रूख काटिए, वृक्षरोपण गरिएन

एक रुख काटिएबापत २५ बिरुवा रोप्ने भनिए पनि २६ हजार ५ सय २१ रुख काटिँदा एउटै रोपिएन
डिल्लीराम खतिवडा

उदयपुर — तीन वर्षयता चुरे र महाभारत पर्वत शृंखलामा हजारौं रुख काटिएका छन् । विद्युत र सडक विस्तारसँगै सामुदायिक वनको कार्ययोजनाअनुसार भन्दै २६ हजार ५ सय २१ रुख काटिएको हो ।

बिक्रीका लागि घाटगद्दी गरिएको खयर । उदयपुरमा तीन वर्षयता साल, खयर र अन्य जातका २६ हजार रुख काटिएको छ ।तस्बिर : डिल्लीराम

सामुदायिक वन क्षेत्रबाट ८ हजार ३ सय ९३ रुख काटिएको छ । बाँकी सगरमाथा लोकमार्ग, नगदाह–फत्तेपुर–धरान/चतरा–सिन्धुली–हेटौडा सडक योजना, सोलु कोरिडोर र हेटौंडा/ढल्केबर दुहबी ४०० भेभिए प्रसारण लाइन आयोजना विस्तारका लागि रुख काटिएका हुन् ।

आयोजना विस्तारका क्रममा हरियो रुख नै काटिएका छन । सामुदायीक वनले भने ढलापडा/सुख्खा रुख कटान गरेको हो । सरकारले तोकेको मापदण्ड अनुसारनै रुख काटिए पनि वृक्षरोपण भने गरिएको छैन ।

Yamaha

एक रुख काटिएवापत २५ वटा रुख रोप्नुपर्ने भनिए पनि यसो गरिएको छैन । सडक र विद्युत विस्तारका लागि रुख काटिएपनि रुख रोप्ने काम नभएको डिभिजन वन कार्यालयले जनाएको छ । सडक विस्तार भएको क्षेत्रका ४१ सामुदायीक वन क्षेत्रका रुख काटिएको छ ।

सडक र विद्युत विस्तार अयोजनका लागि वातवरणीय असर प्रभाव मूल्याकन गरेर काटिएको छ । तर सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले वातवरणीय असर प्रभाव मूल्यांकन नगरेको वनसम्वद्ध अधिकारीले बताए ।

‘रुख काटिएको क्षेत्रमा हालसम्म वृक्षारोपण भएको छैन,’ डिभिजन वन कार्यालय गाईघाटका उपसचिव वासुदेव झाले भने, ‘रुख काटिएको क्षेत्रमा त्यसबापत २५ गुणा बढी संख्यामा रुख रोप्नुपर्ने हो ।’ तर अहिलेसम्म वृक्षरोपणको काम नभएको उनले बताए ।

रुख रोप्नका लागि बजेट माग गरिए पनि हालसम्म निकासा नभएको धरान/चतरा/ हेटांैडा सडक योजना पूर्वी खण्ड कार्यालय गाईघाटले जनाएको छ । ‘रुख रोप्नका लागि १ करोड ५७ लाख ३४ हजार रुपैयाँ लागत लाग्नेछ,’ डिभिजन वन कार्यालय उदयपुरका सहायक वन अधिकृत लालबाबु यादवले भने, ‘तर हालसम्म रकम उपलब्ध भएको छैन ।’ रकम उपब्ध भए वन कार्यालयले नै रुख रोप्ने उनले बताए ।

सडकले कटान गरेको रुखको क्षतिपूर्ति स्वरुप ७१.८७ हेक्टरमा १ लाख १४ हजार ९ सय ९२ विरुवा रोप्नुपर्ने हुन्छ । तर हालसम्म एउटा रुख पनि रोपिएको छैन । बिरुवा रोप्नुपर्ने ७१.८७ हेक्टर जग्गा उपलब्ध गराउन पनि समस्या हुने वन अधिकारी बताउँछन् ।

सडक विस्तारका लागि ठूलो संख्यामा रुख काटिँदा असर पर्ने सर्वसाधारणले गुनासो गरेका छन् । एकैपटक ठूलो संख्यामा रुख काटिने र त्यसको क्षतिपूर्तिस्वरुप रुख नरोप्दा वातावरणमा असर पर्ने चौडण्डीगढी नगरपालिका प्रमुख खग्रेन्द राईले बताए । ७ सय ९९.५ वर्गमिटर क्षेत्रफल रहेको उदयपुरमा ५३.७३ प्रतिशत क्षेत्रफल वनजंगलले ओगटेको छ ।

प्रकाशित : आश्विन ११, २०७५ १०:२२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

प्रतिष्ठानको चेक विवाद

भौचर र कागजपत्रबिनै बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको ५ लाख ५० हजारको चेक साटिएको भेटियो
कान्तिपुर संवाददाता

सुनसरी — कारोबारै नभएको व्यक्तिलाई बिनाडकुमेन्ट बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले चेकमार्फत ५ लाख ५० हजार रुपैयाँको भुक्तानी गर्न दिएको खुलेको छ ।

सुनसरीको धरानस्थित बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान । तस्बिर : कान्तिपुर

प्रतिष्ठानले पर्वत जिल्लाको साविक आथेर डाँडाखक गाविस ७ का २४ बर्षीय जीवन पौडेलालाई गत बैशाख २३ मा एनआइसी एसियाको चेक नम्बरमार्फत उक्त रकम दिइएको खुलेको हो ।


प्रतिष्ठानले आफ्नो खर्च रुजु गर्ने क्रममा बैंकले चेकबाट रकम भुक्तानी गरेको देखाए पनि प्रतिष्ठानमा त्यसको कुनै पनि कारोबार भएको कागजपत्र, भौचर, टिप्पणीको हार्डकपी र कम्यूटरमा संचित अवस्था केही नदेखिएपछि घटना बाहिरिएको हो । पौडेलले पनि उक्त रकम एनआइसी एसियाको मोरङको इन्द्रपुर शाखाबाट नागरिकताको फोटोकपी राखेर चेक भजाएको भेटिएको छ ।


व्यक्तिको नाममा ५ लाख ५० हजारको चेकमा रजिष्ट्रारलाई भुक्तानी दिने अधिकार छैन । कसैले कारोबार गरे पनि ठुलो रकम भुक्तानी गर्नुपर्दा व्यक्तिको नाममा चेक नबनाई फर्म वा संस्थाका नाममा मात्र चेक बनाउनुपर्ने प्रतिष्ठानको नियम छ । बैशाख तेस्रो सातामा चेक दिइएपनि घटना भने हालैमात्र सार्वजनिक भएको हो ।


प्रतिष्ठानले गरेको कारोवारको चेक र खर्च तुलना गर्दा पौडेललाई दिइएको चेकको हार्डकपी र सफ्टकपिको कुनै पनि कागजपत्र रेकर्ड नपाएपछि रहस्यमय बनेको छ । चेकमा प्रतिष्ठानका रजिस्ट्रार तुलबहादुर श्रेष्ठ र आर्थिक महाशाखा प्रमुख म्यानेजर रुपा सिन्घाची अग्रवालले हस्ताक्षर गरेका छन् ।


जतिसुकै सानो रकमको चेकमा हस्ताक्षर गर्नु अगाडि किन कस्लाई कुन प्रयोजनकालागि रकम दिनुपर्ने हो सोको विवरण र टिप्पणी उठाएको डकुमेन्ट सहितको हार्डकपी र सफ्टकपी चेकजाँच गरेर मात्र चेकमार्फत भुक्तानी दिने काम प्रतिष्ठानबाट हँुदै आएको छ । उपकुलपति राजकुमार रौनियारले रजिस्ट्रार श्रेष्ठसँग तीन दिनअघि स्पष्टीकरण मागेका छन् । रजिस्ट्रारलाई उपकुलपतिले स्पष्टीकरण लिएपछि रजिस्ट्रारले आफू मातहतको आर्थिक प्रशासन प्रमुख रुपा सिन्घाची अग्रवाललाई स्पष्टीकरण लिएका छन् । उक्त विषयमा रुपाले भनिन्, ‘मलाई यसबारेमा केही थाहा छैन र भन्नु पनि छैन । चेकमा हस्ताक्षर सबै ‘फेक’ हो ।’


सिंघान्चीले रजिस्ट्रारलाई लेखेको पत्रमा उक्त चेकमा भएको आफ्नो हस्ताक्षरमा शंका लागेकाले प्राविधिकरुपमा परीक्षण गरेर यकिन गर्न आग्रह गरेको श्रोतले बतायो । रजिष्ट्रार श्रेष्ठले पनि चेकमा रहेको उक्त सही आफ्नो नभई फर्जी भएको बताए । उनले पौडेलले भजाएको चेकको बिषयमा बुझिरहेको बताए । उनले आर्थिक महाशाखा प्रमुखलाई सोधेपुछ गरिरहेको र उक्त चेकमा फर्जी सही गरेर इन्द्रपुर शाखाबाट चेक साटेको देखिएको बताए ।


बैंकले प्रतिष्ठानबाट रकम लिन चेकमार्फत भजाउने जीवन पौडेलसँग सम्पर्क गर्दा आफू अनभिज्ञ रहेको बताएको जनाइएको छ ।

प्रकाशित : आश्विन ११, २०७५ १०:२०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT