पहिरोले चिरैचिरा

१४ परिवार विस्थापित
रमेशचन्द्र अधिकारी

धनकुटा — अविरल वर्षा भएसँगै जिल्लाका कतिपय बस्ती पहिरोको जोखिममा परेका छन् । साँगुरीगढी गाउँपालिका ६ मझुवा र मुक्तेन गाउँ बढी जोखिममा छन् ।

५ वर्षअघि ती गाउँछेवै गएको पहिरोले चिरा पारेको जमिन बग्न थालेपछि बस्ती प्रभावित बनेको स्थानीयले बताए । मझुवा र मुक्तेन गाउँका १ सय २६ घर पहिरोबाट जोखिममा छन् । दुबै गाउँका १४ परिवार विस्थापित भइसकेको साँगुरीगढी गाउँपालिकाका प्रमुख कुमारजङ्ग याखाले बताए ।


मझुवाको साचा खोलामा आएको बाढीसँगै आसपासका बस्ती जोखिममा परेका हुन् । पहिरोले स्थानीय खड्ग मगर, अमृत मगर, खिला मगर र उत्तम मगरको घर पहिरोले पुरिएको छ । विस्थापित भएका छन् ।

Yamaha


स्थानीय अमृत मगरको १० मध्ये ७ रोपनी खोलाले बगाइसकेको छ । ‘घरबार नै पहिरोले गुम्यो’, उनले भने, ‘सुरक्षित ठाउ‘ खोज्दै आफन्तको शरणमा बस्दै आएको छु ।’ मझुवा बस्ती आसपास कमेरे माटो भएकाले कमजोर धरातल रहेको स्थानीयको भनाइ छ । साचा खोलाको पहिरो वर्षेनी फैलिँदै गएपछि क्रमश: बस्तीसम्म आइपुगेको स्थानीय यमबहादुर मगरले जनाए ।


मुझवासँगै जोडिएको मुक्तेन गाउँ पनि उच्च जोखिममा छ । कतिपय परिवारले आफ्नो थातथलो छोडिसकेको साँगुरीगढी गाउँपालिका ६ का वडाध्यक्ष दिपक मगरले बताए ।


गाउँमा हिउँद र वर्षा दुवै याममा जोखिम निम्तिने गरेको छ । हिउँदमा सुख्खा पहिरो र वर्षात्मा बाढीसँगै लेदो माटो बग्नेक्रम गर्दा स्थानीयवासीले कुनै बखत पहिरोमा परिने त्रास रहेका गुनासो पोखे । विगतमा केही मिनेटमा छिचोल्न सकिने उक्त स्थान हाल पहिरो फैलिदै जाँदा झन्डै एक घण्टा लाग्ने स्थानीयले अमृत मगरले बताए । गाउँका धेरै स्थानमा पहिरो भए पनि दुईस् थानमा ठूलो भूभाग बगिसकेको छ ।


साचा खोलादेखि झन्डै एक सय मिटर दूरीमा रहेको भेडेटार—छ नम्बर बुधबारे सडक समेत जोखिममा पुगिसकेको छ । बस्तीमा सडक सञ्जाल जोड्न नसक्दा स्थानीयले भारी बोकेर सामान ढुवानी गर्न बाध्य छन् । यसैगरी मुक्तेनमा प्रावि तहसम्म मात्र पढाइ हुने गर्दछ । अन्य तहको अध्ययनका लागि बालबालिकाले पहिरो गएको स्थानमा जोखिम मोलेर अन्यत्र पठनपाठन गर्न जानुपर्ने बाध्यता छ ।


यसैगरी वर्षाका कारण अरुण नदीमा पानीको सतह बढेपछि आसपासका बस्ती जोखिममा छन् । धनकुटाको लेगुवा र भोजपुरको जरायोटारका नदी आसपासका बस्ती उक्त जोखिममा छन् । नदीकिनारमा रहेका पसल तथा होटल यसबाट प्रभावित रहेको स्थानीयले बताए । वर्षाले साँगुरीगढी गाउँपालिकास्थित गर्जुवा खोला आसपासका बस्तीसमेत जोखिममा छन् ।

दुई वर्ष अघिदेखि नै प्रशासनले त्यहाँ रहेका बस्ती स्थानान्तरण गरिने भनिए पनि हालसम्म कार्यान्वयनमा आएको छैन । यस्तै वर्षाका समयमा चिसाङ र सति खोलामा आएको बाढीले ६ नम्बर बुधबारे बजार पनि जोखिममा पर्दै आएको छ । बजारको माथिल्लो भाग भएर बग्ने खोलाको कारण बजार क्षेत्र जोखिमपूर्ण बनेको बजार व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष विष्णुकुमार श्रेष्ठले जनाए । खोलामा स–साना होमपाइप मात्र रहेकाले बाढी आउनासाथ बजार क्षेत्रमा असर पुर्‍याउने स्थानीयको भनाई छ ।


४ घर उच्च जोखिममा
संखुवासभा– चैनपुर नगरपालिका २ चित्लाङमा वर्षाका कारण ४ घर परिवार पहिरोको उच्च जोखिममा परेको छ । धन्सार हुँदै चित्लाङजाने मोटरबाटो पहिरोले तानेको छ । जसका कारण घनश्याम गौतम, हरिनारायण गौतमको घर उच्च जोखिममा छ । पहिरोले हेमलाल गौतम र दिनेश गौतमको घर पनि क्षति पुर्‍याएको भगवती माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक माधवप्रसाद गौतमले जानकारी दिए ।

चैनपुरमा रहेको बाल मन्दिरको वाल समेत पहिरोले तानेको छ । सडक आवत जावतमा समस्या भएको छ । सडकमा आवतजावत गर्न स्थानीय र विद्यार्थीलाई समस्या भएको बाल मन्दिरका शिक्षिका ववि श्रेष्ठले बताईन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण ३०, २०७५ १०:१२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बिनामितिका खाद्यवस्तु बजारमा

रमेशचन्द्र अधिकारी

धनकुटा — सरकारले खाद्य वस्तुमा उत्पादन र उपभोग्य मिति अनिवार्य गरेको छ । बिनामितिको खाद्य बेचेको पाइए कारबाही गर्न सकिने कानुनी व्यवस्था पनि छ । तर, धनकुटामा भने खाद्य उत्पादक र व्यवसायीले बिनामितिकै आफ्ना उत्पादन बजारमा पठाउने गरेका छन् । पसलेहरूले पनि निर्धक्क ती खाद्य वस्तुहरूको बिक्री गरिरहेका छन् ।

उत्पादन र उपभोग्य मिति उल्लेख नभएका वस्तुहरूमा बिस्कुट, खानेपानी र पेयपदार्थ लगायतका छन् । केही खाद्य वस्तुमा मिति उल्लेख गरिए पनि उपभोक्ताले नबुझिने गरी लतपतिएको अवस्था रहेका छन् ।

अधिकांश व्यापारिक केन्द्रमा त्यस्ता वस्तु बिक्री भइरहेका छन् । खासगरी यहाँ उत्पादन हुने अधिकांश बिस्कुटलगायतका वस्तुमा मिति राखिएको छैन । त्यस्तै, बाह्य जिल्लामा उत्पादन गरिएका मिनरल वाटर (पानी) मा उत्पादन र उपभोग्य मिति उपभोक्ताले नबुझिने गरी राखिएका छन् ।

सुनसरीको इटहरी २ स्थित दिव्य आक्वा नामको मिनरल वाटरको बोतलमा उत्पादन र उपभोग्य मिति लतपतिएको छ । केही दिनअघि हिलेस्थित होटल होराइजमा भएको कार्यक्रममा सहभागीले पनि उक्त पानीको बोटलमा मिति लतपतिएको अवस्थामा फेला पारेर प्रशासनलाई जानकारी गराएका थिए ।

बजारमा सबैभन्दा बढी बिक्री हुने उक्त पानीको प्राय: कुनै पनि बोतलमा मिति बुझिने गरी राखिएको छैन । रजिस्ट्रेसन नं. १०००२/७०/७१ उल्लिखित उक्त बोतलमा उत्पादन गरिएको ६ महिनासम्म उपभोग गर्न सकिने जानकारी गराइएको छ । तर, उत्पादन मिति नै स्पष्ट नभएपछि उपभोग्य मितिभन्दा बढी पनि पानी बिक्री वितरण हुने गरेको छ ।

दिव्य आक्वाका सञ्चालक दिनेश भट्टराईले मिति अस्पष्ट भएको स्वीकार गरे । उनले हातले छाप लगाउने क्रममा कमजोरी रहेको बताए । तर, सबै बोतलमा यस्तो अवस्था हुनुमा कामदारको कमजोरी रहेको जनाए । अन्य कतिपय बोटलमा पनि यसप्रकारका समस्या रहेको उपभोक्ताले जनाएका छन् । तर, मिति अस्पष्ट हुनेगरी बजारमा बिक्री गरिंदै आए पनि त्यसको नियन्त्रणका लागि प्रशासनिक तबरबाट खासै चासो दिइएको छैन ।

यसैगरी, अधिकांश बिस्कुट उद्योगले उत्पादन र उपभोग्य मिति राख्ने गरेका छैनन् । धनकुटा नगरपालिका ७ शीतलपाटीबाट उत्पादित कोकिस नामको बिस्कुटको पकेटमा उत्पादन र उपभोग्य मिति छैन । धनकुटा ५ स्थित न्यू बाबा बेकरी उद्योगले बिक्रीका लागि तयारी अवस्थामा राखिएका बिस्कुट, डुनट तथा पाउरोटीमा मिति उल्लेख नभएको सिधुवाका कल्पना
गुरुङले बताइन् ।

जिल्लाका अधिकांश व्यापारिक केन्द्रमा बिस्कुट बिक्री हुने गर्छ । म्याद गुज्रिएका औषधि तथा खाद्य वस्तु, मूल्यसूची नराखिएको, सूर्तीजन्य वस्तु र मदिरा इजाजत नलिई पनि बिक्री गरिएका छन् । बजार क्षेत्रका केही वधशाला अव्यवस्थित छन् । जिल्लास्थित सरोकारावाला निकाय यसप्रति गम्भीर नभएको गुनासो सर्वसाधारणको छ । उपभोक्ता अधिकारका सवालमा काम गर्ने संघसंस्था तथा निकायसमेत सक्रिय छैनन् ।

प्रकाशित : श्रावण २९, २०७५ ०८:१०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT