सडकमा सास्ती

सडकमा प्रत्येक दिन क्षति बढिरहेको भए पनि यसको रोकथाम र मर्मत सम्भारको पहल कतैबाट भएको छैन ।
चन्द्र कार्की

तेह्रथुम — गत असारमा फेदाप गाउँपालिकाको सम्दु गाउँका ५२ वर्षीय नगेन्द्र चोङबाङलाई हृदयाघात भयो । उपचारका लागि धरान लैजाँदै गर्दा उनी सवार गाडी हिलामा भासियो । निस्कन नसकेपछि उनको गाडीमै मृत्यु भयो ।

गत असारमै शल्यक्रियापछि प्रसूति भएकी म्याङलुङ ५ अम्फुवाकी २७ वर्षीया दिलु लिम्बूलाई ३ लाख ६० हजार रुपैयाँ ऋण खोजेर उपचारका लागि हेलिकप्टर चार्टर गरी काठमाडौं लगियो । वसन्तपुर–म्याङलुङ २६ किलोमिटर सडक हिलाम्मे हुँदा आफन्त यस्तो विकल्प रोज्न बाध्य भएका थिए ।

गत वर्ष वसन्तपुर–म्याङलुङ–च्याक्चे खण्डको हिलोमा चिप्लेर मोटरसाइकल खोलामा खस्दा एक जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको थियो । मोटरसाइकलमा सवार अर्का गम्भीर घाइते भए । गत वर्ष नै जिरीखिम्ती–म्याङलुङबीचको गढी भीरको साँघुरो सडकमा औंसी डाँडातर्फ जाँदै गरेको बस दुर्घटना हुँदा ३ जनाको मृत्यु भएको थियो ।

Yamaha

यही सडक भएर धरान जाँदै गरेको बस दुई वर्षअघि सिंधुवा नजिक दुर्घटना हुँदा पूर्वअर्थ राज्यमन्त्री हरिराज खेवासहित २० जनाको मृत्यु भएको थियो । ३० जना घाइते भए ।

यो सडक खण्डमा यीबाहेक दुर्घटनामा परेका साना सवारी र ट्याक्टरको सूची लामो छ । यो संख्या प्रत्येक महिना बढिरहेको छ । सबै दुर्घटनाको मुख्य कारण सडकको दूरवस्था हो । जिल्ला सदरमुकाम जोड्ने एकमात्र वसन्तपुर–म्याङलुुङ २६ किलोमिटर सडकमा ज्यान गुमाउने र सास्ती भोग्नेहरूको सूची निकै लामो छ ।

करोडौं रकम खर्चेर पटक–पटक कालोपत्रे र मर्मत गरिए पनि यो सडकमा अहिले सवारी गुडदैनन् । समयमै अस्पताल पुग्न नसक्दा धेरै जिल्लावासीले अकालमा ज्यान गुमाइरहेको पूर्वजिविस सभापति किशोरचन्द्र दुलालले बताए । हिलो र कच्ची सडकमा सवारी दुर्घटनाको संख्या पनि बर्सेनि बढिरहेको जिल्ला ट्राफिक प्रमुख योगेन्द्र दाहालले बताए ।

मर्मत सम्भारको काम गुणस्तरीय नहुँदा चित्रे–म्याङलुङ खण्डमा वर्षात्मा पैदल यात्रा गर्नै सकस छ । क्षमताभन्दा बढी भार भएका सवारीले पनि सडक भत्काउने गरेका छन् । पूर्वी तराईबाट आयात हुने निर्माण सामग्री सिमेन्ट, रड, बालुवा, इँटा, गिट्टी, पुल तथा सडकका भारी सामानले सडक भत्काउने गरेको छ । यस्तै पहाडबाट तराई निर्यात हुने काठका गोलियालगायत बढी भार बोकेर गुड्ने सवारीले पनि सडक बिग्रिरहेको छ ।

राजमार्गको चित्रेदेखि म्याङलुङसम्मको ३० किलोमिटर खण्डमा ६ हजार बढी खाल्डा छन् । सडकमा परेका खाल्डा र हिलोका कारण पूर्वी तराईबाट आएका सवारी बीच बाटोमै सातासम्म थन्किने गरेको यातायात कर्मचारी दयाराम ढकालले बताए । साना सवारी गुड्न सक्ने अवस्था छैन । सडकमा प्रत्येक दिन क्षति बढिरहेको भए पनि यसको रोकथाम र मर्मत सम्भारको पहल कतैबाट भएको छैन । अत्यधिक भार लिएर गुड्ने सवारीलाई ट्राफिक प्रहरीले जरिवाना काट्नेबाहेक अन्य कारबाही गरेको देखिँदैन ।

सडक मर्मत सम्भारको नाममा करोडौं रुपैयाँ खर्च भइरहे पनि ठेकेदारले राम्रो काम नगर्दा सडकको अवस्थामा सुधार हुन नसकेको सडक डिभिजन कार्यालय धनकुटाका प्रमुख विष्णुप्रसाद काफ्लेले बताए । सडकमा ठूला खाडल परेको र हिलोले पूर्वी तराईदेखि वसन्तपुर हुँदै तेह्रथुमको म्याङलुङ, औंसीडाँडा, हलिमेला, संखुवासभाको गुफा, चैनपुर, खाँदबारी, मानेभन्ज्याङ, ताप्लेजुङको साँघुलगायतका स्थानतर्फ जाने सवारी ठाउँ ठाउँमा रोकिएका छन् । पूर्वी तराईबाट धनुकटाको सिंधुवा हुँदै तेह्रथुमको शुक्रबारेतर्फ गुडेका सवारी पनि बीचबीचमा रोकिएका छन् ।

सडक हिलो भएर सवारी फस्ने गरेपछि पहाडका किसानले उत्पादन गरेको ताजा तरकारी र दूध ढुवानीमा समस्या हुँदै आएको छ । किसानले उत्पादन गरेको आलु, बन्दा, मूला, काउली, दूधलगायतका कृषि उत्पादन समयमा बिक्री गर्न नपाउँदा दैनिक करोडौं रुपैयाँको नोक्सान भइरहेको किसानको गुनासो छ । सडक निर्माण र मर्मत सम्भारमा लापरबाही र ढिलासुस्ती गर्दासमेत स्थानीय प्रशासन, राजनीतिक दलका अगुवा र जनप्रतिनिधिले पनि प्रभावकारी काम गर्न सकेका छैनन् । कांग्रेस सभापति गोविन्द ढुंगानाले आफूहरूको गुनासो सडक डिभिजन र ठेकेदारले नसुनेको भन्दै उल्टै गुनासो गरे ।

ठेकेदार कुनै न कुनै दलमा आबद्ध हुने भएकाले पनि समस्या भएको उनले बताए । समयमा काम सम्पन्न नगर्ने र गुणस्तरहीन काम गर्ने ठेकेदारलाई कारबाहीको दायरामा ल्याउने प्रक्रिया अघि बढाएको सडक डिभिजन कार्यालयले जनाएको छ । तर, कारबाही भएको देखिँदैन ।

तीन दशकभन्दा बढी समयदेखि निरन्तर निर्माण भइरहेको यो सडकमा अहिलेसम्ममा कति रकम खर्च भयो भन्ने यकिन तथ्यांक सम्बन्धित निकायसँग छैन । यो सडक निर्माण र स्तरोन्नतिमा सडक विभाग, अर्थ मन्त्रालय, बेलायत सरकारको अन्तर्राष्ट्रिय विकास विभाग (डिफिड) तथा अन्य दातृ निकायले समेत बर्सेनि रकम खर्च गर्दै आएका छन् ।

सडक डिभिजनका इन्जिनियर र ठेकेदारको मिलेमतोमा सामान्य प्रकृतिको झारा टार्नमात्र काम हुने गरेको उद्योग वाणिज्य संघ वसन्तपुरका अध्यक्ष रोशन सुवेदीले बताए । सडक निर्माणको गुणस्तर मापन गर्ने छुट्टै आधिकारिक निकाय नभएसम्म सडक सुधारको काम राम्रो नहुने थापाको भनाइ छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र ४, २०७५ ०७:२२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

योजना माग्न राजधानी

जनप्रतिनिधि काठमाडौंमा
चन्द्र कार्की

तेह्रथुम — स्थानीय तहमा ठूला विकास आयोजनाका लागि बजेट माग गर्दै छथर गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधि संघीय राजधानी काठमाडौं पुगेका छन् । स्थानीय राजनीतिक दलका अगुवा, जिल्लाबाट प्रतिनिधित्व गर्ने प्रदेश र संघीय सांसद समेत लिएर जनप्रतिनिधि काठमाडौं पुगेका हुन् ।

तेह्रथुमको छथर गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधि र राजनीतिक दलका अगुवाहरू सामान्य प्रशासन मन्त्री लालबाबु पण्डितलाई भेटेर समस्या राखेपछि सामूहिक फोटो खिचाउँदै । तस्बिर : कान्तिपुर

गाउँपालिकामा प्राप्त बजेटले मात्र छथर क्षेत्रको विकास सम्भव नहुने भन्दै दीर्घकालीन महत्त्वका ठूला विकासे आयोजनाका लागि बजेट माग गर्दैै गाउँपालिका अध्यक्ष सन्तविर लिम्बू नेतृत्वको जनप्रतिनिधिको टोली काठमाडौं पुगेर विभिन्न मन्त्रालय पुगिरहेको छ ।

टोलीले संघीय सरकारका १० भन्दा बढी मन्त्रालयमा पुगेर गाउँपालिका सहित जिल्लाको समस्या र माग समेटिएका फायल सम्बन्धित मन्त्री र सचिवलाई बुझाइरहेका छन् । आफूहरू पुगेका सवैजसो मन्त्रालयबाट सहयोगको आश्वासन पाएकाले आफूहरूको संघीय राजधानी काठमाडौंको यात्रा सफल भएको गाउँपालिका अध्यक्ष लिम्बूले बताए ।

टोलीले संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्री लालबाबु पण्डितलाई भेटेर स्थानीय तहमा कर्मचारी नहँुदा सेवा प्रवाहमा समस्या भएको जानकारी गराएको छ । कर्मचारी अभावमा दैनिक कार्यसम्पादनमा समस्या भएकाले तत्काल आवश्यक कर्मचारी पठाइदिन अनुरोध गरिएको टोलीमा साथै रहेका गाउँपालिकाका प्रवक्ता राजन नेपालीले बताए । जिल्लाका स्थानीय तहमा कृषि, पशु लगायतका कार्यालयमा विषय विशेषज्ञ नहुँदा कार्यसञ्चालनमा समस्या परेकाले मन्त्रालय समक्ष विज्ञको समेत माग गरिएको उनले बताए । मन्त्री पण्डितले आवश्यक कर्मचारी पठाउने आश्वासन दिएको प्रवक्ता नेपालीको भनाइ छ ।

टोलीले गृहमन्त्री रामबहादुर थापालाई भेटेर गाउँपालिका केन्द्र शुक्रबारे बजारमा रहेको प्रहरी चौकीलाई इलाका प्रहरी कार्यालयमा स्तरोन्नति गर्न माग गरेको छ । ओख्रे प्रहरी चौकीलाई स्थायी, शनिश्चरे बजारमा प्रहरी चौकी स्थापना र शुक्रबारे बजारमा सशस्त्र प्रहरी बलको बेसक्याम्प स्थापनाको माग गरिएको गाउँपालिका प्रमुख लिम्बूले बताए ।

मन्त्री रामबहादुर थापाले शान्तिसुरक्षा सरकारको पहिलो प्राथमिकता रहेको भन्दै प्रत्येक वडामा प्रहरी चौकी स्थापना गर्ने तयारी गरिरहेकाले त्यसका लागि जनशक्ति व्यवस्थापन गर्ने काम भइरहेको जानकारी दिए । मन्त्री थापाले शुक्रबारे बजारमा रहेको प्रहरी चौकीलाई तत्कालै इलाका प्रहरी कार्यालयमा स्तरोन्नति गर्ने र सशस्त्र प्रहरी बलको बेसक्याम्प स्थापना गर्ने आश्वासन दिएको गाउँपालिका अध्यक्ष लिम्बूले बताए ।

छथर गाउँपालिकाका अधिकांश वडा सुख्खा रहेकाले बृहत् खानेपानी योजनाको माग गर्दै टोलीले खानेपानी मन्त्री विना मगरलाई भेटेर समस्या राखेको छ । पानी अभावमा छथर क्षेत्रका अधिकांश वडामा बसाइँसराइको समस्या रहेको र सिँचाइ अभावमा किसानले समयमा बालीनाली लगाउन नपाएको भन्दै टोलीले खानेपानी मन्त्री मगरलाई छथर क्षेत्रमा तेलिया खोला खानेपानी र ढाडखोला खानेपानी योजना सञ्चालन गरिदिन माग गरेको छ ।

टोलीले ऊर्जा तथा सिँचाइ मन्त्री बर्षामान पुनलाई भेटेर सुख्खाग्रस्त क्षेत्रको अवस्था बारे जानकारी गराएको छ । लालीगुराँस नगरापालिकाको वसन्तपुरस्थित टुटेमा विद्युत् सबस्टेसन राख्न, सुख्खा क्षेत्रमा दीर्घकालीन सिँचाइ आयोजना सञ्चालन गर्न र उज्यालो छथर अभियान सञ्चालन गर्न टोलीले बृहत् योजना माग गरेको छ ।

मन्त्री पुनले वसन्तपुरमा विद्युत् सबस्टेसन राख्ने, सुख्खा क्षेत्रमा दीर्घकालीन खानेपानी सहित सिँचाइ आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययन गर्ने, तमोर तटीय क्षेत्रमा सौर्य लिफ्टिङ खानेपानी योजनाको सम्भाव्यता अध्ययन अघि बढाउने र उज्यालो छथर अभियान सञ्चालन गर्न तत्कालै कार्य अघि बढाउने आश्वासन दिएको अध्यक्ष लिम्बूले बताए ।

एक साता लामो काठमाडौं बसाइका क्रममा टोलीले भौतिक योजना तथा पूर्वाधार मन्त्रालय पुगेर गाउँपालिका र जिल्लाको सडकको अवस्थाबारे जानकारी गराएको छ । त्यस्तै स्वास्थ्य मन्त्रालय पुगेर स्वास्थ्य क्षेत्रका समस्या पनि राखेको छ । गाउँपालिका र जिल्लाको समग्र विकासका लागि प्रदेश र संघीय सरकारका सांसद र मन्त्रीहरू समेतले सहयोग गर्ने आश्वासन दिएको गाउँपालिका अध्यक्ष लिम्बूले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र ३, २०७५ ०९:५१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT