मदिरा भारत तस्करी

अमन कोइराला

सर्लाही — भारतको विहारमा मदिरा निषेध भएपछि पिउनेले अनेक उपाय निकालेर नेपालबाट रक्सी लैजाने गरेका छन् । लुकाएर लैजान सजिलो भएकाले खुकुरीको आकारको बोतलमा पाइने रम किन्न आउने ग्राहक बढेका हुन् । जाडोमा रूचाइने रम गर्मीमा पनि विहारमा जाने गर्छ ।

चेप्टो खुकुरी आकारमा ३ सय ७५ मिलिलिटर परिमाण हुने रम हलुका सवारी साधनमा नेपाल आउने भारतीयले लैजाने गरेका छन् ।

बिहार सोनवर्षाका इन्द्रजित प्रसादले सिटको चेपमा सहजै अट्ने भएकाले खुकुरी आकारको बोतलमा रम लैजान खासै समस्या नहुने बताए । अभावका बेला सहजै पाइने जुनसुकै मदिरा पनि खपत हुने गरेको उनको भनाइ छ । मदिरा निषेधपछि विहारीलाई लक्षित गरी सीमावर्ती क्षेत्रमा भट्टी (पसल) खुल्ने क्रम बढेको छ । सधैं सीमा पार गरेर खान समस्या हुने भएकाले केहीले यस्ता बोतल लगेर राख्ने गरेको प्रसादले बताए ।

‘गर्मीमा वियर खान सीमापार जाने त पर्याप्त हुन्छन्,’ उनले भने, ‘सीमाभन्दा अलि टाढाका ग्राहकले नेपाल जाँदा केही बोलत रम ल्याउने गर्छन् ।’ उनले स्वाद र गुणस्तर हेरेर मात्र मदिरा बिक्री हुने गरेकोमा अहिले बोतलको आकारका कारण पनि खपत हुने गरेको सुनाए । सर्लाहीका व्यापारीले पनि विहारका ग्राहकलाई लक्षित गरी पसलमा रम सजाएर राख्छन् । एक व्यापारीका अनुसार भारतीय ग्राहककै आग्रहमा खुकुरी आकारको बोतलमा पाइने रम बेच्न राखेको बताए ।

Yamaha

‘जाडोका बेला बिक्री बढी हुने भनेर ल्याएको थिएँ,’ ती व्यापारीले भने, ‘भारतीय ग्राहकले खुब रुचाए । उनीहरूले यस्तो आकारको बोतलमा सुरक्षाकर्मीको आँखा छलेर सीमा कटाउन सजिलो हुन्छ भनेर लैजाने गर्छन् । ती ग्राहककै लागि केही बोतल जति बेला पनि राख्नुपर्छ ।’ बोतल आकारमा नहुँदा कसैले मदिरा भनेर शंका नगर्ने, हेर्दा कलात्मक आकार जस्ता विशेषता भएकाले पनि भारतीय ग्राहकले बढी रुचाएका हुन् ।

विहारमा निषेध भएपछि लुकाएर लगिने घरेलु र अन्य मदिराको भाउ भने बढेको छ । प्रसादले नाकाबन्दी हुँदा नेपालको जुनसुकै कुनामा इन्धन पुगे जस्तै विहारमा पनि निषेध गरिएको मदिरा कालो बजारीमा सहजै पाउने गरेको बताए ।‘पहिले भारु सय पर्नेलाई अहिले ३ सयसम्म तिर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘मदिरा निषेधले सेवन गर्नेको खर्च बढेको छ । मदिरा निषेधले सकारात्मक परिवर्तन पनि भएको छ । गाउँघरमा दैनिक जसो हुने झगडा, हो हल्ला रोकिएको छ । मदिरा खाने मान्छे पक्राउ पर्ने डरले बढी सतर्क हुन थालेका छन् । महंगो भएकाले थोरै खाएर चित्त बुझाउने गर्छन् ।’

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७५ ११:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

३ उद्योगका मजदुर धर्नामा

शंकर आचार्य

पर्सा — पर्सा बारा औद्योगिक करिडोरका ३ उद्योगका मजदुर धर्नामा बसेका छन् । तनुष टेक्सटाइल्स इन्डष्ट्रिज प्रालि लिपनीमाल, शुभलक्ष्मी मेटल इन्डष्ट्रिज जीतपुर र आदर्श पोलिमर्स उद्योग वीरगन्जका मजदुर विभिन्न माग राखी धर्नामा बसेका हुन् ।

श्रम कार्यालय वीरगन्जका प्रमुख राधेश्याम झाका अनुसार वैशाख १६ देखि तनुष टेक्सटाइल्सका मजदुर उद्योगको मूल गेटमा धर्ना बसेका छन् । उद्योगस्थित जुट गार्मेन्ट, कार्पेट र टेक्सटाइल्स मजदुर युनियनको आहानमा उद्योगका ३४ मजदुर काम ठप्प पारी धर्नामा बसेका हुन् ।

पद बढुवा, जीवन बिमा, बोनस, पेस्की, पिकनिक खर्च आदिको माग गरी युनियनले हडताल गरेको हो । प्रक्रिया पूरा गरी श्रम कार्यालयको अनुमति समेत लिई हडताल गरिएकाले यो हडताललाई कार्यालयले कानुनी हडतालको मान्यता दिएको झा बताउँछन् । झुल उत्पादन गर्ने यो उद्योग हाल पूर्ण रूपले बन्द रहेको छ ।शुभलक्ष्मी मेटल उद्योगका मजदुर वैशाख १२ देखि धर्नामा बसेका छन् । उद्योगका ३५ मजदुर काम नगरी धर्नामा बसेका हुन् । एलपी ग्यासको सिलिन्डर उत्पादन गर्ने यो उद्योगमा रोजगार सम्झौता हुनुपर्ने, पोसाक व्यवस्था हुनुपर्ने, शैक्षिक भत्ता, जीवन बिमा लगायतका माग राखी मजदुर धर्नामा बसेका हुन् । कानुनी प्रक्रिया सुरु नगर्दै मजदुरले हड्ताल गरेकाले कार्यालयले उनीहरूको हडताललाई गैरकानुनी मानेको छ । उद्योग भने हाल पनि चालु रहेको छ । प्लास्टिकको झोला र प्लास्टिक गाता उत्पादन गर्ने आदर्श पोलिमर्सको मूल गेटमा महिला कामदार वैशाख ३ देखि धर्नामा छन् । उद्योग व्यवस्थापनले ५ मजदुरलाई जगेडामा राखेर उद्योगमा तालाबन्दी गरेको विरोधमा सम्पूर्ण मजदुर काम ठप्प पारी धर्नामा बसेका हुन् । ९ महिला मजदुर रहेको उद्योग हाल बन्द छ ।

उद्योग व्यवस्थापनले मजदुर जगेडामा राख्नेबारे श्रम कार्यालयसँग कुनै सल्लाह वा जानकारी लिएको वा सूचना समेत नदिएको उनले बताए । श्रम ऐन २०४८ ले यसरी उद्योगले मजदुरलाई जगेडामा राख्दा वा कटौती गर्दा श्रम कार्यालयको अनिवार्य स्वीकृति लिनुपर्ने व्यवस्था गरेको थियो । तर हाल आएको श्रम ऐन २०७४ यस सम्बन्धमा मौन रहेको छ । समस्या रहेका ३ वटै उद्योगको समस्या समाधानको प्रयास कार्यालयले गरी रहेको श्रम कार्यालय प्रमुख राधेश्याम बताउँछन् । ‘उद्योग व्यवस्थापन र मजदुर पक्षबीच समन्वय गरी समस्या समाधानको प्रयास गररहेका छौं,’ उनले भने, ‘सम्भवत: केही दिनभित्रै नतिजा आउँछ होला ।’

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७५ ११:५१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT