परिषद् बैठकबाट 'आइस्ब्रेक' हुन्छ : मुख्यमन्त्री राई

कानुन निर्माण प्रमुख एजेण्डा
कान्तिपुर संवाददाता

मोरङ — प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले अन्तर प्रदेश समन्वय परिषद् बैठकमा मुख्य एजेण्डा कानुन निर्माणको विषय हुने बताएका छन् ।

लामो समयपछि बस्न लागेको परिषदको बैठक निकै महत्वपूर्ण हुने उनले बताए ।

Yamaha


‘बैठकमा संघीय सरकारले बनाउनु पर्ने कानुन निर्माण गरेर प्रदेशलाई गति दिन मार्ग प्रशस्त गरिदिनु पर्ने एजेण्डा हुन्छ,’ उनले भने, ‘प्रहरी, लोकसेवा आयोग, भूमिलगायत कानुन संघीय सरकारले छिट्टै निर्माण गरेर प्रदेशको कानुन निर्माण लगायतको कामकाजका लागि मार्ग प्रशस्त गर्नु पर्छ ।’

उनले संघीयता कार्यान्वयनसम्बन्धी अर्को एजेण्डा मुख्य हुने बताए । ‘अन्तर प्रदेश समन्वय परिषद्को व्यवस्था संविधानले गरेकोले त्यससम्बन्धी ऐन, कानुन, संरचना बन्नु पर्छ,’ उनले भने, ‘प्रधानमन्त्रीको नेतृत्वमा उच्चस्तरीय राजनीतिक संरचना र मुख्य सचिवको नेतृत्वमा प्रशासनिक संरचना बनाउनु पर्छ ।’ त्यसको स्थायी सचिवालय खडा गरी प्रदेश र संघीय सरकारबीच नियमित समन्वय गर्ने सहज वातावरण निर्माण हुनुपर्ने मुख्यमन्त्री राईको भनाई छ ।

उनले अहिले देखिएकाे कर्मचारी, संरचना र जनशक्तिको विषय पनि एजेण्डाको रुपमा बैठकमा प्रस्तुत गर्ने बताए । ‘संघीय सरकारले खटाएको कर्मचारी प्रदेशमा नआइदिने र आउँदा आउँदै संघीय सरकारले बाटोबाटै फर्काउने अवस्थाले बजेट कार्यान्वयन चुनौतिपूर्ण बनेको छ,’ उनले भने, ‘संघीय सरकारले कि कर्मचारी छिट्टो प्रदेशलाई उपलब्ध गराउनु पर्‍यो वा प्रदेश सरकारले आफै व्यवस्थापन गर्न सक्ने बैकल्पिक बाटो खोलिदिनु पर्‍यो ।’

संविधानले तीनै तहको सरकारलाई सहयोग, समन्वय र सहकार्यको सिद्धान्तमा उभिएर काम गर्ने मान्यता दिएकाले संविधानको मर्म र भावना अनुसार काम गर्नका लागि आवश्यक ऐन, कानुन र आवश्यक संयन्त्र, संरचना बनाउनु पर्ने उनले बताए ।

‘यो बैठकबाट आइस्ब्रेक हुने छ,’ उनले भने, ‘यस बैठक पश्चात संघीय र प्रदेश सरकारले गति लिनुका साथै संघीय र प्रदेश सरकारबीचको सम्बन्धको बारेमा जनमानसमा रहेको भ्रम हट्ने छ ।’ संघीय र प्रदेश सरकारको सम्बन्धमा मनमुटाव जस्तो भ्रम हट्नुका साथै तीब्र गतिमा काम गर्ने आधार बैठकले तयार हुने राईको भनाई छ ।

हामी सातै प्रदेशका मुख्यमन्त्री बीच सम्पर्क गरेर बैठकमा उठाउने एजेण्डाको विषयमा सल्लाह भएको उनले बताए । पोखरा बैठकमा उठाइएका विषयवस्तु साझा रुपमा उठाउने उनले सुनाए ।प्रदेश १ मा रहेको सुकुम्बासी र अव्यवस्थित बसोबासको समस्या समाधानका लागि छिटाे आयोग बनाएर अघि बढनुपर्ने आवश्यकता रहेको राईले बताए । ‘स्थायी रुपमा वास्तविक सुकुम्बासीलाई जग्गाको व्यवस्थापन गर्नुका साथै अव्यवस्थित बसोबासलाई व्यवस्थित गर्नुपर्ने एजेण्डा बैठकमा उठाउँछु,’ उनले भने, ‘यसका लागि आवश्यक ऐन, कानुन र आयोग निर्माणको लागि मार्ग प्रशस्त गर्ने बारे प्रधानमन्त्री ज्यूसँग छलफल हुन्छ ।’

देश र प्रदेशको योजनाबद्ध र आधुनिक विकासका लागि योजनाहरुको बर्गिाकरण गर्नुपर्ने एजेण्डासमेत बैठकमा उठाउने उनले बताए । बैठकमा ठूला, मझौला र साना खाले योजना र आयोजनाहरुमध्ये केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहले कुन कुन हेर्ने बारे स्पष्ट आधारसहित बर्गीकरण हुनुपर्ने उनले बताए ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ १३:१८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

आत्मनिर्भर बन्दै महिला

कान्तिपुर संवाददाता

अछाम — चौरपाटी गाउँपालिका ५ दुनीकी १९ वर्षीया बृहस्पति परियार सामान्य सिलाइकटाइको सीप सिकेर आत्मनिर्भर हुन सकिँदो रहेछ भन्ने उदाहरण बनेकी छन् ।

केही वर्षको अन्तरालमा आमाबुवाको मृत्यु भएपछि उनी बेसहारा जस्तै थिइन् । नियमित स्कुल जान पाइनन् । घरको सबै काम उनकै थाप्लोमा आयो । तर पनि दाजु–भाउजूले वास्ता गरेनन् । मन बुझाउने कुनै उपाय नभएपछि बाध्य भएर काकाको घरमा बस्न थालिन् ।

उनलाई आफैं आत्मनिर्भर कसरी हुने भन्ने चिन्ता थियो । एकजना आफन्तले जिल्लामा कार्यरत गैरसरकारी संस्थामा पुर्‍याएर सिलाइकटाइको तालिम लिने व्यवस्था मिलाइदिए । उनले करिब ३ महिना साँफेबगरमा सिलाइकटाइ तालिम लिइन् । तालिमपछि आत्मनिर्भर हुने ढोका खुल्यो ।

केही समय साँफेबगरमै काम सिकेपछि उनले चौखुट्टेमा सिलाइ पसल खोलिन् । उनी अचेल सिलाइकटाइमै व्यस्त भएकी छन् । त्यसैबाट मासिक ३० हजार आम्दानी भइरहेको बताउँछिन् । ‘त्यही कमाइबाट उच्च शिक्षा पढ्ने धोको समेत पूरा हुन थालेको छ,’ बृहस्पतिले भनिन् । कमाउन थालेपछि घरमा बस्न नदिने दाइभाउजू समेत बेलाबेला भेट्न आउँछन् । ‘पहिला उमेर भइसक्यो । अब बिहे गर भनेर कुरा सुनाउँथे । अहिले कमाउन थालेपछि केही भन्दैनन्,’ उनले कुरा खोलिन् ।

श्रीमान् पैसा कमाउन भारत गएपछि आफू पनि स्वरोजगार हुने विचारले चौरपाटी–७ की उमा बोगटी सिलाइकटाइ तालिम लिन मंगलसेन गइन् । ६० हजार खर्च गरेर ६ महिना सीप सिकेपछि उनी पुन: मार्कु फर्किइन् ।

गाउँमै सिलाइ पसल सञ्चालन गरेर बसेकी उनी अचेल मासिक २५ देखि ३० हजारसम्म आम्दानी गर्दै आएकी छन् । श्रीमान्–श्रीमती दुवै कमाउने हुँदा जीविकोपार्जनमा सहज भएको छ । दुई छोरा निजी विद्यालयमा पढाउँदै आएकी उनले भविष्यमा छोराहरूलाई ठूलो मान्छे बनाउने संकल्प लिएकी छन् ।

त्यसैगरी तीन वर्षदेखि निरन्तर सिलाइकटाइ गर्दै आएकी दुनीकी कमला विकले पनि यो व्यवसायबाट मासिक ३० हजारभन्दा बढी कमाइ गर्दै आएकी छन् । घरको दैनिक काम सकेर बाँकी समय उनी सिलाइ पसलमा काम गर्छिन् । सानो बच्चासँगै कामकाज गर्नुपर्ने धेरै महिलाको बाध्यता जस्तै छ, कमलाको पनि । उनी बच्चा स्याहार्दै सिलाइकटाइ गर्छिन् । ‘आफैंले कमाइ गर्न थालेपछि कसैबाट हेपिनुपरेको छैन,’ उनले भनिन् ।

अछाममा यसरी सिलाइकटाइ गरेर स्वरोजगार हुने महिलाको संख्या बढ्दै गएको छ । थोरै लगानीमा धेरै आम्दानी हुने तथा जोखिम पनि नहुने भएकाले जिल्लामा यो पेसाप्रति महिलाको आकर्षण बढ्दै गएको हो । पुरुष वैदेशिक रोजगारीमा जाने प्रवृत्ति बढिरहेको बेला महिला स्वरोजगार हुने गरी सीप सिक्न थालेपछि धेरैले यो पेसाको प्रशंसा गरेका छन् ।

सधैं घरायसी काम धन्दामा मात्र सीमित रहने महिला सीप सिकेर आत्मनिर्भर बन्दै गएका छन् । दुई चार पैसाका लागि पनि परनिर्भर रहँदै आएका महिला हिजोआज विभिन्न सीप सिकेर स्वावलम्बी बन्दै गएका हुन् ।

सिलाइकटाइ बाहेक ब्युटिपार्लर र गुडिया बनाउनेलगायत सीपले आत्मनिर्भर बनाएको छ । मंगलसेन, साँफेबगर र चौखुट्टे क्षेत्रमा मात्रै डेढसय बढी महिला सिलाइकटाइ र २५ जना ब्युटिपार्लर व्यवसायमा संलग्न छन् ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ ११:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT