भूकम्पप्रभावित २५ सयको निवेदन

कान्तिपुर संवाददाता

धनकुटा — भूकम्प प्रभावित भएर पनि अनुदानका लागि मापदण्डमा नपरेको भन्दै उजुरी गर्नेको संख्या थपिएको छ । हालसम्म २ हजार ५ सय १५ प्रभावितले निवेदन दिएका छन् । ग्रामिण क्षेत्रका बासिन्दाले पर्याप्त जानकारी नपाउँदा लाभदायी सूचीमा समावेश गर्नबाट छुट भएको गुनासो छ ।

पुनर्निर्माण प्राधिकरणले पछिल्लो समय पुन: पत्राचार गरेर छुट भएकालाई समावेश गर्ने मौका दिएपछि यसको संख्या अझ बढेको जनाइएको छ । पीडितहरूले जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन एकाइ अनुदान व्यावस्थापन तथा स्थानीय पूर्वाधार कार्यालयमा प्रभावितको सूचीमा नपरेको भन्दै उजुरी दर्ता गराएका हुन् ।


पर्याप्त सूचना अभावका कारण यसअघि नाम समावेश गराउने समयसीमाभित्र पीडितको नाम दर्ता नभएको प्रमुख दीपनारायण शाहले जानकारी दिए । ‘उजुरी दिएका तथा अन्य छुट भएका सबैलाई समावेश गर्न सकिनेछ’ कार्यालय प्रमुख शाहले भने, ‘सूचीकृत हुनबाट छुट भएकालाई प्राधिकरणले फेरि मौका दिएको छ ।’


सबैभन्दा बढी महालक्ष्मी नगरपालिकामा १ हजार ७ सय १८ र कम साँगुरीगढी गाउँपालिकामा ४४ जनाले छुटका लागि गुनासो दर्ता गराएका छन् । सात तहमध्ये सबैमा छुट भएकाको कार्यालयमा उजुरी परेको छ ।


धनकुटा नगरपालिकामा १ सय २, सहिदभूमि गाउँपालिका १ सय ३५, चौबिसेमा ६३ जना प्रभावितले भूकम्प प्रभावितबाट वञ्चित भएको भन्दै गुनासो दर्ता गराएका छन् । प्राविधिक खटाएर वास्तविक प्रभावितको टुंगो लागेपछि अनुदानका लागि सूचीकृत गरिने जनाइएको छ ।


तेस्रो किस्ताको अनुदानका लागि निवेदन आए पनि कतिपयले पहिलो र दोस्रो किस्ताबापतको रकमले घर निर्माण प्रक्रियासमेत नगरेकाले स्थलगत रूपमा निरीक्षण गरेर अनुदान रकम निकासा गरिने जनाइएको छ । जिल्लामा तेस्रो किस्ताबापत २७ करोड ९६ लाख रुपैयाँ अनुदान दिइने तयारी गरिएको छ ।


भूकम्पपीडितलाई पहिलो किस्ता ५० हजार, दोस्रो किस्ता १ लाख ५० हजार र तेस्रो किस्ताबापत १ लाख रुपैयाँ गरी कुल ३ लाख रुपैयाँ वितरण गरिने व्यवस्था रहेको स्रोतले जनाएको छ । जिल्लाका भूकम्प प्रभावितलाई पहिलो र दोस्रो किस्ताबापत ३४ करोड २७ लाख अनुदान रकम वितरण गरिएको छ ।


जिल्लाका २ हजार ७ सय ९६ प्रभावितले पहिलो र दोस्रो किस्ताबापतको रकम प्राप्त गरेको जसअन्तर्गत हालसम्म सात स्थानीय तहका भूकम्प प्रभावित लाभग्राहीमध्ये पहिलो किस्ता अनुदान रकम २ हजार ४ सय ८३ घरलाई १२ करोड २१ लाख ५० हजार र दोस्रो किस्ताबापत १ हजार ४ सय ५७ घरले २१ करोड ८५ लाख रुपैयाँ अनुदान पाएको शाहले बताए ।

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७५ १२:३७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हराउँदै ‘पँधेरो संस्कृति’

डिल्लीराम खतिवडा

उदयपुर — घर–घरमा धारो पुगेपछि पानीका लागि पँधेरो जाने चलन हराएको छ । पँधेरो जानेभन्दा पानी लिन मात्र होइन भन्ने बुझिन्थ्यो । गाउँबस्तीका महिला भेला भएर आपसमा हालखबर साट्ने र दु:ख सुखका कुरा गर्ने थलोका रूपमा पनि परिचित थियो ।

(उदयपुर)-


हात हातमा मोवाइल, मोबाइलमा इन्टनेट भएपछि कुराकानी गर्न भेट्ने चलन हराएको छ । पहिले पहिले गाउँघरमा नुहाउन, लुगा धुन र पानी भर्नका लागि पधेरो जाने गरिन्थ्यो । विशेषगरी यी सबै काम महिलाले गर्ने चलन भएकाले पँधेरोमा महिलाको बाक्लै उपस्थिति हुन्थ्यो ।


घरमा सासूको पुरातन सोचले बुहारीले खुलेर कुराकानी गर्न पाउँदैन थिए । त्यसैले पँधेरो बुहारीको कुराकानी गर्ने खुला थलोका रुपमा थियो । साथी संगीसँग भेटघाट गर्ने र सुखदु:खका कुराकानी गर्नेका लागि पँधेरो उपयुक्त थलो थियो ।


त्यसैले बुहारीलाई सासूले पँधेरोमा गएर कुरा काटेको आरोप लगाउने गर्थे । त्यसैले पँधेरोमा सुखदु:खका कुराकानी गर्नु संस्कृति नै थियो । तर पछिल्लो समय समाजको विकास क्रमसँगै घरघरमा पानी र सवैको हातहातमा मोबाइल फोन पुगेको छ । घरमै पानी र हातहातमा मोबाइल पुगेपछि पानीका र कुराकानी गर्न पँधेरो जानुपर्ने अवस्था क्रमश: हटै गएको रौतामाई गाउँपालिका ६ चिसापानीका मनिता कार्कीले बताइन् ।


‘घरपरिवार र समाजको परिर्वतनसँगै पँधेरो जान पनि छाडियो’ मनिताले भनिन्, ‘पहिलेपहिले पानीका लागि घन्टौं हिँडेर पँधेरो पुगिन्थ्यो, सजिलै फर्किन सकिंदैनथियो ।’ त्यसैले थकाइ मार्नुपर्ने र थकाइ मार्दा साथीसंगिनीसँग कुराकानी पनि हुने गरेको उनले बताइन् ।


घर व्यवहारले अन्य समयमा साथी भाइ भेट्ने सकिंदैनथियो । सधैंको हतारो हुने हुँदा भेटिहाले पनि गफ गर्न समय हुँदैनथियो । पँधेरोमा जाँदा थोरै भए पनि समय निकाल्न सकिन्थ्यो । त्यसैले पँधेरो कुराकानी गर्ने सजिलो हुने गरेको चौदण्डीगढी नगरपालिका ६ सिर्वानीकी ७२ वर्षीया सुन्तिलीमाया बस्नेतले भनिन्, ‘अहिलेको जस्तो सासूससुरा, जेठाजु र अन्य मान्यजनको अगाडि ठाडो गरेर हेर्न त सकिंदैनथियो ।’


‘दोहोरो कुराकानी गर्न त परै जाओस्’ सुन्तिलीमायाले भनिन, ‘तर पँधेरोमा जाँदा थोरै भए पनि समय हुने र खुलेर कुराकानी गर्न सकिन्थ्यो ।’


तर, अहिले पानी भर्ने पँधेरो लोप भएको छ । भएका पँधेरा पनि सुधार गरिएको छ । एउटा गाउँमा एउटा दुइटा मात्रै पँधेरो हुन्थे । तर, पानी भर्न, लुगा धुन र नुहाउन आउने धेरै हुन्थे । पालो पर्खनुपर्ने भएकाले फुर्सद हुँदा गफिने चलन भएको रौतामाई ६ का ८० वर्षीय धनबहादुर रानामगरले बताए ।


‘अहिलेका नेताले गरेको भन्दा पहिले पँधेरामा गरेका कुराकानी गहकिला हुन्थे,’ रानामगरले भने, ‘पँधेरामा गरिएका कुराले गाउँलेलाई निर्देशनसमेत गथ्र्यो ।’ गाउँभरका महिलाले भेला भएर गाउँमा गर्ने विकास निर्माणदेखि दण्ड सजायको निर्णय पँधेरोमै हुने गरेको उनले सुनाए ।

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७५ १२:३७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT