घाम डुबेपछि ‘मोबाइल अफ’

दीपेन्द्र शाक्य

संखुवासभा — नुमका दुर्गाबहादुर पराजुली दिनभर मोबाइल प्रयोग गर्छन् । घाम लागुन्जेल उनको मोबाइलमा ‘टावर’ आउँछ । जब साँझ पर्छ मोबाइलले काम गर्न छाड्छ ।

फेरि मोबाइल प्रयोग गर्न परे उनले भोलिपल्ट घाम पर्खनुपर्छ । ‘घाम अस्ताएसँगै हाम्रो क्षेत्रमा वितरण गरिएको नेपाल टेलिकमका स्काइ र नमस्तेका टावर जान्छ,’ उनले भने, ‘प्राय: हुस्सु बढी लाग्ने र घाम नलाग्ने भएकाले टेलिकमले राखेको सोलार पर्याप्त चार्ज नहुँदा समस्या छ ।’


दुर्गम गाउँहरूमा रहेको टेलिकमको बीटीएस टावर अझै सोलार पावरको भरमा रहेको छ । केन्द्रीय प्रसारण लाइनको बिजुली विस्तार नभएका कारण दुर्गममा रहेका सात वटा वीटीएसका टावर घाम अस्ताए सँगै बन्द हुने गरेको छ ।

Yamaha


बिजुली नपुगेका स्थानमा टेलिकमका मोबाइल प्रयोग गर्ने ग्राहकहरूले मौसमको भरमा सेवा पाउँछन् । दिनभर घाम लागेन भने सोलार चार्ज नभएका कारण सेवाग्राही मोबाइल सेवा सञ्चालनमा आउँदैन । बेलुकी घाम अस्ताएपछि बिहान ८ बजेअघि दुर्गमका बासिन्दा सञ्चारबाट विच्छेद हुने गरेको पराजुलीले बताए ।


चीनको सीमावर्ती किमाथाङ्का नाकामा रहेको टावरबाट पनि २४ घण्टा सेवा प्रवाह हुँदैन । स्थानीय बासिन्दा छिमेकी देश चिनको सिमकार्ड प्रयोग गर्न बाध्य छन् । सोलारका भरमा रहेका वीटीएस टावरहरू रहेको स्थानमा व्याट्री पुरानो भएकाले पनि समस्या भएको टेलिकम खाँदबारी शाखाका प्रमुख राधारमण भट्टराईले जनाए । ‘ब्याट्री पुरानो भएको छ,’ उनले भने, ‘लामो समयसम्म काम गर्दैन, परिवर्तनका लागि माथिल्लो निकायमा पत्राचार गरेको छु । नयाँ ब्याट्री राखेपछि यो समस्या केही हदसम्म हट्छ ।’


नयाँ ब्याट्री राखे पनि घामको भरमा मात्र २४ सैं घण्टा सेवा दिन गाह्रो हुने भट्टराईले बताए । हिमाली क्षेत्रमा खासै घाम नलाग्ने भएकाले समस्या भएको उल्लेख गर्दै उनले बिजुली नपुगेसम्म यस्तै समस्या भइरहने बताए । खाँदबारी शाखाले भोजपुरसहित १७ स्थानबाट सञ्चार सेवा प्रवाह गरिएको छ ।


जिल्लाका छ स्थानका बीटीएस टावर सोलरबाटमात्र सञ्चालन हुँदै आएका छन् । चिचिला गाउँपालिकाको छ्याङुटी, मकालु गाउँपालिकाको भाटभोटेनी, भोटखोला गाउँपालिकाको बाक्ले, भोटखोलाको माक्पालुङ, सिलिचुङ गाउँपालिकाको रमितेमा सोलारपावरका भरमा वीटीएस प्रणालीमार्फत मोबाइल सेवा सञ्चालन भएको छ ।


भोटखोलाको किमाथाङामा रहेको टावर प्रत्यक्ष भिसेट (स्यार्टलाइट) मार्फत सञ्चालनमा रहेको शाखाका प्रमुख भट्टराईले जानकारी दिए । संखुवासभाबाट नै भोजपुरको साल्पासिलिछो गाउँपालिकाको कुलुङमा पनि सोलारकै भरमा वीटीयसबाट सेवा प्रदान गरिरहेको छ । शाखाले जीएसएम ८, सीडीएमए ५ र ल्याडलाइन सेवा ५ स्थानबाट सञ्चालन गरिरहेको उनले बताए ।


खाँदबारीबाट भोजपुरको षडानन्द नगरपालिकाको दिङ्लामा ल्याडलाइन वितरण गरिएको छ । षडानन्दको झ्याउँपोखरी र साल्पासिलिछोको कुलुङ्मा जीएसएम सेवा सञ्चालनमा छ । शाखाले १ हजार ९ सय २ बाट ल्याडलाइन फोन वितरण गरेको छ । सबैभन्दा धेरै खाँदबारीमा १ हजार १ सय ८० उपभोक्ता छन् । ल्याडलाइन वितरण भएको स्थानमा टेलिकमले एडीएसएल सेवा समेत वितरण गरेको उनले बताए । खाँदबारीले भोजपुरको दिङ्लामा पनि ल्याडलाइन वितरण गरेको छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण ३०, २०७५ १०:१२
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सिक्का पोखरी

दीपेन्द्र शाक्य

संखुवासभा — धार्मिक तथा पर्यटकीय महत्त्व बोकेको सभापोखरीमा वर्षौंदेखि भेटी संकलन भएको छैन । यहाँ पुजारीले पनि भेटी लिँदैनन् । पूजा गर्न पुगेकाहरूले चढाएको भेटी पोखरीमै देख्न सकिन्छ । सभापोखरी गाउँपालिकामा रहेको यो धार्मिक पोखरीको दर्शन गर्न विभिन्न जिल्लाबाट भक्तजन आउँछन् । भक्तजनहरूले चढाएको भेटी संकलन नहुँदा लाखौँ रुपैयाँ पोखरीमै छ ।

पोखरीका पुजारी बाबुराम अधिकारीका अनुसार यहाँ दर्शन गर्न हरेक वर्ष २ हजारभन्दा बढी आन्तरिक तथा बाह्य भक्तजन आउँछन् । यहाँ आएर पूजा गरिसकेपछि चढाएको ढक्की र सिक्का पैसा पोखरीभरी सेताम्मे देखिन्छ ।

‘तीर्थयात्रीले चढाएको दक्षिणा कुनै पनि निकायले संकलन गरेका छैनन्,’ अधिकारी भन्छन्, ‘२०१५ सालदेखि म पूजा गर्दै आएको छु । भक्तजनले चढाएको भेटी संकलनमा कसैले चासो देखाएको छैन ।’ संकलन नभएपछि कागजी नोट कुहिएर जाने गरेको उनले बताए । भेटी संकलन गरी भक्तजन राख्ने पाटीपौवा निर्माण गर्न सकिने उनको भनाइ छ ।

एकपटक बनेको समितिले पनि भेटी संकलन नगरी त्यसै छाडेको उनले सुनाए । आफ्नो काम सिद्ध भएपछि भक्तजनले विभिन्न धातुका पैसा र गरगहनासमेत पोखरीमा चढाउने गरेका छन् । ‘मलाई कसैले टीका लगाएपछि दिएको दक्षिणा मात्र लिन्छु,’ उनले भने, ‘सभापोखरीमा चढाइएका पैसा र अन्य सामग्री लिन्नँ ।’

सभापोखरीबाट फर्किएका खाँदबारीका सन्तोष चापागाईं गाउँपालिकाले यसको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने बताउँछन् । ‘हामीले गाउँपालिका अध्यक्षको पनि ध्यानाकर्षण गराएका छौं,’ उनले भने, ‘यहाँ संकलित भेटी व्यवस्थापन गर्नुपर्छ ।’ संकलित रकमले यसको विकास र प्रवद्र्धनमा प्रयोग गर्न सकिने उनले बताए । समिति बनाएर चढाएको रकम संकलन गर्ने व्यवस्था मिलाउनुपर्ने अर्का स्थानीय लेखनाथ बुढाथोकी बताउँछन् । संकलित रकम दुरुपयोग नगरी बाह्रबीसेबाट सभापोखरीसम्म जाने गोरेटोबाटो चौडा गर्न प्रयोग गर्नुपर्ने उनको सुझाव छ ।

पोखरीमा भेटी मात्र नभई फोहोर थुप्रिन थालेको छ । दैनिक पुग्ने भक्तजनहरूले प्रयोग गरेका प्लास्टिक छरपस्ट देख्न सकिन्छ । ‘कतिपय भक्तजनले लत्ताकपडा पनि फाल्ने गरेका छन्,’ उनले भने, ‘त्यसको व्यवस्थापन हुन सकेको छैन ।’ सभापोखरी पुगेका माधव सापकोटाका अनुसार पोखरी आसपास दर्शनार्थी बस्न २ वटा पाटी बनिसकेका छन् भने एउटा निमार्णाधीन छ ।

‘म चार पटक यो पोखरीको दर्शन गर्न आएँ, पहिलेभन्दा फोहोर झन् झन् बढदै गएको छ,’ उनले भने, ‘संरक्षण र व्यवस्थापनमा कसैले ध्यान नदिँदा प्रचार पनि भएको छैन, फोहर पनि थपिँदै गएको छ ।’ दर्शनार्थीले पाटी बनाए पनि शौचालयको अभाव छ । यहाँ आउने पर्यटक शौचालय नहुँदा पोखरी आसपास खुला स्थानमा दिसापिसाब गर्न बाध्य छन् । सभापोखरी सदमुकाम खाँदबारीबाट ४ दिनको पैदल दूरीमा पर्छ । पोखरीमा जनैपूर्णिमाका दिन ठूलो मेला लाग्छ ।

पूजा गरे सन्तानलाभ
किंवदन्तीअनुसार पृथ्वीमा दैत्यहरूले गर्ने विनाश रोक्न देवताहरूले यहाँ सभा बसी योजना बनाएका थिए । अर्को किंवदन्तीअनुसार व्यासमुनिले सम्पूर्ण देवीदेवतालाई भेला गराएर पुराण भनेका थिए । सन्तान नहुनेहरूले यहाँ पूजा गरेमा सन्तान हुने विश्वासका साथ श्रद्धालुहरू पुग्ने गरेका छन् । यो तालको लम्बाइ २ सय मिटर र चौडाइ करिब १ सय मिटर छ ।

समुद्र सतहदेखि ४ हजार २ सय ४० मिटर उचाइ छ । गाउँपालिकाको नामसमेत यसै पोखरीबाट राखिएको छ । यो पोखरी धार्मिक, ऐतिहासिक तथा पर्यटकीय हिसाबले निकै महत्त्वपूर्ण भए पनि संरक्षणमा हालसम्म कसैले चासो नदिएको गुनासो स्थानीयको छ । बहुमूल्य जडीबुटी, लोपोन्मुख वन्यजन्तु पाइने क्षेत्र भएकाले पनि राज्यले विशेष ध्यान दिन आवश्यक भएको उनीहरू बताउँछन् ।

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७५ ०७:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT