गाडी ठेल्दै, यात्रा

दीपेन्द्र शाक्य

संखुवासभा — धुपुका धर्म चापागाई खाँदबारीबाट हिले जान ट्याक्सी चढे । सभाखोलासम्मको १६ किलोमिटर सडकमा सजिलै गाडी गुड्यो । सभाखोलाबाट हिलेसम्म यात्रा गर्न भने उनलाई सकस पर्‍यो ।

ठाउँठाउँमा गाडी भासिएपछि ओर्लेर ठेल्नुपरेको उनले बताए । सडकमा ३ फिटभन्दा बढी खाल्डामा गाडी भासिएपछि निकाल्न घन्टौं लाग्यो, उनले भने, कच्ची सडक हिलाम्मे छ, सडक मर्मतको काम भएको छैन, यात्रुलाई समस्या छ ।


एउटा गाडी भासिए त्यसलाई नलिकालेसम्म अरू गाडी अघि बढ्न सक्दैन, उनले भने, लाइनमा घन्टौं बस्नुपर्छ । वर्षायाम सुरु भएपछि जिल्ला प्रवेश गर्ने दुवै मार्ग हिलाम्मे छ, उनले भने, एक घन्टाको सडक यातायातका लागि घन्टौं बिताउनुपर्छ, त्यो पनि दुर्घटनाको उच्च जोखिम मोलेर ।

Yamaha


तेह्रथुमको वसन्तपुरबाट चैनपुर आउने र धनकुटाको लेगुवा हुँदै सभाखोलासम्म आउने सडकको हालत वर्षौंदेखि यस्तै छ । हिँउदमा लाखौं खर्चेर सडक मर्मत भए पनि वर्षात्मा हिलाम्मे भएपछि यात्रु र चालक जोखिम मोलेर गन्तव्यमा पुग्छन् । हिउँदभरि धूलाम्मे सडक वर्षा लाग्नासाथ हिलोको कारण यातायात ठप्प हुन्छ ।


साँघुरो सडक त्यसमा पनि ठूला मालबाहक गाडीको आवतजावतले सडकको स्थिति झनै कमजोर बन्दै गएको स्थानीयको भनाइ छ । ‘हिउँदमा निर्माणको काममा कम ध्यान दिने, वर्षा लागेपछि काम सुरु गर्ने प्रवृत्तिले सडक अझ हिलाम्मे बनेको छ, धर्मदेवी नगरपालिकाका प्रमुख रमेश जिमीले भने, ‘स्कुटर, मोटरसाइकललगायतका साना सवारी साधनबाट आवतजावत गर्ने त कुरै छैन, ठूला सवारीबाट एक किलोमिटर पार गर्न पनि घन्टौं लाग्छ ।’


‘धर्मदेवी नगरमा पर्ने टुटे देउरालीदेखि मुढेसम्मको १२ किलोमिटर सडकको कुरा गरिसाध्य छैन, उनले भने, हिलोको कारण यातायात सञ्चालन गर्न अत्यन्तै सास्ती बेहोर्नुपरेको छ’ यो समस्या यस वर्ष मात्र नभएर वर्षौंदेखिको हो, उनले भने, पक्की सडक निर्माणका लागि ठेक्का लिएको याक्थुमहाङ्ग निर्माण सेवाले निर्माण सम्पन्न गर्ने अवधि सकिन लाग्दा २५ प्रतिशत मात्र काम गरेको छ ।’


लेगुवा–तुम्लिङटार सडकको अवस्था पनि बेहाल छ । बीच बाटोमा निर्माण भइरहेकाले पनि बाटो धेरै हिलाम्मे बनेको छ । ४० करोडको लागतमा स्तरन्नोति भइरहेको छ । निर्माणको सम्झौता एक वर्षअघि भएको थियो, यसको सम्पन्न गर्ने मिति अझै एक वर्ष बाँकी छ ।


निर्माण अवधिको आधा समय बित्दा ३० प्रतिशत मात्र काम भएको सडक डिभिजनले जनाएको छ । वर्षातको समयमा गरिने निर्माणले यात्रुले पाउनुसम्मको सास्ती पाएका छन् । दुवै सडकमा सास्ती भएपछि स्थानीयलाई यात्रा गर्न समस्या भएको खाँदबारीका रमेश भट्टराईले बताए । उनले सडक गतिलो नभएकाले हुटमा राखिएको सामान बाटैमा हराउने गरेको गुनासो गरे ।


चुनाबका बेला यी सडक बाह्रै महिना सञ्चालन गर्ने मुख्य ‘एजेन्डा’ लिएर निर्वाचनमा होमिएकाहरूले अहिले चासो नदिएको स्थानीयको गुनासो छ । ‘चुनावमा हार्नेहरू त हारेर गए, जित्नेहरूको पनि आँखा पुगेको जस्तो लाग्दैन,’ धर्मदेवी १ का धननाथ अधिकारीले भने, बाटोको हालत खराब हुनुमा जनप्रतिनिधि पनि दोषी छन् ।


सडक सहज नहुनुको सम्पूर्ण जिम्मेवारी निर्माण कम्पनीले लिनुपर्ने प्रतिनिधिसभाका सांसद राजेन्द्र गौतमको तर्क छ । निर्माणको सुरुआतदेखि नै समयमा निर्माण सम्पन्न गर्न दबाब दिए पनि उनीहरूले अटेर गरेको उनले बताए ।


निर्धारित समयमा निर्माण नसक्ने कम्पनीका लागि समय नथप्ने गौतमले पटकपटक ठेकेदारलाई चेतावनी दिएका छन् । टुटे देउराली–मुडे सडकको निर्माण अवधि सकिन लागेको छ, उनले भने, 'अब उसका लागि कुनै बहानामा समय थप हुँदैन । डिभिजन सडकका प्रमुख कृष्णराज अधिकारीले भने ‘पेनाल्टी’ लगाएर काम गराउन उचित हुने बताए । ठेक्का तोडेर अर्को प्रक्रिया सुरु गर्न थप दुई चार वर्ष लाग्छ,' उनले भने, ‘अहिले काम गरिरहेका ठेकेदार कम्पनीलाई कारबाही गरेर थप समय थप्न प्राविधिक हिसाबले राम्रो देखिन्छ ।’

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७५ १२:३७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

मदिरा बिक्री तथा सेवन नियन्त्रणका लागि कानुन ल्याउन संसदमा सार्वजिनक महत्वको प्रस्ताव पेस गरिँदै

मकर श्रेष्ठ

काठमाडौँ — बुधबारको संसद बैठकमा जनस्वास्थ्यको लागि हानिकारक मदिरा जुनसुकै समय, जुनसुकै उमेर समूहका व्यक्तिलाई बेचबिखन गर्न दिन हुँदैन भन्ने सार्वजनिक महत्वको प्रस्ताव पेस गरिँदैछ ।

सांसद झपटबहादुर रावलले 'जनस्वास्थ्यको लागि हानिकारक मदिरा जुनसुकै समय, जुनसुकै उमेर समूहका व्यक्तिलाई बेचबिखन गर्ने कार्यले नकारात्मक असर पर्दै गएकोले विद्यमान कानुनको कडाइका साथ लागू गर्न मदिरा बेचबिखन सम्बन्धी नयाँ निर्देशिका तयार गरी तत्काल कार्यान्वयन गर्न आवश्यक भएको' भन्ने विषयको जरुरी सार्वजनिक महत्वको प्रस्ताव प्रस्तुत गर्न लागेका हु्न।

उक्त प्रस्तावको सांसद कृष्णभक्त पोख्रेल र वसन्तकुमार नेम्वाङ्गले समर्थन गर्नेछन्।

'मदिरा जहाँ जहिले पनि जुनसुकै उमेर समूहका लागि बिक्रीवितरण गर्दा मानव स्वास्थ्यमा पर्ने नकारात्मक असर घटाउन र मदिारा सेवनको कारणले हुने अपराध न्यूनीकरण गर्न निर्देशिका बनाई व्यवस्थित गर्न अत्यावश्यक भएकोले यस्तो प्रस्ताव प्रस्तुत गर्न लागिएको सांसद रावलले बताए।

केही समयअघि गृहमन्त्री रामबहादुर थापाले पनि संसदमा सांसदहरुको प्रश्नको जवाफ दिने क्रममा समाजमा हत्या, हिंसा र अपराध बढ्नुमा मदिरा सेवन भएको बताएका थिए। उनले मदिरा बिक्री तथा सेवनलाई व्यवस्थित गर्न अभियान नै चालउनु पर्ने आवश्यकता रहेको बताएका थिए।

अन्य देशमा समेत मदिरा बिक्री गर्न निश्चित ठाउँ तोकिने गरेको उदाहरण दिँदै रावलले नेपालमा पनि मदिरा बेच्ने ठाउँ, किन्ने उमेर समूह, खाने ठाउँ तोक्नु पर्ने बताए। उनले प्रस्तावमा भनेका छन्, 'मदिरा स्वास्थयको लागि हानिकारक पदार्थ हो, यसले एकातर्फ सेवनकर्ता नागरिकका स्वास्थ्थमा नकारात्मक असर पार्दछ भने अर्को तर्फ मदिरा सेवनका लागि समाजमा विभिन्न प्रकृतिका हिंसा, अपराधहरु ऋकालमा मृत्यु हुन जस्ता घटनाहरु भइरहेका हुन्छन्।'

'अनाधिकृत रुपमा मदिरा उत्पादन र बेचबिखन आजकै मितिमा अन्त्य गर्न नसकिए पनि यसको उत्पादनमा न्यूनिकरण र बेचबिखन व्यवस्थित गर्नु पर्ने तत्कालै आवश्यकता खडकिएको छ। जुनसुकै ठाउँ जुनसुकै समय, जुनसुकै उमेर समूहका व्यक्तिलाई मदिरा बेचबिखन गरिने कार्य तत्काल रोकिनु पर्दछ। भारत लगायत विश्वका सबैजसो राष्ट्रहरुमा मदिरा बेच्न निश्चित स्थान, समय राज्यले तोकिदिएको हुन्छ,' रावलले प्रस्तावमा भनेका छन्, 'बालबालिकालाई मादक पदार्थ खरिद गर्न र संकलन गर्न निषेध गरिएको पाइन्छ। त्यसैले नेपाल सरकारले तत्काल मदिरा बेचबिखन सम्बन्धी कानुन भएपनि यसको पालना तथा अनुगमन नभएकोले कानुनको कार्यान्वयन कडाईका साथ लागू गर्न र मदिरा बेचबिखन सम्बन्धी नया निर्देशिका तयारी गरी तत्काल कार्यान्वयन गर्नका लागि यो जरुरी सार्वजनिक महत्वको प्रस्ताव प्रस्तुत गरेको छु।'

यदि यो सार्वजनिक महत्वको विषयको सांसदहरुले पारित गरे भने सरकारले कानुन बनाएर त्यसलाई कडाइकासाथ कार्यान्वयन गर्नुपर्ने हुन्छ।

संसद बैठक आज दिउँसो २ बजे बस्दैछ।

प्रस्तावक रावलले प्रस्ताव गरेका बुँदाहरुः
  • मदिरा सेवन कर्तालाई परिचपत्र दिने व्यवस्था दिनु पर्ने
  • मदिरा बिक्रि वितरण गर्न मिल्ने स्थान एकिन गर्नु पर्ने
  • मदिरा बिक्रिकर्ता र खरिदकर्ताको योग्यता (उमेर समूह) तोक्नु पर्ने
  • मदिरा खरिद बिक्रि गर्ने समय तोक्नु पर्ने
  • मदिरा सेवन परिचयपत्र बिना मदिरा सेवन गर्न नपाइने व्यवस्था गर्नु पर्ने
  • मदिरा सेवनको मात्रा तोक्नु पर्ने
  • घरेलु मदिराको गुणस्तरको लागि मापदण्ड तोक्नु पर्ने (अखाद्य पदाधको मिसावट रोक्न) युरिया, सुत्केरीको साल, जुत्ताको फोहार मोजा मिसाउन नपाउने
  • मदिरा सेवन कर्ताले अपराध गरेमा गैह मदिरा सेवाकर्तालाई भन्दा बढी सजाय को व्यवस्था गर्नु पर्ने

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७५ १२:३७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT