२ अर्बको मरिच आयात

तेस्रो मुलुकबाट आयात हुने मरिच भारत तस्करी
शंकर आचार्य

पर्सा — चालु आवको जेठ १३ गते सम्ममा सिर्सिया सुख्खा बन्दरगाहबाट २ अर्ब ६ करोड ८ हजार ३ सय ५९ रुपैयाँ बराबरको ५० लाख ७३ हजार ७४ किलो मरिच आयात भएको छ । गत आर्थिक वर्षभरिमा ६३ करोड १८ लाख ४९ हजार रुपैयाँ बराबरको ९ लाख ३ सय ८६ किलो मरिच आयात भएको थियो ।

तेस्रो मुलुकबाट खरिद गरिएको मरिच भारत तस्करी हुने क्रम नरोकिएपछि यसको आयात ठूलो परिमाणमा हुने गरेको हो । सिर्सिया बन्दरगाह नाकाबाट मरिचको आयातको पछिल्लो तथ्यांकले भारत तस्करीको आरोपलाई बल मिल्छ ।

नेपालमा कम माग रहे पनि यो मसलाको आयात बढदै गएको छ । नेपालमा मरिच विशेष गरी भियतनाम र ब्राजिलबाट आयात हुन्छ । मरिचको मुख्य औद्योगिक आयातकर्तामा डाबर नेपाल र चौधरी गु्रप हुन् भने अन्य आयातकर्तामा आधादर्जनभन्दा बढी ट्ेरडिङ कम्पनी छन् । तीमध्ये अधिकांश वीरगन्जकै छन् । मरिचको आयात गर्दा मूल्यको ५ प्रतिशत भन्सार शुल्क र १३ प्रतिशत मूल्य अभिवृद्धि कर लाग्छ ।

Yamaha

भारतले आफ्ना मुलुकका किसानको उत्पादनलाई प्रोत्साहन दिन यस्ता मसलाको तेस्रो मुलुकबाट आयातमा कडाइ गरेको छ । तर खुला सीमाका कारण नेपालबाट भारत तस्करी गरी लग्न सहज भएकाले कारोबारीले नेपालमा आयात गरेर भारतसम्म यो मसला लैजान्छन् । सुक्खा बन्दरगाह भन्सार कार्यालय उच्च स्रोतले फागुन महिनामा मूल्यांकन बढाएपछि यो नाकाबाट मरिचको आयात केही घटेको बतायो । पछिल्लो समय सुक्खा बन्दरगाह नाकाबाट मात्र नभई वीरगन्ज/आईसीपी भन्सार नाकाबाट पनि मरिचको आयात हुन थालेको छ ।

भन्सार प्रशासनले फागुन मध्यतिर सन्दर्भ मूल्यअनुसार राजस्व संकलन प्रयास गर्दा झन्डै २ साता आयातकर्ताले मरिच जाँचपास गराएर लगेका थिएनन् । बन्दरगाहस्थित भन्सार कार्यालयले कालो मरिचको मूल्य प्रतिमेट्रिक टन ३ हजार ७ सय डलर मानेर जाँचपास गर्न थालेपछि मात्र मरिचको आयात सहज भएको थियो । यसअघि कालो मरिचको मूल्य भन्सारको सन्दर्भ मूल्यअनुसार ७ हजार डलर प्रतिमेट्रिक टन थियो ।

आईसीपी भन्सार कार्यालयका अधिकृत मोहनराज भट्ट यसअघि मरिचमा भन्सार महसुल ५ प्रतिशत र मूल्य अभिवृद्धि कर १३ प्रतिशत लाग्ने गरेकोमा मंगलबार सरकारले ल्याएको बजेटबाट मरिचको भन्सार महसुल बढेर १० प्रतिशत पुगेको बताए ।

वैशाख लागेयता वीरगन्ज तथा आईसीपी भन्सार नाकाबाट मरिचको आयात बढेको अनुभव गरिएको उनले बताए । वैशाख यता यी दुवै नाकाबाट गरी दैनिक ८/१० गाडी मरिच भित्रिएको उनले बताए ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : जेष्ठ १९, २०७५ १०:१२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

३ वर्षपछि पुलको पुनर्निर्माण

शिव पुरी

रौतहट — बागमती नदीले धार परिवर्तन गरेपछि निर्माण रोकिएको रौतहट–सर्लाही बोर्डरस्थित बडहर्वा पुल ३ वर्षपछि सुरु हुन लागेको छ । तत्कालीन प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले पुलको शिलान्यास गरेका थिए । उनकै दबाबमा पुलको काम सुरु हुन लागेको हो ।

हुलाकी सडक आयोजना योजनाअन्तर्गत दुवै जिल्लाको सीमा जोड्ने गरी राजदेवी नगरपालिका ३ स्थित बडहर्वा पुलको निर्माण थालिएको छ । काम सुरु गर्न ठेकेदारलाई योजनाले पत्रचार गरिसकेको छ । पहिलाको डिजाइनभन्दा पुलको माथिल्लो भाग २० सेमि बढाउने गरी काम थालिने योजना कार्यालयले जनाएको छ । योजनाले पुल्चोकस्थित इन्जिनियर कलेजबाट परामर्सदाताका रूपमा थप सहयोग माग गरेको थियो । त्यहाँबाट विज्ञसहितको टोलीले स्थलगत हेरेपछि ७० सेमि बढाउन सुरक्षित नहुने र बढीमा २० सेमिमात्र अग्लो गर्न सकिने प्रतिवेदन दिइएको थियो । नदीले धार परिवर्तन गर्दा समस्या आएपछि पुलको हाइट नपुग्ने र बढाउनुपर्ने सुझाव आएको थियो । सोहीअनुसार अहिले बनाउन लागिएको हो ।

पुल निर्माणको २०६७ जेठ ३१ गते सम्झौता भएको हो । २०७० जेठ ३० गते निर्माणको काम सम्पन्न गर्नुपर्ने सम्झौतामा उल्लेख छ । साविकभन्दा पूर्व क्षेत्रबाट खोला बग्न थालेपछि पुल एकातिर खोला अर्कोतिर हुने भन्दै काम बन्द गरिएको हो । हुलाकी आयोजना निर्देशनालयका कामु निर्देशक श्यामप्रसाद खरेलले पुल निर्माणका लागि योजनाले निर्देशन दिइसकेको बताए । ‘ठेकेदार सम्पर्कमा नआएकाले पत्र बुझ्न ढिला भएको हो,’ उनले भने, ‘ठेकेदारलाई चाँडै काम सुरु गर्न लगाउँछांै ।’ पुलको लम्बाइ ६३३ मिटर हो । चौडाइ डबल लेन्थको हुँदै छ । पुलको १७ वटा पिलरको काम सकिएको छ । ठेकेदारले सुपर स्टक्चरको काम थाल्ने योजनाले जनायो  निर्देशनालयका अनुसार अहिलेसम्म ६० प्रतिशत बढी काम सकिएको छ । लुम्बिनी बिल्डर्स प्रालि सिद्धार्थनगरले ३५ करोड ८९ लाख ९ हजार ४ सय ३३ रुपैयाँमा ठेक्का सकार गरेको हो । लुम्बिनी बिल्डर्सले ठेक्का सकार गरेपछि सम्पूर्ण कामको जिम्मा पप्पु कन्स्ट्रक्सनले लिएको हो ।

नेकपाका नेता नेपालले पुलको निर्माण थाल्न सम्बन्धित निकायलाई दबाब दिँदै आएका थिए । बागमतीमा पुल नहुँदा मानिसलाई वारपार गर्न निकै कठिनाइ परेको भन्दै उनले निर्माण थाल्न पहल गरेका हुन् । उनले भने, ‘धेरै समयसम्म निर्माणको काम बन्द गर्नु राम्रो होइन । चाँडै काम थाल्नुस् भनेको हुँ ।’ अहिले पिलरको कामबाहेक भएको छैन । बागमती नदीले कटानमा पारेपछि जिल्लाको केही गाउँ पारि सर्लाहीमा परेको छ । वर्षाका बेला आवतजावत ठप्प हुने नदीमा यदाकदा डुंगा चलाएर समस्या समाधान गरिन्छ ।

नदीको धार फर्काउने तयारीे
हुलाकी आयोजना निर्देशनालयले नदीलाई पुरानै अवस्थामा फर्काउने तयारी थालेको छ । यसो गर्दा पुल निर्माण सम्पन्न गर्न सहज हुनेछ । पुल महाशाखाका डीई अर्जुन थापाले खोला पूर्णरूपमा सर्लाहीतिर बग्न थालेपछि समस्या भएको बताए ।

नदी पुलभन्दा बाहिर बग्ने भएपछि निर्माणको काम तत्कालै रोकिएको थियो । ‘नदीको धार फर्काउन प्राविधिक सहितको टोलीले स्थलगत हेरी प्रतिवेदन दिइसकेको छ,’ उनले भने, ‘नदी नियन्त्रण गरी पुरानै स्थानमा खोला ल्याइने तयारी हुँदैछ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ १९, २०७५ १०:१२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT