पानी आउँदैन बिलमात्रै

दीपेन्द्र शाक्य

संखुवासभा — जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा पानीको बिल ४० देखि ५० हजार रुपैयाँसम्मको आउन थालेपछि मिटर बिग्रिएको आशंकामा फेरियो । तर, बिल भने घटेन । जिल्ला प्रहरी कार्यालयका डीएसपी श्यामकुमार सारुमगर पानीभन्दा बढी बिल आउन थालेको बताउँछन् ।

खाँदबारी साना सहरी खानेपानी तथा सरसफाइ संस्थाले वितरण गरेको पानी नआएपछि सभा खोलाबाट ट्यांकरमा ल्याइएको पानी खन्याइँदै । तस्बिर : दीपेन्द्र

‘पाइपमा पानीको सट्टा हावा आउँदा पनि मिटर घुम्छ, बिल तिर्नु परिरहेको छ,’ उनले भने, ‘हावाको पैसा कसरी तिर्ने ।’ यो महिना ४८ हजारको बिल आएको छ । जिल्ला कारागारमा पनि ४९ हजारको पानीको बिल आयो ।

धारामा पर्याप्त पानी आएपछि हामीले गाडी र ट्याङरबाट पानी बोकेर काम चलाइरहेको उनले बताए । ‘बजेट हुँदैन, यत्रो रकम तिर्न पनि सकिँदैन,’ उनले भने । बिल बढी आएपछि धाराको लाइन काट्ने तयारीमा रहेको उनले बताए ।

Yamaha

एक महिना पानी प्रयोग गरेको बिल ४८ हजारसम्म उठ्नु चानचुने कुरा होइन । तर, सदरमुकाम खाँदबारीमा यो सामान्य भइसकेको छ । पानी वितरणको जिम्मा लिएको खाँदबारी साना सहरी खानेपानी तथा सरसफाइ उपभोक्ता संस्थाले पानीको मूल्य वृद्धि गरेको छ ।

साउनदेखि लागू हुने गरी उपभोक्ता संस्थाले ५३ प्रतिशत महसुल वृद्धि गरेको उपभोक्ता रामकुमार खत्रीले बताए । उनका अनुसार न्यूनतम ५ युनिटसम्मको प्रतिमहिना १ सय ५० तिर्दै आएका उपभोक्ताले अब २ सय ३० तिर्नुपर्ने छ ।

६ देखि १० युनिटसम्म प्रतियुनिट ४५ रुपैयाँ तिर्दै आएकाले अब ७० रुपैयाँ महसुल बुझाउनुपर्छ । ११ देखि २० युनिटसम्मको प्रतियुनिट १ सय ५ पुर्‍याएको छ । यसअघि प्रतियुनिट ७२ लिइँदै आएको थियो । पानीको मूल्य बढेपछि उपभोक्ता रुष्ट बनेका छन् ।

होटल व्यवसायी र संघसंस्था मूल्य बृद्धिको मारमा परेका छन् । २० युनिटभन्दा माथिका लागि प्रतियुनिट १ सय ५५ प्रतिशत शुल्क वृद्धि गरेको उनले बताए । मासिक ७ सय तिर्दै आएका खत्रीको यो महिना २ हजार ५ सय उठ्यो ।

‘जति बढी युनिट पानी चलाउँदै गयो त्यति नै महँगो छ,’ उनले भने, ‘उपभोक्तालाई मार पर्ने गरी मूल्य वृद्धि भएको छ ।’ अब उपभोक्तासँग हस्ताक्षर अभियान चलाउने र मूल्य वृद्धि रोक्न आन्दोलन गर्ने बताए । पटकपटक मूल्य घटाउन माग गर्दा पनि सुनुवाइ नभएको उनको गुनासो छ ।

उपभोक्ता भने शुल्क वृद्धि गर्नुपर्ने भए पानीको न्यूनतम युनिट बढाउनुपर्ने पक्षमा छन् । प्रतिमहिना २ सय ३० रुपैयाँमा १० युनिटसम्म पानी दिनुपर्ने उपभोक्ता सन्तोष चापागाई बताउँछन् । पानीको महसुल न्यून आय भएका उपभोक्ताले समेत तिर्न सक्ने बनाउनु पर्ने उनले बताए ।

‘न्युनतम ५ युनिटले एक परिवारको आवश्यकता पूरा हुन सक्दैन, उनले भने, युनिट बढाउनुपर्छ, यसरी शुल्क बढाएर कहाँ हुन्छ । एक युनिटमा हजार लिटर पानी गणना गर्ने गरिएको छ ।’

संस्थाले ३ हजार ५ सय ९९ उपभोक्तालाई पानी वितरण गर्ने लक्ष्य राखेको छ । तर अहिलेसम्म २ हजारमात्र धारा जडान गरिएको छ । ‘जसका कारण उपभोक्ताको ढाड सेकिएको छ, उनले भने, लक्षित उपभोक्तालाई पानी वितरण गरे मूल्य बढाई राख्नुपर्ने थिएन ।’

आधा उपभोक्तालाई मात्र पानी वितरण गर्दा यस्तो हालत भएको उनले बताए । ‘संस्थाले धेरै स्थानमा धारा वितरण गरे पनि मिटर जडान नगर्दा पानी त्यसै खेर गइरहेको पाएका छौं, उनले भने, ‘पहिला त्यो नियन्त्रण गर्नुपर्छ, अनि शुल्क बढाउनु पर्छ ।’ संस्थाले १५ वर्षसम्म २४ सै घन्टा उपभोक्तालाई पानी उपलव्ध गराउने आश्वासन दिए पनि दैनिक पानी नआएको उनले बताए ।

आयोजना निर्माणको चरणमा पटकपटक डिजाइन परिवर्तन हुँदा २५ प्रतिशत खर्च बढेकाले नगर विकास कोषसँग ऋण सम्झौता गर्दा शुल्क वृद्धि गर्ने सहमति गरिएको संस्थाका अध्यक्ष नरेन्द्र राईले बताए । शुल्क वृद्धि नगरिए थप ऋण नदिने भएपछि शुल्क बढाइएको उनको भनाइ छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २६, २०७५ ०९:११
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

दृष्टि फर्किएसँगै खुसी

ज्येष्ठ नागरिकले शल्यक्रियापछि आँखा खोल्दा हर्षका आँसु झारे
दीपेन्द्र शाक्य

संखुवासभा — भोजपुर षडानन्द नगरपालिका १३ की लीलामाया तामाङले संसार नदेखेको दुई वर्ष भएको थियो । अब उनी देख्न सक्ने भएकी छन् ।

संखुवासभा सदरमुकाम खाँदबारीमा रहेको तेजरत्न आँखा तथा कान उपचार केन्द्रले आयोजना गरेको शिविरमा उनको आँखाको मोतिविन्दुको शल्यक्रिया सफल भयो । त्यसपछि उनले संसार देखिन् । खाँदबारी आउँदा बोकेर ल्याइएकी उनी दृष्टि फर्केपछि हिँडेर घर फर्किइन् । उनलाई छोराहरूले दिङ्लाबाट खाँदबारीसम्म बोकेर ल्याएका थिए ।

तामाङले शल्यक्रियापछि आँखाको पट्टी खोल्दा हर्षका आँसु झारिन् । ‘मलाई संसार देखाउने डाक्टरहरूलाई धन्यवाद’ उनले भनिन्, ‘बुढेसकालमा मेरो आँखाको अप्रेसन गरेर संसार देखाउने डाक्टर मेरा लागि भगवान् बने ।’

एक वर्षदेखि दृष्टि गुमाएकी खाँदबारी नगरपालिका ९ तुम्लिङटारकी मनमाया नेपालीको पनि दुबै आँखाको शल्यक्रिया भयो । उनी देख्न सक्ने भएर घर फर्किइन् । उनले गत चैतमा एउटा आँखा विराटनगरमा उपचार गराएर देख्न सक्ने भए पनि अर्को नदेख्ने भएपछि उपचार गराउन आएको बताइन् । अहिले दुबै आँखा देख्न भएको उनले बताइन् ।

सिलिचोङ गाउँपालिका ताम्कुकी ८१ वर्षीया माइती जिमी राईको पनि दुबै आँखाको मोतियाविन्दुको अप्रेसन गरियो । बुढेशकालमा आँखा देख्न सक्ने भए पनि उनी खुसी हुँदै घर फर्किइन् ।

धरान–विराटनगर जानआउन पैसा अभाव भएकाले उपचार नगरी बसेको उनले बताइन् । यहाँ नि:शुल्क शिविर आएको थाहा पाएर आएको, आँखा पनि देख्न सक्ने भए । १० वर्ष पछि दुवै आँखा देख्ने भएपछि परिवारका सदस्यसँग खुसी साटासाट गरिरहेका थिए । खाँदबारी ७ का रत्नबहादुर आले सदरमुकाम नजिकैको गाउँमा बसे पनि उनको दुबै आँखामा मोतिविन्दु भएको थियो ।

छिमेकीले खाँदबारीमै नि:शुल्क शिविर आएको जानकारी दिएपछि उपचारका लागि आएको बताए । ‘१० वर्षदेखि चश्मा लगाउँदा र औषधि खाँदा निको नभएको आँखा, अप्रेसनपछि देख्ने भएँ’, उनले भने, ‘हिँड्डुल गर्न सक्दिन थिएँ, अब एउटै कोठामा बस्नु नपर्ने भयो ।’ १० वर्षपछि पुन: संसार हेर्न पाउँदा निक्कै खुसी भएको पनि उनले बताए । उनको दुवै आँखामा मोतिबिन्दु भएको थियो ।

शिविरमा योपटक ५८ जनाको मोति विन्दुको आँखाको अप्रेसन गरिएको क्लिनिक इन्चार्ज क्षितिज बरालले बताए । उनका अनुसार २ सय ९५ ले सामान्य उपचार सेवा पाएका थिए । नेत्र ज्योती संघ, तेजरत्न आँखा उपचार केन्द्र र इटहरी आँखा अस्पतालको आयोजनामा भएको शिविरमा संखुवासभा, धनकुटा, भोजपुर र तेह्रथुमका आँखाका रोगीले सेवा पाएका छन् ।

शिविरमा वृद्धवृद्धा, किशोर, लगायत बालबालिकाको उपचार गरिएको बरालले बताए । शिविरमा इटहरी आँखा अस्पतालका डा. ईसा विष्टको नेतृत्वमा आएको १० सदस्यीय टोली, खाँदबारी र चैनपुर आँखा अस्पतालका कर्मचारीको समेत सहयोग थियो ।

प्रकाशित : भाद्र १९, २०७५ ०९:५०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT