खानेपानी समस्या उस्तै

मुहानमा पानी भए पनि व्यवस्थित गर्न नसक्दा बिहान र बेलुकीमात्र वितरण
डम्बरसि राई, चन्द्र कार्की

खोटाङ/तेह्रथुम — खोटाङ सदरमुकाम दिक्तेल बजारको खानेपानी समस्या अझै टरेको छैन । रम्बाखोला र दिक्तेल बजार खानेपानी समिति एउटै बनाएर व्यवस्थित गर्न खोजे पनि समस्या उस्तै रहेको छ ।

समितिका कोषाध्यक्ष नवराज जोशीका अनुसार बजारका करिब छ सय घरधुरीलाई पानी वितरण गरिएको छ । मुहानमा पानी भए पनि व्यवस्थित गर्न नसक्दा बिहान र बेलुकीमात्र पानी दिने व्यवस्था गरिएको छ । त्यही पनि पानी परेको बेला धमिलो आउने भएकाले उपभोक्ता मारमा परेका छन् ।

होटल व्यवसाय गर्नेलाई पानीको समस्या अझै बढी छ । कतिपयको घरमा दुबै मुहानको पानी आउने र कतिपयको घरमा भने पानीको धारा नभएको उपभोक्ताको गुनासो छ ।
यसलाई मध्यनजर गर्दै आगामी ५० वर्षसम्मका लागि व्यवस्थित खानेपानीका लागि नयाँ आयोजना सुरु हुन लागेको दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिकाका प्रमुख दीपनारायण रिजालले बताए ।

Yamaha

एसियाली विकास बैंकको सहयोगमा खानेपानी व्यवस्थित गरिने भएको हो । नगर प्रमुख रिजाल र खानेपानी तथा ढल विकास विभाग काठमाडौंका डाइरेक्टर रामचन्द्र यादवबीच सम्झौता समेत भइसकेको छ । एशियाली विकास बैंकको आर्थिक सहयोगमा एक हजार एक सय घरधुरीले स्वच्छ खानेपानी पिउन पाउने नगर प्रमुख रिजालले बताए ।

नगरपालिकाका सञ्चालन हुने खानेपानी आयोजनाका लागि टेन्डर प्रक्रिया बढेको प्रमुख रिजालले बताए । उनका अनुसार टेन्डर लागेका डेढ वर्षभित्र आयोजना सम्पन्न हुनेछ । यसका लागि रम्बाखोला मुहान र रामपुर मुहानबाट तीन वटा मुहानबाट खानेपानी ल्याइनेछ ।

यो आयोजनाका लागि उपभोक्ताको पाँच प्रतिशत सङलन गर्नुपर्ने जोशीले सुनाए । एसियाली विकास बैंकले सात करोड रुपैयाँ नगर विकास कोषबाट ऋण अनुदान उपलब्ध हुने नगरप्रमुख रिजालले बताए ।

म्याङलुङमा सहज
पानी अभावमा आगो निभाउन नसक्दा तीन पटकसम्म जलेको तेह्रथुम सदरमुकाम म्याङलुङ बजारमा हाल पानीको समस्या हटेको छ । बजार क्षेत्र समेत रहेको म्याङलुङ नगरपालिका १ मा मात्र ६ हजार ७ सय २७ जनसंख्या छ । योमध्ये केही जनसंख्या ग्रामीण क्षेत्रमा छ । गाउँमा पानी वितरण प्रणाली फरक छ ।

बजार क्षेत्रका जनसंख्यालाई ८ सय १८ वटा धारामार्फत पानी वितरण गरिएको खानोपानी व्यवस्थापनको जिम्मा लिएको म्याङलुङ बजार खानेपानी उपभोक्ता समिति अध्यक्ष शुभभगत प्रधानाङघले बताए । मिटर प्रणालीबिनै बिहान र बेलुकी आधा/आधा घण्टा उपभोक्तालाई पानी वितरण गरिएको उनले बताए । पर्याप्त पानी उपभोग गरेबापत उपभोक्ताले महिनामा १ सय ५० रुपैयाँ महसुल बुझाउने गरेका छन् ।

उभोक्ताको घरमा दैनिक ५ सय लिटरसम्म पानी आउने गरेको छ । मिटर प्रणाली लागू गर्ने तयारी सुरु गरिएको त्यसपछि थप पानी उपभोक्ताले प्रयोग गर्न पाउने समितिले जनाएको छ । रुपा र सुर्के खोलाबाट ल्याइएको पानी बन कार्यालय नजिक रहेको ६ लाख लिटर क्षमताको ट्यांकीमा प्रतिसेकेन्ड लिटर पानी झर्ने गरेको छ । यहाँ फिल्टर भएको पानी बजार क्षेत्रका विभिन्न स्थानमा रहेका ट्यांकीमार्फत उपभोक्तासम्म पुग्छ ।

म्याङलुङ बजारमा मात्र दैनिक ६ लाख लिटर पानी चाहिने गरेको समिति अध्यक्ष प्रधानाङघले बताए । बजार क्षेत्रका ट्यांकीमा दैनिक ७ लाख ७७ हजार ६ सय लिटर पाउने आइरहेको छ । यो हिसाबमा अहिले पनि बजार क्षेत्रमा १ लाख ७७ हजार ६ सय लिटर पानी बढी आइरहेको छ । बजार क्षेत्रमा ल्याइएको पानी वडा २, ३, ९ र १० को केही क्षेत्रमा समेत वितरण गरिएको छ ।

पानी वितरण प्रणालीलाई व्यवस्थित बनाउन बजार क्षेत्रको हस्पिटल डाँडामा १ लाख ५० हजार, जिल्ला समन्वय समितिछेउ १ लाख २५ हजार र हस्पिटलको वल्लो छेउमा ५० हजार लिटर क्षमताका ट्यांकी बनाइएको छ । यी ट्यांकीमा २४ सै घण्टा पानी संकलन हुने गरेको समितिले जनाएको छ ।

पानी वितरण र भौतिक संरचना निर्माणका लागि सघाएको नगर प्रमुख सञ्जय तुम्बाहाम्फेले बताए । आगलागी भइहालेमा निभाउनका लागि म्याङलुङ बजार क्षेत्रको बीचबीचका घरमा १० हजार लिटर क्षमताका भूमिगत पानी ट्यांकी बनाइएको छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०९:०६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

मन्त्रीज्यू, निर्देशन कार्यान्वयन कहिले ?

चाबहिल–साँखु सडक
राजधानीका प्रमुख सडक विस्तार ठप्प
६ महिनामा ६ पटक निरीक्षण, काम शून्य
दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — भौतिक पूर्वाधार तथा यातायातमन्त्री रघुवीर महासेठले चाबहिल–साँखु सडक खण्डको ६ महिनामा ६ पटक निरीक्षण गरे । उनले प्रत्येक पटक नै निर्माण व्यवसायी, सडक विभागका महानिर्देशक र डिभिजन कार्यालयका प्रतिनिधिलाई यथाशक्य चाँडो सडक निर्माण गर्न निर्देशन दिए ।

मन्त्रीसँगै सडक विभागका महानिर्देशक, सडक विस्तार आयोजनाका अधिकारीलगायत केन्द्रीय तथा प्रदेश सरकारका सांसद, सम्बन्धित क्षेत्रका स्थानीय जनप्रतिनिधि र निर्माण व्यवसायीे सडक विस्तार स्थलमा पुगेका थिए ।

मन्त्रीको निर्देशनपिच्छे ठेकेदार र सडक विभागका प्रतिनिधि ‘हुन्छ भन्दै टाउको हल्लाउँछन्, फर्कन्छन्।’ बौद्धका फुर्वा लामाले भने, ‘मन्त्रीज्यूका अगाडि हवस् हजुर भन्छन्, तर सडक कहिल्यै बन्दैन ।’ उनले ३ वर्षदेखि कति मन्त्रीले सडक निरीक्षण गरे पनि स्थिति उस्तै रहेको बताए ।

पछिल्लो पटक मन्त्री महासेठसँगै पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले पनि ४ पटकभन्दा बढी चाबहिल–साँखु सडकको निरीक्षण गरिसके । नेपाल आफू उपस्थित भएर सडक छेउका बिजुली पोल तथा तार पनि हटाए । तर, सडकको अवस्था भने उस्तै छ । ‘पूर्वप्रधामन्त्री आउँछन् निर्देशन दिन्छन्,’ लामाले भने, ‘तर केही हुँदैन, बहालवाला प्रधानमन्त्रीज्यू आउन मात्र बाँकी छ, अब त कसलाई गुहार्ने, कहिले होला मन्त्रीज्यूको निर्देशन कार्यान्वयन ?’ 

जति पटक पूर्वप्रधानमन्त्री नेपाल र मन्त्री महासेठ चाबहिल–साँखु सडक खण्डमा पुग्छन् । त्यति नै पटक केन्द्र सरकारका सांसद कृष्ण राई, प्रदेश सरकारका सांसद रामेश्वर फुँयाल, गोर्केश्वर नगरपालिका प्रमुख सन्तोष चालिसे, कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका प्रमुख कृष्णहरि थापा र शंखरापुर नगरपालिका प्रमुख सुवर्ण श्रेष्ठ आउने गरेको उनले बताए । ‘हामीले गुनासा सुनाउँछौं, मन्त्रीज्यूले सुन्छन्, जान्छन्, सडक जस्ताको, त्यस्तै हुन्छ,’ उनले भने । कलंकी–थानकोट सडक खण्डको पनि मन्त्री महासेठले ६ पटकभन्दा बढी निरीक्षण गरिसके ।

मन्त्रीसँगै सडकका अधिकारी, निर्माण व्यवसायी र स्थानीय जनप्रतिनिधिसमेत सडक विस्तार स्थलमा पुग्छन् । ‘बहालवाला र पूर्वमन्त्रीज्यूहरू कति पटक आए, सडकको अवस्था उस्तै छ,’ थानकोटका राम महर्जनले भने, ‘वर्षामा हिलाम्मे र हिउँदमा धुलाम्मे भएर बस्न सक्ने अवस्था छैन ।’ कलंकी–नागढुंगा सडक विस्तारमा तत्कालीन भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री रमेश लेखक, वीरबहादुर बलायर, विमेन्द्र निधिले पटकपटक निरीक्षण गरे ।

तर, सडक अवस्था जस्ताको तस्तै छ । ‘निरीक्षण गरेर केही हँुदैन, सर्वोच्च अदालतको आदेश मुआब्जा देऊ भन्ने छ, मन्त्रीज्यूले निरीक्षण गरेर के हुन्छ र ?’ सडक विभाग एक अधिकारीले कान्तिपुरसँग भने, ‘फैसलाको पुनरावलोकन हुनुपर्‍यो, नत्र मन्त्रीज्यूले निरीक्षण गरेर केही हुनेवाला छैन ।’

सडक विभागका प्रवक्ता मुक्ति गौतमले अदालतको फैसलाअनुसार मुआब्जा नदिई सडक विस्तार गर्न समस्या रहेको बताए । ‘यो सरकारले मुआब्जाका बारेमा निर्णय गर्नुपर्‍यो अनि मात्र हुन्छ,’ उनले भने, ‘नत्र गाह्रो छ ।’ कलंकी–नागढुंगा, जोरपाटी–सुन्दरीजल, जोरपाटी–साँखुलगायत साना–ठूला सबै सडकको विस्तार कार्य ठप्प छ ।

विस्तार तथा कालोपत्रे नहुँदा ५ वर्षअघि भत्काएका सडकको अवस्था नाजुक छ । चाबहिल–जोरपाटी ३ किमि सडक छेउछाउका घरटहरा स्थानीयले अझै खाली गर्न मानेका छैनन् । ४२ करोड रुपैयाँभन्दा बढी बजेट विनियोजन गरिएको चाबहिल–जोरपाटी खण्डमा ५ करोडभन्दा बढी खर्च भएको छैन ।

सडकको मापदण्डभित्र परेका अस्थायी घर टहरा भत्काउन नसक्दा निर्माण कार्य ठप्प भएको हो । बर्खामा हिलाम्मे र गर्मीमा धुलाम्मे हुने यो सडकमा सर्वसाधारणले सास्ती खेप्नुपरेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०८:५४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT