सदरमुकाममै छैन ‘ब्लड बैंक’

भरत जर्घामगर

सिरहा — सदरमुकाम सिरहा बजारमा ‘ब्लड बैंक’ नहुँदा रगत अभावमा बिरामी समस्यामा छन् । रगत अभावमा सदरमुकामस्थित जिल्ला अस्पतालमा प्रसूति गृह सञ्चालन हुन सकेको छैन । ब्लड बैंक नभएकै कारण तत्कालै रगत आवश्यक पर्ने बिरामीलाई अस्पतालले बाहिर ‘रेफर’ गर्दै आएको छ ।

जसका कारण बिरामी थप उपचारका लागि जनकपुर, लहान र पूर्वको विराटनगरसँगै भारतको जयनगर पुग्न बाध्य छन् । चिकित्सकका अनुसार दुर्घटना, चोटपटक, गर्भवती शल्यक्रिया गर्दा तत्कालै रगत आवश्यक पर्दछ । ५० शय्याको जिल्ला अस्पतालमा उपचार गराउन आउने बिरामीहरूको दैनिक चाप भए पनि ब्लड बैंक नहुँदा सामान्य शल्यक्रिया गर्नुपर्ने खालका बिरामीलाई बाहिर रेफर गर्न बाध्य भएको अस्पतालले बताउँदै आएको छ । अस्पतालका अनुसार एकातिर रगत अभाव रहेको र अर्कोतर्फ अस्पतालमै पनि सर्जरी, गाइनोलगायतमा विशेषज्ञ चिकित्सक छैन ।
अस्पताल प्रशासनका अनुसार ५ जनाभन्दा बढी विशेषज्ञ चिकित्सकको अभाव भएकै कारण करारमा भर्ना गरेका चिकित्सकका भरमा अस्पताल चलेको छ । तर, ब्लड बैंक सञ्चालन नहुँदा र दरबन्दीअनुसार चिकित्सक अभावकै कारण बिरामी रेफर गर्नुबाहेक अस्पतालसँग कुनै विकल्प नरहेको जिल्ला अस्पताल सिरहाका प्रमुख डा. चुमनलाल दासले बताए ।
सामान्य बिरामीलाई पनि रेफर गरेको तथ्यांक हेर्दा जिल्ला अस्पताल रेफर सेन्टरजस्तो भएको छ । गएको साउनदेखि पुससम्म ४ हजार १ सय २१ मध्ये ७३ बिरामी रेफर भएको आकस्मिक कक्षको तथ्यांकमा उल्लेख छ । सदरमुकाममै ब्लड बैंक नहुँदा लहानस्थित रक्तसञ्चार केन्द्रले जिल्लाभरि रगत आपूर्ति गरेको छ । केन्द्रका अनुसार जिल्लाभर २ हजार ८ सय युनिट रगत आवश्यक पर्छ । तीमध्ये दुई हजार युनिट लहानमै खपत हुन्छ । अरू जिल्लाका मिर्चैया, कर्जन्हा क्षेत्रमा खपत भइरहेको छ । केन्द्रमा अहिले ८ सय युनिट रगतमात्रै छ । केन्द्रका प्रमुख प्रदिप यादवले सीमित स्रोतसाधनमा जसोतसो रगत अभाव पूर्ति गरिरहेको जानकारी दिए ।
रगत अभाव हुन नदिन ११ वर्षअघि ब्लड बैंक स्थापनाका लागि जिल्ला अस्पतालले हाताभित्र रेडक्रसलाई ६ धुर जग्गा उपलब्ध गराएको थियो । ५ वर्षअघि रेडक्रसले आन्तरिक र बाह्य स्रोत जुटाई पाँच कोठे भवन निर्माण गरेको थियो । तर, समयमा अस्पतालले सुचारुका लागि उपकरण उपलब्ध नगराएपछि सञ्चालनमा ढिलाइ भएको रेडक्रसले जनाएको छ ।
‘हामीले आन्तरिक र बाह्य स्रोत जुटाएर त्यतिखेर झन्डै१० लाख लागतमा भवन निर्माण गर्‍यौं,’ उनले भने, ‘तर समयमा उपकरण नआउँदा सञ्चालन हुन सकेन ।’ उनले अहिले अस्पतालले केही उपकरण उपलब्ध गराएकाले सञ्चालनका लागि तयारी गरिरहेको बताए । ब्लड बैंक सञ्चालन नभएपछि रेडक्रसले दुई कोठा स्टेसनरी र सीडी पसलेलाई भाडामा लगाएर रकम असुल्दै आएको छ ।
सिरहा अस्पतालका प्रमुख डा. चुमनलाल दासले ब्लड बैंक सञ्चालनका लागि केहि उपकरण खरिद गरिसकेको र केही अपुग रहेकाले नगरपालिकासँग सहकार्य गरिरहेको जानकारी दिए ।

प्रकाशित : फाल्गुन २, २०७४ ११:०७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सर्लाहीले माग्यो प्रादेशिक राजधानी

‘सबै जिल्लालाई सहज हुन्छ भनेर प्रस्ताव गरिएको हो’
अमन कोइराला

सर्लाही — स्थानीय तहका प्रमुखहरूले प्रदेश २ को स्थायी राजधानी सर्लाहीमा राख्न माग गरेका छन् । प्रदेशका ८ जिल्लाको मध्यमा पर्ने, पर्याप्त खाली सरकारी जमिन भएको, अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र द्रुतमार्ग नजिक पर्ने भएकाले सिराह प्रादेशिक राजधानीका लागि उपयुक्त हुने उनीहरूको निष्कर्ष छ ।

कृषि मन्त्रालयअन्तर्गतको उष्णप्रदेशीय बृहद् बागवानी केन्द्र र राष्ट्रिय तेलबाली अनुसन्धान परिषदमा झन्डै ५ सय बिघा जमिन र ५० भन्दा बढी घरहरू छन् । त्यहाँ राखेर पनि प्रदेश राजधानी चलाउन सकिने जिकिर स्थानीय तहका प्रमुखको छ ।
हरिवन नगरपालिकाका मेयर गणेश प्रसाईंका अनुसार प्रदेशका अधिकांश स्थानीय तहका पदाधिकारी सर्लाहीलाई प्रदेशको राजधानी बनाइनुपर्छ भन्नेमा सहमत भएका छन् । ‘शिवरात्रि परेकाले सबै साथी जुट्न सक्नु भएन,’ उनले भने, ‘सबै तहका प्रमुखसँग फोनमा कुरा भएको छ । प्रदेश राजधानी बनाउनका लागि सबै तहले सहयोग गर्ने सहमति जुटेको छ ।’
हरिपुर नगरपालिकाका मेयर जमरुद्दिन मंसुुरले सर्लाहीमा राजधानी भए वीरगन्जमा जारी आन्दोलन पनि टुंगिने सम्भावना रहेको बताए । ‘भाषाका दृष्टिकोणले पनि सबैको साझा थलो हुन्छ,’ उनले भने, ‘राजधानीका लागि चर्केको आन्दोलन टुंगिन्छ । मिश्रित बसोबास रहेको जिल्ला भएकाले पनि सबैले अपनत्व लिन सक्छन् ।’
अस्थायी राजधानी जनकपुर तोकिए पनि धार्मिक नगरीलाई राजनीतिक गतिविधिबाट मुक्त राख्नुपर्ने स्थानीय तहका प्रमुखको भेलामा पुगेको राजनीतिक दलका नेताले बताएका छन् । एमाओवादीका जिल्ला नेता राजकुमार रायले प्रदेशको गठन राज्यको पुनर्संरचना भएकाले त्यसको उचित कार्यान्वयन नयाँ सहर विकास हुने गरी राजधानी कायम गर्दामात्र हुने बताए ।
‘जानकी मन्दिर रहेको पवित्र भूमिर्लाइ धार्मिक सहरका रूपमै विकास गर्दा पौराणिकता जोगिन्छ,’ उनले भने, ‘त्यस्तो ठाउँमा राजधानी राख्दा धार्मिक महत्त्व घट्न जान्छ । पूर्वमा सप्तरीदेखि पश्चिममा पर्साको बीच भागमा राजधानी राख्दा जनतालाई नै सजिलो हुने हो ।’
प्रदेश राजधानी तोक्दा भावनामा बगेरभन्दा वैज्ञानिक र प्रदेशका जनतालाई सजिलो होस् भन्ने असल मनसाय राख्नुपर्ने रायले बताए । प्रदेशसभाको पहिलो बैठककमा केही सदस्यले हिन्दीमा बोलेको भनेर जनकपुरमा विरोध प्रदर्शन भएको घटना उल्लेख गर्दै रायले धार्मिक नगरीलाई स्वच्छ र राजनीतिमुक्त राख्दा नै राजधानी भएको भन्दा उच्च मर्यादा कायम रहने उल्लेख गरे ।
स्थानीय तहका प्रमुखको बैठक बोलाउन मुख्य भूमिका खेलेका प्रसाईंले पूर्व–पश्चिम राजमार्गबाट ५ वटा मुख्य सडक सीमासम्म जोडिएको अरू कुनै जिल्ला नरहेको बताए । ‘मध्यमा पर्ने भूगोल, यातायातको सहज पहुँच र हरेक जिल्लाबाट ३ घण्टामा पुगिने अर्काे ठाउँ नै छैन,’ उनले भने, ‘हाम्रो जिल्लामा हुनुपर्छ भन्ने माग हैन । सबै जिल्लालाई सहज हुन्छ भनेर प्रस्ताव गरिएको हो ।’
प्रसाईंले प्रदेश राजधानी कामय भए संरचना निर्माणका लागि हरेक तहले आर्थिक सहयोग गर्न तयार रहेको उल्लेख गरे । ‘कति सहयोग गर्नेभन्ने पूर्ण बैठक नगरी तय हुँदैन,’ उनले भने, ‘तर हामी कम्तीमा १० करोड रुपैयाँभन्दा माथि सहयोग गर्ने योजनामा छौं ।’
बैठकमा सहभागी निवर्तमान सांसद नरेन्द्र साहले पूर्वाग्रही नभई निर्णय गर्दा प्रदेश राजधानीका लागि सर्लाहीको विकल्प नहुने बताए । सबैले छातीमा हात राखेर जनताको पक्षमा निर्णय गर्दा सर्लाही जति सहज र पर्याप्त पूर्वाधार भएको अर्काे ठाउँ नभएको भनाइ थियो । ‘प्रदेश संसदले जनताको पक्षमा निर्णय गरोस्,’ उनले भने, ‘जनप्रतिनिधिले ठाउँविशेषका लागि पूर्वाग्रही नभई निर्णय गर्नुपर्छ । स्थायी राजधानी तोक्दा गल्ती सच्याउनु जनताको भलाइमा हुन्छ ।’

प्रकाशित : फाल्गुन २, २०७४ ११:०७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT