिएको छ भने तोकिएको समयमा काम नसक्ने कम्पनीले १० प्रतिशत हर्जाना बेहोर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । आयोजनाले साईट क्याम्प तथा निर्माण सामग्री प्रयोगशालासमेत स्थापना गरी काम गरिरहेको छ । दुई दर्जन भन्दावढी मेसिन प्रयोगगरी सिन्धुलीको खट्टार, धमिले र मकवानपुरको बागमती गाउपालिकामा सडक चौडा पार्ने काम धमाधम भइरहेको छ । सडकको पश्चिमी खण्डको सिन्धुलीमा ६६ र मकवानपुरमा ४८ किलोमिटर पर्छ ।

सडक निर्माण गर्न करिब ९ हजार रुख कटान गर्नु पर्ने हुन्छ । तीमध्ये हेटौडा–सिन्धु्ली क्षेत्रमा ४ हजार ३ सय रुख कटान भइसकेका छन भने र सिन्धुली–धरान क्षेत्रमा ५ हजार ७ सय रुख कटान गर्नुपर्ने छ ।

प्रकाशित : असार २८, २०७५ १०:२८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्