नदीजन्य पदार्थको उत्खनन दोब्बर

९ स्थानीय तहका खोलानदीबाट दोब्बर परिमाणमा नदीजन्य पदार्थ उत्खनन गर्न स्वीकृत
देवनारायण साह

मोरङ — जिल्लाका नौ स्थानीय तहका खोलानदीबाट चालु आर्थिक वर्षमा गत वर्षभन्दा दोब्बर नदीजन्य पदार्थको उत्खननको स्वीकृत भएको छ । गत वर्ष १४ लाख घनमिटर स्वीकृत भएकोमा यस बर्ष २७ लाख घनमिटर नदीजन्य पदार्थको उत्खनन हुने भएको हो ।

जिल्ला समन्वय समिति मोरङले स्थानीय तहले खोलानदीबाट नदीजन्य पदार्थ उत्खननका लागि गराएको वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (आइईई) परीक्षण स्वीकृत गरेको छ । स्थानीय तहहरूले खोलानदीको आईईई प्रतिवेदन बुझाएपछि जिल्ला समन्वय समिति मोरङले स्थलगत निरीक्षणपछि स्वीकृत गरेको हो ।

१७ स्थानीय तहमध्ये ९ वटाले मात्र आइईई परीक्षण गरेर प्रतिवेदन बुझाएपछि छलफल गरेर स्वीकृत गरिएको जिल्ला समन्वय समिति मोरङका प्रमुख नरेश पोखरेलले बताए । उनले गाउँपालिका र नगरपालिकाहरूले प्रतिवेदनमा समावेश गरेको स्थान र परिमाणमा कटौती गरेर स्वीकृत गरेको बताए । स्थानीय तहहरूले गराएको आईईई परीक्षण प्रतिवेदनमा चारकोसे जंगल क्षेत्र र चुरे क्षेत्रबाट पनि ढुंगागिट्टी उत्खनन गर्न सकिने उल्लेख थियो ।

Yamaha

आईईई गरिएको खोलानदीको स्थलगत अध्ययनपछि बन र चुरे क्षेत्रबाट उत्खनन गर्न नपाउने गरी उत्खनना लागि स्वीकृत दिइएको पोखरेलले बताए । प्राकृतिक स्रोतको उत्खनन, बिक्री वितरण, अनुगमन र नियन्त्रणको सम्पूर्ण अधिकार स्थानीय तहमा गएसँगै यस वर्ष गत वर्षभन्दा बढी उत्खनन गर्न स्वीकृत दिइएको हो ।

केराबारी गाउँपालिकाबाट सबैभन्दा बढी नदिजन्य पदार्थको उत्खनन गरिने भएको छ । अन्य स्थानीय तहको खोलाहरूभन्दा सबैभन्दा बढी नदीजन्य पदार्थ अवैध रूपमा चोरी र तस्करी केराबारी गाउँपालिकाबाट नै हुँदै आएको हो ।

सरकारले बर्खायाममा खोलाबाट ढुंगा, गिटी उत्खनन गर्न प्रतिबन्ध लगाउँदासमेत केराबारीस्थित खोलानदीबाट दैनिकजसो चोरीतस्करी हुने गरेको घटना प्रहरीले सार्वजनिक गर्दै आएको थियो ।

केराबारीको खदम खोला, भलुवा खोला, लोहन्द्रा खोला, हुरहुरे खोला, मुगु र डाले खोलाबाट ९ लाख ५९ हजार घनमिटर ढुंगा, गिट्टी, बालुवा उत्खनन गर्ने गरी आईईई प्रतिवेदन स्वीकृत गरिएको छ । प्रमुख पोखरेलले केराबारीमा अन्य स्थानीय तहभन्दा बढी खोला रहेकाले उत्खनन गर्न अन्यको तुलनामा बढी स्वीकृत भएको बताए ।

यस्तै, लेटाङ नगरपालिकाको चिसाङ र तेली खोलाबाट ४ लाख ३६ हजार घनमिटर नदीजन्य पदार्थ उत्खनन गर्ने गरी आईईई प्रतिवेदन स्वीकृत भएको छ । सुन्दरहरैंचा नगरपालिकाले खदम खोला, बुढीखोला, गछिया, किस्ती खोला र लोहन्द्रा खोलाबाट २ लाख ७१ हजार ८ सय ७७ घनमिटर ढुंगा, गिटी, बालुवा उत्खनन गर्ने गरी स्वीकृति पाएको छ ।

यस्तै, कानेपोखरी गाउँपालिकाले डाँस खोला र चिसाङ खोलाबाट १ लाख ७३ हजार ९ सय ७० घनमिटर, मिक्लाजुङले २ लाख ३० हजार ३ सय ७६ घनमिटर, ग्रामथानले १ लाख ४ हजार घनमिटर, बेलबारी नगरपालिकाले १ लाख ७४ हजार ४ सय ३२ घनमिटर नदीजन्य पदार्थ उत्खननका लागि स्वीकृति प्राप्त गरेको छ । जिल्ला समन्वय समितिबाट स्वीकृति पाएपछि स्थानीय तहहरूले नदीजन्य पदार्थको ठेक्का प्रक्रिया अघि बढाएको छ ।

गत वर्ष जिल्ला समन्वय समितिले १४ लाख घनमिटर ढुंगा, गिट्टी, बालुवा उत्खनन गरेर २७ करोड राजस्व संकलन गरेको थियो । नदीजन्य पदार्थ उत्खनन गर्दै आएको विराटनगर महानगरपालिका, बुढिगंगा, कटहरीलगायतको अन्य स्थानीय तहले अहिलेसम्म वातावरणीय परीक्षण अघि बढाएको छैन ।

उक्त स्थानीय तहहरूबाट नदीजन्य पदार्थ चोरीतस्करी हुन सक्ने भन्दै जिल्ला समन्वय समितिले आइईई गराएर वैधानिक र व्यवस्थित रूपमा नदीजन्य पदार्थ उत्खनन गर्न आग्रह गरेको छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०८:५८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

निक्षेपकर्तालाई ठगेको आरोमा सहकारीका ३ पदाधिकारी थुनामा

५ करोडभन्दा बढी ठगी गरेको आरोप
फरार ९ जनाको पक्राउ आदेश
देवनारायण साह

मोरङ — जिल्ला अदालत मोरङले ठगी मुद्दामा विराटनगर–९ बाटारोडस्थित प्राइम बचत तथा ऋण सहकारी लिमिटेडका तीनजनालाई बुधबार पूर्पक्षका लागि थुनामा राख्ने आदेश गरेको छ ।

प्रतिकात्मक तस्बिर

जिल्ला न्यायाधीश दिपक खनालले विराटनगर ३ घर भई सहकारीका उपाध्यक्ष ४० बर्षीय विष्णुप्रसाद सुवेदी, उक्त ठाउँका कार्यकारी प्रमुख ६८ वर्षीय इन्द्रलाल श्रेष्ठ र सचिव तथा प्रबन्धक ३४ बर्षीय ईश्वर श्रेष्ठलाई थुनामा राख्ने आदेश गरेको हो ।

उनीहरुलाई मुलुकी ऐनको अदालती बन्दोबस्तीको दफा ११८ को उपदफा २ बमोजिम थुनामा राख्न आदेश भएको जिल्ला अदालत मोरङका श्रेस्तेदार नवराज दुलालले बताए । थुनछेक बहसमा जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालय विराटनगरका साहयक जिल्ला न्यायधिवक्ता पदमप्रसाद वस्ती र वादीकोतर्फबाट अधिवक्ता रुपेश कोइरालाले बहस गरेका थिए ।

प्रतिवादी सुवेदीको तर्फबाट अधिवक्ता विश्वनाथ भट्टराई, चुडामणी कोइराला, रामचन्द्र थापा र बुद्धकुमार श्रेष्ठले बहस गरेका थिए । यस्तै, इन्द्रलालको तर्फबाट बरिष्ठ अधिवक्ताद्वय विष्णुप्रसाद भट्टराई र सुरेशलाल श्रेष्ठ, अधिवक्ता नारायणप्रसाद दाहाल, महेशकुमार खडका र पेशलकुमार न्यौपानेले बहस गरेका थिए । ईश्वरको तर्फबाट बरिष्ठ अधिवक्ता विश्वनाथ भट्टराई, अधिवक्ता ज्ञानेन्द्र थापा, चुडामणी कोइराला र बुद्धकुमार श्रेष्ठले बहस गरेका थिए ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङले ५ करोड बढी रुपैयाँ ठगी गरेको आरोपमा संस्थाका १२ जना सञ्चालकबिरुद्ध जिल्ला अदालतमा मुद्दा दायरेको थियो । फरार रहेका ९ जना सञ्चालकबिरुद्ध अदालतले पक्राउ पूर्जी जारी गरेको छ ।

विराटनगर घर भएका संस्थाको अध्यक्ष विष्णुलक्ष्मी श्रेष्ठ, कोषाध्यक्ष लीला खनम, सदस्यहरु खोटाङ्ग घर भई कास्की पोखरा बस्दै आएका अनिल जोशी, सन्तोष भन्ने तेजप्रसाद ढकाल, गोमा श्रेष्ठ, गणेशबहादुर श्रेष्ठ, सुनिता दंगाल, गोपाल साह, विमला भन्ने शारदादेवी उदासलाई पक्राउ पूर्जी जारी गरेको अदालतले जनाएको छ ।

संस्थामा बचत गर्नेमध्ये देवीमाया अधिकारीले दिएको उजुरीका आधारमा मुद्दा दायर गरेको हो । उजुरीमा संस्थाका सञ्चालकहरुले लामो समयदेखि रकम जम्मा गर्न लगाएको तर रकम लिन जाँदा संस्थाको कार्यालय नै बन्द गरेर फरार रहेको उल्लेख छ । संस्थामा बचत गर्ने र सेयर सदस्यमध्ये २ सय ६८ जना बचतकर्ताले ३ करोड ९७ लाख ९५ हजार ३ सय ३३ रुपैयाँ बिगो माग दाबीसहित जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङमा उजुरी दिएका थिए ।

उजुरीपछि प्रहरीले संस्थाका कार्यकारी प्रमुख इन्द्रलाललाई विराटनगरबाट, सचिव ईश्वर र उपाध्यक्ष सुवेदीलाई पोखराबाट पक्राउ गरेको थियो । अनुसन्धानका क्रममा संस्थाको कार्यालयमा रहेको अभिलेख नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान गर्दा ५ करोड ८० लाख ७९ हजार रुपैयाँभन्दा बढी सर्वसाधारणबाट ठगी गरेको पाइएको प्रहरीले खुलाएको छ ।

ती अभिलेखका आधारमा २ हजार ८ सय ४१ जनाबाट शेयरबापत ९२ लाख ९० हजार ३ सय रुपैयाँ र अन्य १ हजार २ सय ४० जनाबाट करिब ९ करोड ११ लाख २३ हजार रुपैयाँ जम्मा भएको जिल्ला प्रहरीले जनाएको छ ।

संस्थाले हालसम्म विभिन्न व्यक्ति र संस्थालाई गरी ३ करोड ३० लाख रुपैयाँ लगानी गरेको कागजातमा भेटिएको प्रहरीले जनाएको छ । बचतकत्र्ता तथा सेयर सदस्यको रकम संस्थाका सचिव ईश्वरले पाँच वटा उद्योगमा लगानी गरेको प्रहरी अनुसन्धानबाट खुलेको हो ।

इश्वरले विनायक प्रिन्टरमा एक करोड रुपैयाँ लगानी गरेको अनुसन्धानमा संलग्न प्रहरी अधिकारीले बताए । पोखरास्थित लोटस फुड प्रोडक्टसमा ८५ लाख, विराटनगस्थित न्यू विराट अटो वल्र्डमा ८ लाख ५० हजार, अल राइट फुड प्रोडक्ट प्रालिमा तीन लाख, जिरे खोर्सानी नामक होटलमा ५ लाख रूपैयाँ लगानी गरेको प्रहरी समक्ष उनले बयान दिएका छन् ।

श्रेष्ठले सहकारीको झण्डै १ करोड रकम विभिन्न मितिमा आफन्तलाई समेत बाँडेको प्रहरीले जनाएको छ । उनले भाइ अरुणलाई ३१ लाख, अनिललाई ८ लाख, वसन्तलाई ५ लाख, बुबा हरिभक्तलाई ५ लाख, बहिनी कोपिलालाई करिब ७ लाख रुपैयाँ दिएको बयानमा बताएको प्रहरीले जनाएको छ । उनले बचतकर्ताको पैसा तिर्न मिटर ब्याजमा समेत ऋण लिएका छन् । मिटर ब्याज दिनेहरूको पैसा तिर्न नसक्दा सहकारीमा तालाबन्दी गरेको छ ।

बचतकर्ताको ८ करोड १८ लाख २३ हजार ६ सय ६२ रुपैयाँ बचत गरेको र शेयर बापतको ९२ लाख ९२ हजार ८ रुपैयाँ गरी कुल ९ करोड ११ लाख १६ हजार ४ सय ६२ रूपैयाँमध्ये करिब एक करोड ७५ लाख रूपैयाँ ऋण लगानी गरेको उनले बयान दिएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ १९:०२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT