मेयर–उपमेयर विवाद: १ वर्षदेखि उपमेयर ‘बाइपास’

लक्ष्मी साह

बारा — पचरौता नगरपालिकाको मेयर र उपमेयरबीच चुनाव जितेदेखि सुर भएको विवाद अहिलेसम्म नसुल्झिँदा यहाँको काम प्रभावित भएको छ । चुनाव भएको वर्ष बित्न लाग्दासमेत दुबैबीचको विवाद नसुल्झिँदा अरू जनप्रतिनिधि हैरान छन् ।

विवादले पालिकाको आन्तरिक व्यवस्थापनदेखि बाहिरसम्म असर परेको छ । संघीय समाजवादी फोरम नेपालबाट चुनाव जितेका मेयर रमेशकुमार यादव र राजपाबाट जितेकी उपमेयर इन्दुकुमारी यादवबीच चुलिएको विवाद सतहमा पुगेको हो । शपथग्रहण लिएको वर्ष दिनदेखि नै दुबैबीच शुद्ध बोलचालसमेत छैन । उनीहरूबीचको विवाद स्थानीय प्रशासनदेखि मन्त्रालयसम्म पुगेको छ ।

विवाद चुलिएपछि दुबैबीच लिखित जानकारीसम्बन्धी पत्राचारको एकअर्काबीच वर्षदेखि जुहारी चल्दै आएको छ । मैले यो सोधें, त मैले त्यो जानकारी मागें भन्दै दुबैले पत्रको फाइल देखाउँदै अन्तै ‘लबिइङ’ गर्दै हिँडेको देखिन्छ । दुबैबीच समन्वय अभावमा विकास निर्माणको अनुगमनसँगै न्यायिक समितिको काम अवरूद्ध भएको छ । ‘मलाई मेयरले सधैं ‘बाइपास’ गरेर राख्नुभयो,’ उपमेयर इन्दु कुमारी यादवले भनिन्, ‘बहुमतको अहंले ‘बाइपास’ राख्दा आफ्नो संयोजकत्वमा गठित आधा दर्जन समितिको काम प्रभावित भएको छ ।

Yamaha

स्थानीय प्रशासनदेखि मन्त्रालयसम्म गुनासो पोख्दा कसैले सुनेको छैन । सेवासुविधा त परै जाओस् ।’ आफ्नो संयोजकत्वमा न्यायिक समिति, राजस्व परामर्श समिति, गैरसरकारी संस्था समन्वय समिति, बजेट तथा कार्यक्रम तर्जुमा समिति, विकास निर्माण अनुगमन समिति बने पनि नियमानुसार आफूले काम गर्न नपाएको उनले गुनासो गरिन् । उनका अनुसार न्यायिक समिति नगर सभाबाट गठन गर्नुपर्नेमा बोर्डबाट गठन गरियो ।

‘आएको मुद्दामा तोकआदेश गर्दासमेत दर्ता हुँदैनन् । गैरसरकारी संस्था र विकास निर्माण कहाँकहाँ के कति र कस्तो खाले योजना छ, त्यो पनि अनुगमनका लागि विवरण उपलब्ध गराएको छैन,’ उपमेयर इन्दुले भनिन्, ‘बजेट तथा कार्यक्रम तर्जुमा गर्ने आफ्नो जिम्मेवारी भए पनि अरू वडा अध्यक्षकै नेतृत्वमा बजेट तर्जुमा गरिएको छ ।’ कुन गैरसरकारकारी संस्थालाई कति बजेट केका लागि दिइएको छ, त्यो पनि आफुलाई जानकारी नदिइएको उनले बताइन् ।

‘१४ जनाले सामाजिक सुरक्षा भत्ता नपाएको उजुरी आफूकहाँ आउँदा सो भत्ता उपलब्ध गराउन आदेश गर्दासमेत सम्बन्धित व्यक्तिलाई धउपलब्ध नगराएपछि जिल्ला प्रशासनमा कारबाहीका लागि सिफारिस गर्नुपरेको छ,’ उपमेयर इन्दुले भनिन्, ‘कामै गर्न नदिने नियतले ‘मेयर साब’ ले सधैं ‘बाइपास’ गर्नुभएको छ ।’ स्थानीय प्रशासनले आफूलाई सुविधा दिन मेयरलाई सम्झाउँदा बुझाउँदासमेत वास्ता गर्नुभएको छैन ।’

अतिथिलाई चिया नास्तादेखि आफ्नो मोबाइल, गाडी र इन्धन सुविधासमेत आफ्नै खर्चले धानेको उनले बताइन् । अरू सबैलाई सुविधा दिइए पनि आफूलाई नदिइएको उनले गुनासो गरिन् । नगरपालिका कार्यालयको अनुसार सामाजिक विकास र भौतिक पूर्वाधारसहित सडक निर्माणमा झन्डै २२ करोड खर्च भइरहेको छ । यी बजेट सञ्चालनको अनुगमन गर्ने नियमतह जिम्मेवारी पाएकी उपमेयर इन्दुलाई बजेटको विवरणबारे थाहा छैन । ‘विवरण नै उपलब्ध गराउनुहुन्न । कसरी अनुगमन गर्ने ?’ उपमेयर इन्दुले भनिन् ।

नगरपालिकाको निमित्त कार्यकारी अधिकृत गौरी साहले उपमेयरले आफ्नो संयोजकत्वमा भएको समितिको बैठक नबसाउँदा र आफ्नो जिम्मेवारी पूरा नगर्दा उहाँको विकल्पमा कार्यपालिकाको कामकारबाही सुरु गरिएको बताए । ‘उपमेयर जी पहिला ‘अफिस’ मा बस्नुहुन्थ्यो, अब केही सातादेखि बस्न थाल्नु भएको छ । त्यसैले विवाद अब सुल्झिन्छ भन्ने आशा छ,’ उनले भने, ‘उहाँ आफ्नो सक्रियता न देखाएको कारण विवाद बल्झेर वर्ष बित्न लागेको छ ।’

गत शुक्रबार कलैयास्थित होटेल ‘कलैया इन’ मा दुबै पक्षको विवाद मिलाउन प्रयास गरिए पनि लिखित वा भरपर्दो सहमति नभएको स्रोतले बतायो । मेयरका तर्फबाट जिल्ला समन्वय समितिका अधिकृत भरत यादव, स्थानीय राजनीतिकर्मी अवधभूषण यादव र उपमेयरका तर्फबाट राजपाका केन्द्रीय नेता रामकिशोर यादव, राष्ट्रियसभा सदस्य रमेश यादवसहित मेयर रमेश र उपमेयर इन्दु सहभागी थिए ।

प्रकाशित : असार ५, २०७५ ०९:३०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘आरकेस्ट्रा’ र ‘डिजे’ बन्द गराउँदै जनप्रतिनिधि

लक्ष्मी साह

बारा — मधेसको गाउँ–सहरमा बढ्दो डीजे बाजा, आरकेस्ट्रा र अश्लील भोजपुरी गीतमाथि निगरानी बढाइएको छ । बिहेबारधीको सिजनमा मनोरञ्जनका लागि सांस्कृतिक कार्यक्रममार्फत बजाइने डीजे बाजा र अश्लील गीत तथा नचाइने आरकेस्ट्राले सामाजिक विकृति बढेपछि रोक लगाउन थालिएको हो ।

६ वर्षअघि स्थानीय प्रशासनले समेत यस्तो विकृति रोक्न जिल्ला सुरक्षा समितिबाट निर्णय गरी प्रतिबन्ध लगाएको थियो । उल्लंघन गर्नेलाई कडा कारबाही गरिने चेतावनी दिइएको थियो । स्थानीय प्रशासनको निर्देशनमा प्रहरीले ती नाचको विरुद्धमा सबैतिर निगरानी बढाउन मातहतका प्रहरी पोस्टलाई उर्दी जारी गरेको थियो । तर यो प्रवृत्ति झन् बढ्दै गएपछि अब स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिहरूले त्यसविरुद्ध चासो देखाउन थालेका हुन् ।

कलैया उपमहानगरपालिकाले यस्तो प्रवृत्ति जारी राख्नेलाई ५ हजार जरिवाना गर्ने निर्णय गरेको वडाअध्यक्ष मिश्री सहनीले बताए । ‘गीत बजाउन पाइन्छ । तर अश्लील होइन,’ उनले भने, ‘डीजे बाजाको चर्को आवाजले ध्वनि प्रदूषणसँगै वातावरण र मानवीय स्वास्थ्यमा असर पर्छ । त्यसैले सर्वसाधारणको भावना बुझेर यस्तो निर्णय गरेका हौं ।’ उनले अश्लील गीत बजाउँदा सामाजिक वातावरण खलबलिने र त्यस्ता गीत, बाजा र आरकेस्ट्रा नै यौन हिंसासम्बन्धी घटनाको कारक बन्ने गरेको बताए ।


सिम्रौनगढ नगरपालिकाको वडा नं ८ कचोर्वामा समेत जनप्रतिनिधिले यस्तो बाजामा महिलालाई ननाच्न, अश्लील गीत नबजाउन र बिहेबारीमा गाउँलेलाई डीजे बाजाको साथमा ननाच्न उर्दी जारी गरेका हुन् । साथै केटा र केटीको विवाहमा माइब्रह्म पुज्ने र दुलधधहालाई घरबाट निकाल्ने क्रममा महिलालाई नाच्न एक सातादेखि प्रतिबन्ध लगाइएको वडा अध्यक्ष दामोदरलाल साहले बताए ।

‘महिलाले घरमा विवाहको क्रममा डोमकच खेलून्, तर सार्वजनिक स्थलमा ननाचून् भन्ने हाम्रो चाहना हो । मौलिक संस्कृतिलाई जोगाउँदै विकृति नबढ्ने खालका वातावरणमा मनोरञ्जन गरियोस्,’ उनले भने, ‘डीजे बाजा, आरकेस्ट्रा र अश्लील गीतले विद्यार्थी, युवा–युवतीमा नकारात्मक असर परिरहेकाले रोक लगाइएको छ ।’

निर्णय विरुद्धमा कसैले काम गरे ११ हजार जरिवाना तोकिएको उनले जानकारी दिए । एक सातादेखि लगाइएको प्रतिबन्धले सुधार हुन थालेको उनले बताए । प्रसौनीमा गाउँपालिकाको बेलहियामासमेत यस्तो रोक लगाइएको वडाअध्यक्ष बजृकिशोरप्रसाद कुसवाहाले बताए । यसविरुद्ध कडा रूपमा प्रस्तुत हुन स्थानीय प्रशासनलाई समेत ज्ञापन पत्र दिइएको उनले बताए । यस्तै जिल्लाका कतिपय स्थानीय तहमा जनप्रतिनिधिले डिजे बाजा, आरकेस्ट्रा र अश्लिल गीतमाथि निगरानी बढाएका हुन् । मेला र विवाहको जन्तीसहित स्थानीयको मनोरञ्जनका लागि सट्टापट्टा गरी नचाइने भारतीय नाच आरकेस्ट्रा नृत्यमा महिला नाच्ने गरेका छन् ।


उनीहरूसँगै गाउँका युवा रक्सी खाएर नाच्ने गरेकाले त्यसबाट समाजमा कोलाहल फैलिने गरेका पाइएको छ । जसले सामाजिक पञ्चायती गर्ने जनप्रतिनिधि र सुरक्षा दिने प्रहरीलाई समेत हम्मेहम्मे पर्ने गरेको छ । केटी सहितको सहभागितामा गरिने त्यस्ता नाचगानलाई स्थानीय भाषामा आरकेस्ट्रा भनिने चलन छ ।

‘मौलिकतामा आधारित नाचगान गर्न भने पाइन्छ,’ उनले भने । मौलिक संस्कृतिविरुद्धका यस्ता नाचले विकृति फैलाउने सम्भावना बढी रहने गरेको उनको भनाइ छ । यस्ता आरकेस्ट्रा नचाउन सम्बन्धित सरोकारवालाले एक दिनका लागि ३० हजारदेखि १ लाखसम्म खर्चिने गरेका छन् । ‘यो परम्पराले समाजमा विकृति फैलाउने गरेकाले रोक लगाइएको हो’ सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी मुकेश केशरीले भने, ‘सामाजिक विकृति र विसंगतिविरुद्ध जनप्रतिनिधिको प्रयास सराहनीय छ ।’

प्रकाशित : वैशाख २६, २०७५ १०:२४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT