जडिबुटी भण्डारण केन्द्र खोलिए

कान्तिपुर संवाददाता

इलाम — व्यावसायिक जडिबुटी खेती हुँदै आएको जिल्लाको उत्तरी क्षेत्रमा जडिबुटी भण्डारणका लागि भवन निर्माण भएका छन् । भण्डारण केन्द्रको अभावमा कृषकले संकलन गर्ना साथ जस्तो मूल्यमा भए पनि बिक्री गर्नुपर्ने बाध्यता थियो । सन्दकपुर गाउँपालिका ३ को माइपातलमा दुई संकलन केन्द्र निर्माण गरिएको हो । 

इलामको सन्दकपुर ३ माइपातलमा निर्माण भएको जडिबुटी भण्डारण तथा प्रशोधन केन्द्र ।तस्बिर : विप्लव भट्टराई/कान्तिपुर

जिल्ला वन कार्यालयको सहयोगमा निर्मित यी भण्डारण केन्द्रको प्रभावकारी सञ्चालन हुनु पर्ने स्थानीयको भनाई छ । देउराली बजार नजिक रहेको संकलन केन्द्रका लागि डिभिजन वन कार्यालयले १८ लाख रुपैयाँ खर्च गरेको छ । त्यस्तै सन्दकपुर किवी सहकारी संस्थाले ४ लाख ४७ हजार रुपैयाँ लगानी गरेको हो । व्यवस्थापन र सञ्चालनको जिम्मा पनि सहकारीले नै गर्नेछ ।

त्यस्तै अर्को भण्डारण केन्द्रका लागि वन कार्यालयले १२ लाख रुपैयाँ सहयोग गरेको छ । माइपोखरी हर्वल अर्गानिक एग्रिकल्चर फर्मले ३ लाख रुपैयाँ लगानी गरेको हो । कृषकले सिजनअनुसार संकलन गरेका जडिबुटीलाई भण्डारण गर्दै उपयुक्त मूल्य आएपछि बिक्री गर्न सहज हुने डिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख श्रीप्रसाद बरालले बताए ।

‘यस क्षेत्रका कृषकले निजी नम्बरी जग्गामा लामो समयदेखि जडिबुटी उत्पादन गर्दै आएकाले यी भण्डारण केन्द्रले प्रत्यक्ष फाइदा पुर्‍याउने छ,’ उनले भने, ‘यसको नियमित र प्रभावकारी सञ्चालनका लागि भने गाउँपालिकासहित स्थानीयले नै पहल गर्नु पर्छ ।’ दुवै संकलन केन्द्रमा सौर्य प्रणालीले सञ्चालन हुने १/१ वटा ड्रायर पनि राखिएको छ । जसमा काँचो वस्तुलाई छोटो सममा सुख्खा बनाउन र जडिबुटीलाई चिसो बनाई राख्न सहज हुनेछ । यी भवनलाई जडिबुटी प्रशोधन केन्द्रका रूपमा सञ्चालन गर्ने पनि कार्यालयको सोच छ ।

यो क्षेत्रमा चिराइतो, लौटसल्ला, ओखेआललगायतका जडिबुटी कृषकले व्यावसायिक ढंगले उत्पादन गर्दै आएका छन् । जिल्लामा कतिपय स्थानमा बनेका तरकारी संकलन केन्द्रलगायतका भवन प्रयोगविहीन भएकाले पनि सरोकारवालाले यसको प्रभावकारी सञ्चालनमा पनि उत्तिकै ध्यान पुर्‍याउनु पर्ने कृषकको माग छ ।

‘लामो समयको पर्खाइपछि यी केन्द्र बनेकाले गाउँपालिकाले सञ्चालनमा स्थानीयलाई नै प्रोत्साहित गर्नेछ,’ सन्दकपुर गाउँपालिकाका अध्यक्ष उदय राईले भने, ‘गाउँपालिकाका तर्फबाट यसलाई प्रभावकारी बनाउन सक्दो सहयोग पुर्‍याउने छौं ।’

यी केन्द्रले यस क्षेत्रमा व्यावसायिक उत्पादन हुने किवी फलको भण्डारणमा सहजता हुने अपेक्षा गरिएको छ । चिसो मौसम रहेकाले उत्पादित किवीलाई मागअनुसार बजारमा पुर्‍याउन सकिने किवी जोन सञ्चालक समितिका अध्यक्ष देउकुमार राईले बताए । केन्द्रले लौटसल्ला भण्डारमा पनि उत्ति सहज हुने कृषकको अनुमान छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २६, २०७६ १०:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

विद्यार्थीले गरे मतदान

विद्यार्थीलाई दिइने निर्वाचनसम्बन्धी व्यावहारिक ज्ञानले मत बदर हुने सम्भावनामा कमी आउने
शिव पुरी

रौतहट — विद्यालय परिसरमा डोरीको घेराबेरा लगाइएको थियो । मतपेटिका एकातर्फ राखिएको थियो । दृश्यले निर्वाचनमा मतदानको झल्को दिइरहेको थियो । विद्यार्थीहरू यतउता भौंतारिँदै थिए । धेरै जसो कानेखुसी गर्थे । उनीहरू उम्मेदवार र मतदाता भएको पछि मात्र शिक्षकले जानकारी दिएका थिए । त्यसपछि सबै मख्ख परे ।

रौतहटको चन्द्रपुर ६ स्थित बालनिकेतन माविमा मतदान गर्न लाइन बसेका विद्यार्थी । तस्बिर : शिव/कान्तिपुर

चन्द्रनिगाहपुर–६ स्थित बाल निकेतन माविले विद्यार्थीकै प्रत्यक्ष सहभागितामा निर्वाचन गराएको दृश्य साँच्चिकै हेर्न लायकको थियो । दुई दिनअघि विद्यालय परिसरमा सबै तयारी पूरा गरीविद्यार्थीलाई निर्वाचनसम्बन्धी जानकारी र व्यावहारिक ज्ञान दिइएको थियो । त्यो पनि मतदान मार्फत् ।

विद्यालयले दलको नाम, दल दर्ता, उमेदवार चयन लगायत निर्वाचनका सबै प्रक्रिया अपनाएको थियो । त्यसपछि स्कुल क्याप्टेन लगायत अन्य पदका लागि निर्वाचन गराएको थियो । विद्यार्थी मतदाताका रूपमा उत्साहपूर्वक लाईन बसे । आफ्ना उमेदवारलाई मतदान गरे । निर्वाचनमा कक्षा ५ देखि १० सम्मका विद्यार्थीले भाग लिएका थिए ।

कक्षा ८ देखि १० सम्मका विद्यार्थी उम्मेदवारका रूपमा चुनावी मैदानमा थिए । निर्वाचनका क्रममा ६ वटा दल दर्ता गरेका थिए । स्कुल क्याप्टेन, प्रथम भाइस क्याप्टेन, द्वितीय भाइस क्याप्टेन, स्कुल क्याप्टेन (केटा) स्कुल क्याप्टेन (केटी) गरी ५ वटा पदका लागि ३० जना विद्यार्थीले उम्मेदवारी दिए ।

निर्वाचनका लागि अपनाइने प्रक्रियाका बारे विद्यार्थीलाई व्यावहारिक रूपमै अभ्यासगराइएको विद्यालयका प्रिन्सिपल वृजकिशोर चौरसियाले बताए । विद्यार्थीले निर्वाचन बारे धेरै कुरा प्रष्ट बुझेको बताए । स्कुल क्याप्टेन पदका उम्मेदवार विनु दर्लामीले किताबमा पढेका कुराको यसरी प्रयोगात्मक अभ्यास गर्न पाउँदा निकै खुसी लागेको बताइन् । ‘हाम्रा लागि यो बिल्कुलै नौलो अनुभव हो,’ उनले भनिन्, ‘निर्वाचन के हो ? कसरी उमेदबार बन्ने ? र कसरी मतदान गर्ने भन्नेमा हामी ढुक्क भयौ ।’

उनी मतदानबाट स्कुल क्याप्टेन पदका लागि विजयी भइन् । पार्टी निमार्ण, उम्मेदवार छनोट, मतदातासँग कक्षा/कक्षामा गएर भोट माग्दा आफूहरूमा नेतृत्व तथा निर्णय क्षमताको विकास भएको दर्लामीको अनुभव छ । निर्वाचनको दौरान सिकेका ज्ञान भविष्यमा काम लाग्ने विद्यार्थीको भनाई छ ।

विद्यालयमा कक्षा ९ मा अध्ययनरत छात्रा अम्बिका मिश्राले निर्वाचन माध्यमबाट क्याप्टेनहरू छान्न पाउँदा खुसी लागेको बताइन् । विद्यार्थीले निर्वाचनका क्रममा सिकेका ज्ञानलाई गाउँ–घरमा पनि सिकाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे । पढाइसँगै सिकाइ पनि महत्त्व रहेको उनीहरूको भनाई छ ।

देशमा हुने विभिन्न निर्वाचनमा ठूलाले मतदान गरे जसरी नै विद्यालयमा मत हाल्न पाउँदा विद्यार्थी खुसी देखिएका थिए । विद्यालयतहदेखि नै निर्वाचनको अभ्यास गराउने सके मत बदरको समस्या कम गर्न सकिने विद्यालयका सामाजिक शिक्षक अनमोल कार्कीले बताए । निर्वाचनका लागि दुईवटा बुथ बनाइएको थियो । मतदान अधिकृत, दलका एजेन्ट, सुरक्षाकर्मी लगायत निर्वाचनका लागि आवश्यक सम्पूर्ण कार्यको जिम्मा विद्यार्थीलाई नै दिएको थियो ।

प्रकाशित : जेष्ठ २६, २०७६ १०:०२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT