नेतृत्वको होडमा नेकपाका नेता

आनन्द गौतम

ताप्लेजुङ — काठमाडौं बागबजारको होटल हार्दिक नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) ताप्लेजुङको भेटवार्ता स्थल हो । योगेश भट्टराईदेखिका नेता कार्यकर्ता प्राय: यही भेटिन्छन् । सातायता यो होटलमा जिल्लाको नेतृत्व कसले पाउने भन्ने विषयमा लगातार छलफल भइरहेको छ ।

दिनहुँजसो हुने छलफलमा एमाले तर्फबाट आंकाक्षी मात्रिकाप्रसाद भट्टराई, सन्तोष खतिवडा, डम्वरध्वज तुम्बाहाम्फे र राम सुवेदी अनिवार्य उपस्थित हुन्छन् । माओवादीबाट आकांक्षी खेलप्रसाद बुढाक्षेत्री पराग र विजय किरातले पनि हमेसा छुटाउँदैनन् । खासगरी एमाले पक्षधर अधिक हुन्छन् र आफूलाई अगाडि उभ्याउने प्रयत्न गर्छन् । दुवै पार्टीले जिल्ला कमिटी र सचिवालय सदस्यको भने टुंगो लगाइसकेका छन् । जिल्ला कमिटीमा एमालेबाट ८० र माओवादीबाट ५५ तथा सचिवालयमा एमालेबाट २७ र माओवादीबाट १७ जना अटाएका छन् ।

पुरानालाई नछुटाइकन कमिटिको टुंगो लगाएको स्रोतले बताएको छ । नामावली गोप्य राखेकाले विरोधका स्वर सार्वजनिक हुन पाएको छैन । नेतृत्वका लागि एमालेका भट्टराई र खतिवडा तथा माओवादीका बुढाक्षेत्री र किरातले दाबी छोडेका छैनन् । तुम्वाहाम्फे र सुवेदी पाए राम्रो नत्र अधिवेसन सम्म पर्खिने मनस्थितिमा छन् ।

Yamaha

एकले अर्कालाई मनाउन एमालेका खतिवडा र भट्टराईले वान टु वान वार्ता पनि गरेका छन् । तर सफलतामा पुगेका छैनन् । जिल्ला कुन पार्टीको भागमा पर्ने भन्ने विषयले पनि अन्योल बनाएको आकांक्षीहरू बताउँछन् । माओवादीका नेता पासाङ शेर्पा जिल्ला इञ्चार्ज एमालेबाट पर्ने निश्चित भइसकेकाले अध्यक्ष माओवादीले पाउनुपर्ने बताउँछन् ।

माओवादीवाट बुढाक्षेत्री कि किरात भन्ने विषयमा भने उनी पनि मुख खोल्न चाहदैनन्, ‘दुवै सक्षम छन’ मात्रै भन्छन् । पासाङको बुझाइमा केन्द्रीय कमिटीमा रहेका योगेश, टंक, पासाङ र तीलकुमारमध्ये तीन जना जिल्ला नआउने भएकाले तीलकुमारको जिल्ला इञ्चार्जमा सर्वसम्मत नाम हो । आफूलाई अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले तपाईं के गर्ने भनेर सोधेको तर स्वास्थ्यका कारण जिल्ला जान नसक्ने बताएको उनले दाबी गरे ।

पार्टीका दुवैतर्फ (पूर्व एमाले र माओवादी) को पर्खाइ पाँचथरमा कुन पार्टीले नेतृत्व पाउँछ भन्नेमा छ । बसन्त नेम्वाङ फिदिम नगरपालिकाको मेयरमा पराजित राजकुमार भण्डारीलाई जसरी पनि अध्यक्ष बनाउन लागेकाले ताप्लेजुङ माओवादीको भागमा पर्छ कि भन्ने यहाँका नेताको बुझाइ छ ।

तर संगठनात्मक रूपमा प्रदेश नम्बर एकमै दोस्रो जिल्लामा पर्ने पाँचथरको नेतृत्व नछोड्ने माओवादी नेताहरूले बताएका छन् । केन्द्रीय सदस्यमा नअटाएका माओवादीका जिल्ला इञ्चार्ज हर्क नेम्वाङ ‘मिक्सो’ लाई जिम्मेवारी दिनुपर्ने दबाब माओवादीलाई छ ।

नियमित जिल्लाले प्रदेश र प्रदेशले केन्द्रमा गर्नुपर्ने सिफारिस ताप्लेजुङले आइतबारसम्म गर्न सकेको छैन । एक व्यक्ति एक जिम्मेवारीको मापदण्ड बनाएपछि आफू अध्यक्ष नपाउने अवस्थामा पुगेका एमाले अध्यक्ष बलबहादुर साम्सोहाङले आइतबार अवेलासम्म वा सोमबारसम्म सर्वसम्मत भए एक जनाको मात्रै नाम पठाउने प्रयास पनि गरिरहेका छन् । उनले कसैको एकलौटी नाम पठाउलान् भनेर कतिपयमा आशंका पनि देखिएको छ ।

अप्ठेरोमा योगेश
पूर्वएमाले सचिव योगेश भट्टराई समस्यामा परेका छन् । पार्टीले बनाएको मापदण्डअनुसार अध्यक्ष साम्सोहाङले नेतृत्व नपाउने भएपछि एमालेको बरियता क्रममा उपाध्यक्षमा दाजु मात्रीका छन् । उनको पक्षमा खुले दाजुको समर्थन गर्‍यो भन्ने नारा लाग्न सक्छ, माओवादी पक्षधरलाई समर्थन गरे आफ्नो पार्टीकोलाई बनाउन सकेन भन्ने गुनासो हुन्छ ।

भट्टराई नजिक एक नेताले भने, ‘उहाँ विलखबन्दमा पर्नुभएको छ र बोल्नुभएको छैन ।’ ती नेताका अनुसार अन्तमा मात्रीका अध्यक्ष बन्न सक्छन् । माओवादीको पराग भए राम्रै हुन्छ भन्ने एमालेहरू पनि २५ वर्षको रजतमहोत्सव मनाएको जिल्लामा नेतृत्व छोड्न नहुनेमा भने एक मत देखिएका छन् ।

विशेषत: जिल्लाको पूर्वी सिनाम क्षेत्रका नेताले पराग, डम्वरध्वजलाई क्रमश: सहानुभूति प्रकट गरेको तर कसैका पक्षमा खुलेर नलागेको एक नेताले बताए । जिल्ला कमिटीका केही सदस्यले उपाध्यक्ष भएकाले मात्रीका भए फरक नपर्ने प्रतिक्रिया जनाएका छन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ ०८:४६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

गाउँबस्ती बुझ्दै विद्यार्थी

कान्तिपुर संवाददाता

धनकुटा — ओखलढुंगाकी सुमित्रा कटुवाल धनकुटाको दुर्गम गाउँबस्तीको अवस्था बुझ्न निस्किएकी छन् । एक महिनादेखि उनी जिल्लाका ग्रामीण क्षेत्रको अध्ययनका लागि घरदैलोमा छिन् ।

त्रिभुवन विश्वविद्यालयअन्तर्गत ‘सामाजिक कार्य’ स्नातकोत्तर तह कार्यक्रम अन्तिम वर्षमा अध्ययनरत छात्रछात्रा धनकुटामा । तस्बिर : रमेशचन्द्र अधिकारी

त्रिभुवन विश्वविद्यालयअन्तर्गत ‘सामाजिक कार्य’ स्नातकोत्तर तह कार्यक्रम अन्तिम वर्षमा अध्ययन गर्दै रहेकी कटुवाल पाठ्यपुस्तकमा आफूले अध्ययन गरेको विषयलाई स्थलगत अध्ययनबाट अझ स्पष्ट हुन भ्रमणमा निस्किएको बताउँछिन् ।

उनको साथमा रहेकी काठमाडौंकी नम्रता मानन्धर पनि महिना दिनदेखि दुर्गम स्थानका सर्वसाधारणको दैनिकी नियाल्न हिँडेकी छन् । उनीहरूमात्र होइन उक्त विषयका धेरै विद्यार्थी गाउँबस्तीको खबर बुझ्न निस्केका छन् । पाठ्यपुस्तकका सैद्धान्तिक विषयवस्तुमा मात्र सीमित हुन नहुने उनीहरूको धारणा छ । अझ सामाजिक कार्य विषयको अनिवार्य रूपमा चौथो सेमिस्टरमा ग्रामीण क्षेत्रका विभिन्न विषयवस्तुबारे स्थलगत अध्ययन गर्नुपर्ने भएपछि सबै विद्यार्थी गाउँघरको हाल बुझ्न निस्किएको अर्की सहभागी प्रतीक्षा खकुरेलले बताइन् ।

‘हामी स्थलगत रूपमा गाउँघर पुगेर वस्तुस्थिति बुझ्दा निकै उत्साही भएका छौं,’ उनले भनिन्, ‘सहर बजारमा मात्र सीमित भएर हामी हाम्रो विषयको उद्देश्य प्राप्ति नगर्ने भएकाले ग्रामीण बस्तीमा हिँडेका हौं ।’ उनीहरूले घरेलु हिंसा, प्रजनन स्वास्थ्य अवस्था, अभिभावक र सन्तानको अवस्था, महिला सचेतना, कृषि, संस्कृति, वैदेशिक रोजगार, शिक्षा, स्वास्थ्य लगायतका विभिन्न विषयमा उनीहरूले अध्ययन गर्दै आएको बताए ।

पछिल्लो समय सामाजिक कार्य विषय अध्ययन गर्नेको चासो उल्लेख्य रूपमा बढेको उक्त विषय अध्यापन गर्दै आएका उपप्राध्यापक प्रतिक शर्मा लामिछाने बताउँछन् । विश्वविद्यालयले सम्बन्धन दिएको सामाजिक कार्य नीतिस्तरबाट पठनपाठन हुँदै आएको छ । भर्नाका लागि अन्तर्वार्ता र अन्य प्रयोगात्मक परीक्षाबाट ५० जनाको कोटामा चयन गरिने उपप्राध्यापक लामिछानेले बताए ।

हालसम्म चौथो ब्याच मात्र उत्पादन भएको छ । उक्त विषय पढ्ने चाहना राख्नेको संख्या अत्यन्त धेरै रहेको उनले जानकारी दिए । स्नातकोत्तरमा प्रत्येक वर्ष कम्तीमा तीन सयभन्दा बढी विद्यार्थी भर्नाका लागि आउने गरेका छन् । तर ५० जनाको कोटामा प्रतिस्पर्धाबाट चयन गरिने भएपछि अन्यको उक्त विषय पढ्ने चाहना पूरा हुन सकेको छैन ।

‘स्वदेश र विदेशमा सामाजिक कार्य विषयको माग बढ्दै गएको छ’, लामिछानेले भने, ‘सीमित कोटा भएकाले पढ्ने चाहना भएका सबैको इच्छा पूरा गर्न सकेको छैन ।’ माग तीव्र भएकाले थप कोटा विस्तार गर्न जरुरी रहेको उनको तर्क छ ।

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ ०८:४५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT