क्यान्सर उपचार सुरु गर्न बीपी प्रतिष्ठान र विनयतारा फाउण्डेशनबीच सम्झौता 

प्रदीप मेन्याङ्बो

सुनसरी — क्यान्सर रोगका सबैखाले उपचार सेवा प्रदानका लागि बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान र अमेरिकाको विनयतारा फाउण्डेशनबीच सम्झौता भएको छ । विनयतारा फाउण्डेशन र प्रतिष्ठानको सहकार्यमा प्रदेश १ का क्यान्सर बिरामीलाई अन्यत्र जान नपर्ने गरी उपचार सेवाको सुरुआत गर्ने सम्झौता भएको हो ।

प्रतिष्ठान र फाउण्डेशनबीच भएको सम्भौताअनुसार क्यान्सर उपचारकालागि आवश्यक जनशक्ति तयार गर्न फाउण्डेशनले वर्कशप, तालिम दिने, अमेरिकाका क्यान्सर विषेशज्ञ चिकित्सक ल्याउने, आवश्यक सानातिना उपकरण किन्न सहयोग गर्ने, क्लिनिकल प्याथोलोजी, गाइनोकोलोजी, सर्जिकल र इन्डोस्कोपि सेवा दिने, क्यान्सरको अन्तिम चरणमा पुगेकाहरुकालागि प्यालिएटिभ केयर सेन्टरमार्फत सेवादिने, आवश्यक जनशक्तिको क्षमता वृद्धिकालागि नयाँ ज्ञान र प्रविधिहरु आदानप्रदान गर्ने रहेको छ । प्रतिष्ठानमा कतिपय क्यान्सरका उपचार हुँदै आएपनि बेग्लै युनिट भने छैन ।

विनयतारा फाउण्डेशन अमेरिकाको वासिङ्टनस्थित पिस हेल्थ अस्पतालमा कार्यरत डा. विनय साह र उनकी श्रीमती तारा साह मिलेर संचालन गरेको गैरनाफामुलक संस्था हो । उक्त संस्थाको उद्देश्य गरिब तथा विपन्न समूदायसम्म स्वास्थ्य सेवाको सहज पहूँच विस्तार गर्नु रहेको छ ।
विनयतारा फाउण्डेशनले नेपाल सरकार र इलिनोए विश्वविद्यालय, अमेरिकासँगको सहकार्यमा काठमाडौंको बानेश्वरस्थित निजामती कर्मचारी अस्पतालमा बोनम्यारो प्रत्यारोपण सेवा सुरु गर्न सहयोग गरेको छ । यस्तै भारतका विभिन्न ५१ स्थानमा पनि क्यान्सर उपचार केन्द्र स्थापनाका लागि सहयोग दिएको छ ।

जनकपुर मुल घर भएका डा. साह अमेरिकामा क्यान्सर रोग विषेशज्ञकारुपमा कार्यरत छन् । उनी बीपी प्रतिष्ठानका एमबीबीएस दोश्रो ब्याचका विद्यार्थीसमेत हुन । त्यसैले पनि बीपीलाई पनि क्यान्सर उपचार केन्द्रको रुपमा पनि विकास गर्ने उद्देश्यका साथ फाउण्डेशनले सहयोग गर्न लागेको हो ।

प्रतिष्ठानका उपकुलपति प्रा.डा. राजकुमार रौनियार, शिक्षाध्यक्ष प्रा.डा. गुरु खनाल र रजिष्ट्रार तुलबहादुर श्रेष्ठको उपस्थितीमा अस्पताल निर्देशक प्रा.डा. गौरिशंकर साह र फाउण्डेशनका अध्यक्ष डा. विनय साहले समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए ।

उक्त अवसरमा प्रतिष्ठानका उपकुलपति प्रा.डा. रौनियारले क्यान्सर उपचार केन्द्र स्थापनाकालागि विनयतारा फाउण्डेशनसँग सहकार्य गर्नपाउनु गर्वको विषय भएको बताए । उनले फाउण्डेशनको सहयोगले प्रतिष्ठानमा बन्न लागेको क्यान्सर उपचार केन्द्रलाई सहयोग पुग्ने र प्रदेश १ का क्यान्सर रोगीहरुलाई ठुलो राहत पुग्ने बताए ।

फाउण्डेशनका अध्यक्ष डा. विनय साहले नेपालमा क्यान्सर रोग उपचारकालागि स्पष्ट नीतिको अभाव रहेको बताए । उनले भने, ‘क्यान्सर रोग मध्ये नेपालमा फोक्सोको क्यान्सर, पाठेघर मुखको क्यान्सर, घाँटीको क्यान्सर ‘कमन’ जस्तै भएको छ । तर उपचार गर्नकालागि कि भरतपुर कि काठमाडौं धाउनु पर्ने अवस्था छ । कम्तिमा नजिकैको अस्पतालमा गएर उपचार सुविधा पाउन् भनेर प्रतिष्ठानसँग सम्झौता गरेको हो ।’

उनले विकसित मुलुकमा पाठेघरको मुखको क्यान्सर, मलद्वारको क्यान्सर र लिङ्गको क्यान्सरकालागि एपिभि (ह्युमन प्यापिलोमा भाइरस) भ्याक्सिन (खोप) विकास भइसकेको र ती खोप सरकारले चाहेमा आप्ना नागरिकलाई उपलब्ध गराउन सक्ने बताए । बीपी प्रतिष्ठानमा भौतिक पूर्वाधार, प्याथोलोजी, सर्जरीलगायत आवश्यक जनशक्ति प्रतिष्ठानमा उपलब्ध भएकोले आगामी एक वर्षभित्र सबै प्रकारको किमोथेरापी सुरु गर्न सकिने कार्यक्रमा दाबी गरिएको थियो ।

रेडिएशन थेरापीकालागि ४० करोड रुपैयाँभन्दा बढी महंगो उपकरण आवश्यक पर्ने भएकाले उक्त सेवा सुरु गर्न भने केही वर्ष लाग्ने डा. साहले बताए । डा. साहले प्रतिष्ठानमा अन्तिम अवस्थामा पुगेका क्यान्सरका बिरामीहरुलाई उपचार गर्ने प्यालिएटिभ केयरबाट सेवा सुरु गर्ने बताएका थिए ।

प्रकाशित : पुस १०, २०७५ ०९:४६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

मर्स्याङ्दीमा फोहोर संकलन केन्द्र

आश गुरुङ

लमजुङ — चक्रीय अन्नपूर्ण पदमार्गमा पर्ने लमजुङको मस्र्याङ्दी गाउँपालिकाभित्रको फोहर संकलनकार्य थालिएको छ ।

लमजुङको मस्र्याङ्दी गाउँपालिका–८ भुलभुलेमा निर्माण गरिएको फोहोरमैला संकलन केन्द्र । तस्बिर : आश/कान्तिपुर

गाउँपालिकाभित्र रहेका ९ वटै वडामा फोहोर संकलन गरी संकलित फोहोरलाई एकै ठाउँमा संकलन गरिनेछ । यसका लागि मस्र्याङ्दी गाउँपालिका–८ भुलभुलेमा फोहोरमैला संकलन केन्द्र निर्माण गरिएको छ ।

गाउँगाउँबाट फोहोर संकलन गरिएपछि मस्र्याङदी, खुदी, ङादी लगायत नदी तथा खोलानालामा फोहर फाल्ने प्रबृत्ति हट्ने मस्र्याङदी गाउँपालिका अध्यक्ष अर्जुन गुरुङले बताए । ‘हाम्रो गाउँपालिका बीच भएर अन्नपूर्ण पदमार्ग छ । पदमार्गछेउ धेरै होटलहरू छन् । गाउँगाउँमा होमस्टे संचालनमा छ । फोहरमैला बढो छ ।

यसलाई मध्यनजर राखेर फोहरमैला संकलन केन्द्र बनाएका छौं । नदी तथा खोलानालामा फोहर फाल्न रोक लगाएका छौं’ उनले भने । उनका अनुसार कुहिने फोहरलाई गाउँमै कम्पोष्ट मल बनाइने र नकुहिने फोहरलाई फोहर संकलन केन्द्रमा ल्याइनेछ । वडा तथा टोल–टोलमा नकुहिने फोहोरमैला जम्मा गरिने र ट्याक्टरमार्फत संकलन केन्द्रमा ल्याइने उनले बताए ।

फोहोरमैला संकलन तथा व्यवस्थापन केन्द्र निर्माणका लागि गत आर्थिक वर्षमा १५ लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको थियो । गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत बद्रीनाथ सापकोटाका अनुसार चालु आवमा ३ लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको थियो ।

कुल १८ लाख रुपैयाँको लागतमा फोहोरमैला संकलन केन्द्र निर्माण गरिएको उनले बताए । उक्त बजेटबाट फोहोरमैला संकलन केन्द्र भवनका साथमा शौचालय, खानेपानी धारा र कुहिने फोहोर राख्ने २ वटा खाडल निर्माण गरिएको छ ।

फोहोर संकलनका लागि सिनोहाइड्रो सगरमाथा पावर कम्पनीले चालु आर्थिक वर्षमा २३ लाख ५५ हजार रुपैयाँ सहयोग गरेको थियो । २१ लाख ९० हजार रुपैयाँमा ट्रयाक्टर खरिद गरिएको छ । कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक याङ होङ वेले वातावरण जोगाउन र प्रदूषण घटाउन ट्रयाक्टरका लागि रकम सहयोग गरिएको बताए ।

गाउँपालिका उपाध्यक्ष होमबहादुर विकले गाउँपालिकाभित्र सप्ताहव्यापी सफा मस्र्याङ्दी अभियान सञ्चालन गरिएको बताए । उनका अनुसार गाउँ तथा वडावडामा पुगेर जनप्रतिनिधि, कर्मचारी, संघसंस्थाका प्रमुख तथा प्रतिनिधि, आमा समूह, बाबा समूह र युवा क्लबको सक्रियतामा सरसफाइ गरिनेछ ।

उनका अनुसार हरेक व्यक्तिले एक महिनाको २ घण्टा सार्वजनिक ठाउँको सरसफाइ गर्नुपर्ने नियम बनाइएको छ । आइतबार फोहोरमैला संकलन केन्द्रको उद्घाटन गर्दै गण्डकी प्रदेश सदस्य धनञ्जय दवाडीले फोहोर व्यवस्थापन चुनौती रहेकाले सबै आ–आफ्नो ठाउँबाट लाग्नुपर्ने बताए ।

‘गाउँ नै गाउँले भरिएको मस्र्याङ्दीमा गाउँगाउँबाट फोहर ल्याउनु निकै चुनौतीपूर्ण छ ।चुनौती सामना गरिएन भने विकास हुँदैन । यसकार्यको मस्र्याङ्दी गाउँपालिकाबाट अरू स्थानीय तहले पनि सिक्न जरुरी छ,’ उनले भने । फोहर गर्नै नहुने, गरेमा आफैं व्यवस्थापन गर्ने जिम्मेवारी बोध नागरिकलाई गराउनुपर्नेमा उनले जोड दिए । ‘हाम्रा गाउँघर सफा भए पर्यटकले रुचाउँछन् । पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि पनि सरसफाइ अनिवार्य सर्त हो’ उनले भने ।

फोहोरमैला संकलन तथा व्यवस्थापन केन्द्र निर्माण समितिका अध्यक्ष नन्दराज तामाङले फोहोर व्यवस्थापन घरघरबाटै सुरु गरिने र घरमा व्यवस्थापन गर्न नसकिएका फोहोरलाई संकलन केन्द्रमा ल्याएर व्यवस्थापन गरिने बताए ।

प्रकाशित : पुस १०, २०७५ ०९:४५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT