निकुञ्जकर्मी र हात्ती पुन:स्थापना भएनन्

शंकर आचार्य

पर्सा — जंगली हात्तीको आक्रमणबाट जोगाउन वैशाखको पहिलो साता अमलेखगन्ज ल्याइएका पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज रामभौरीभाठा पोस्टका कर्मचारी र ३ हात्ती अझै पुन:स्थापना हुन सकेका छैनन् ।

चैतको अन्त्य र वैशाखको पहिलो साता जंगली मत्ताले ३ जनाको ज्यान लिएपछि निकुञ्जकर्मी र त्यहाँ पालिएका हात्ती पनि जोखिममा परेका थिए ।

घटनाअघि करिब १ महिनादेखि पोस्ट वरपरका क्षेत्रमा चर्न आउने र साँझपख पोस्टमै प्रवेश गरेर ढोईसँग संसर्गको प्रयास गरेको मत्ताले भण्डारण गरिएको रासन खाने प्रयास पनि गर्दै आएको थियो ।

Yamaha

भाठा मन्दिरमा लाग्ने वैशाखी मेला भर्न आउने दर्शनार्थी र व्यापारीका कारण बिच्किएको हात्तीले एक साताभित्र ३ जनाको ज्यान लिएको थियो । हिंस्रक बनेको उक्त हात्तीले निकुञ्जका हात्ती तथा कर्मचारीको पनि ज्यान लिन सक्ने भन्दै सबैलाई त्यहाँबाट स्थानान्तरण गरी अमलेखगन्ज हात्तीसारमा ल्याइएको थियो ।

निकुञ्जका सूचना अधिकृत अशोक रामका अनुसार रामभौरीभाठा पोस्टबाट कर्मचारी फिर्ता आएपछि जंगली हात्तीले कर्मचारीको आवास क्षतिग्रस्त बनाएको छ । उक्त हात्ती अझै पनि त्यहाँ आउने सम्भावना कायमै छ । कर्मचारी बस्ने राम्रो व्यवस्था नभएसम्म हात्ती र कर्मचारी दुवैलाई पुन:स्थापना गर्ने अवस्था नरहेको उनले बताए ।

नयाँ आवको बजेटबाट भवन पुनर्निर्माण गर्ने वा सुवर्णपुरमा पोस्टलाई स्थानान्तरण गर्ने भन्ने बारे आवश्यक गृहकार्य भइरहेको उनले बताए । ‘रामभौरीभाठामा पोस्ट पुन:स्थापना गरे त्यहाँ सधैं हात्तीको जोखिम रहिरहन्छ तर सुवर्णपुरमा नयाँ पोस्ट निर्माण गरेर भाठाका हात्ती र कर्मचारी समेतलाई राख्दा निकुञ्जको सुवर्णपुर र सोनवर्षा क्षेत्रसम्म गस्ती सम्भव छ,’ उनले भने, ‘यस सम्बन्धमा आवश्यक निर्णय भइसकेको छैन, हामी गृहकार्यमै छौं ।’

निकुञ्जका पोस्टमा एक हात्ती बराबर ३ जना कर्मचारी (एक जना माउते, पछुवा र फनैत) र उनीहरूको प्रमुख एक जना दरोगाको दरबन्दी हुने गर्छ । रामभौरीभाठा पोस्टमा यसरी १० जना निकुञ्जकर्मी परिचालन छन् ।

प्रकाशित : श्रावण २९, २०७५ ०९:३९
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

इलाममा ८३ करोडको खानेपानी योजना

विप्लव भट्टराई

इलाम — खानेपानीको चरम अभाव झेल्दै आएको इलाम सदरमुकाममा बृहत् खानेपानी योजना सञ्चालन हुने भएको छ ।

इलाम नगरपालिकामा सञ्चालन हुने खानेपानी आयोजनाका लागि सोमबार सहमतिपत्रमा हस्ताक्षर गरिँदै । आउँदो अढाई वर्षमा सदरमुकाममा पर्याप्त खानेपानी ल्याउने गरी सरोकारवाला पक्षबीच सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर भएको हो । तस्बिर : विप्लव । कान्तिपुर

एसियाली विकास बैंकको सहयोगमा वर्षौं अघिदेखि बन्ने चर्चा चले पनि विविध कारण कार्यान्वयन हुन नसकेको इलाम बजार साना सहरी खानेपानी तथा सरसफाइ आयोजना अब बन्ने पक्का भएको हो । सोमबार सम्बद्ध पक्षबीच आयोजना सञ्चालन गर्ने सहमति पत्रमा हस्ताक्षर भएको हो ।

बढ्दो आवादी र पुराना संरचनाका कारण जटिल बन्दै गएको खानेपानी वितरण प्रणाली यो आयोजना निर्माण सकिएपछि सहज हुनेछ । समयमा काम पूरा भए अबको अढाई वर्षमा इलाम बजारमा प्रतिसेकेण्ड ४२ लिटर पानी नेपाली मापदण्डअनुसारको झर्नेछ ।

८३ करोड ६८ लाख २९ हजारको लागतमा निर्माण हुने आयोजनाका लागि ५ प्रतिशत रकम उपभोक्ताले संकलन गरिसकेका छन् । उपभोक्ताबाट ४ करोड १८ लाख ४० हजार संकलन गर्नुपर्नेमा ४ करोड २७ लाख संकलन भइसकेको छ । त्यस्तै आयोजनाका लागि नगर विकास कोषबाट कुल खर्चको २५ प्रतिशत ऋण लिने व्यवस्था छ ।

नगर विकास कोषबाट आयोजनाले २० करोड ९२ लाख ऋण प्राप्त गर्ने सहमति भएको छ । बाँकी ५८ करोड ५७ लाख ६० हजार सरकारले लगानी गर्नेछ । त्यस्तै सरसफाइतर्फ १ करोड ११ लाख ८ हजारमा ३ वटा सार्वजनिक शौचालय निर्माण हुने छन् । यसका लागि नगरपालिकाका तर्फबाट १५ प्रतिशत र ८५ प्रतिशत सरकारले लगानी गर्नेछ । खानेपानी आयोजना सञ्चालनका लागि २०७२ जेठ २२ गते उपभोक्ता समिति दर्ता भएको थियो ।

आयोजना व्यवस्थापन पक्षबाट उपनिर्देशक लिलाप्रसाद ढकाल, इलाम नगरपालिकाका प्रमुख महेश बस्नेत, नगर विकास कोषका तर्फबाट सुवासनाथ पन्त र उपभोक्ता समितिका तर्फबाट अध्यक्ष केदार थापाले हस्ताक्षर गरेका हुन् । हालको २८ हजार २ सय ७२ जनसंख्यालाई लक्षित गरी सञ्चालन हुने आयोजनाको २० वर्षपछि ३९ हजार ८ सय ६० को भारलाई थेग्नेछ । यो आयोजनाले नगरपालिकाको ६, ७, ८ र ९ नम्बर वडाका बासिन्दालाई प्रत्यक्ष राहत पुग्नेछ ।

आयोजनाअन्तर्गत ४ वटा इन्टेक बन्ने छन् । १३ सय घनमिटर क्षमताका ९ वटा पानी ट्यांकी निर्माण हुनेछन् । त्यस्तै प्रशोधन केन्द्र एउटा हुनेछ । ४१ किलोमिटरको प्रसारण लाइन रहने खानेपानी योजनाको वितराण लाइन १९ किलोमिटरको हुनेछ । सहमतिपत्रमा हस्तक्षर गर्न आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै आयोजनाका उपनिर्देशक ढकालले सवै प्रक्रिया पुर्‍याएर पाँच महिनाभित्र काम सुरु हुने जानकारी दिए ।

‘ठेक्का सम्झौतापछि नगरपालिका, उपभोक्ता समितिलगायत सरोकारवालाले अवरोध आउन सक्ने कुनै पनि विषयमा गम्भीर हुनुपर्छ,’ उनले भने, ‘मुहान र जग्गा विवाद जस्ता समस्या आए अयोजना समस्यामा पर्न सक्छ ।’ उपभोक्ता समिति र नगरपालिकाले सहमतिलाई ऐतिहासिक भन्दै कार्यान्वयन पक्षलाई फितलो हुन नदिने प्रतिबद्धता जनाए ।

स्थानीयले देखाएको तीव्र तत्परताका कारण कठिन अवस्थामा पनि आयोजना सञ्चालन हुने अवस्थामा पुगेको नगर विकास कोषका सुवासनाथ पन्तले बताए । ‘यति छोटो अवधिमा उपभोक्ताबाट रकम संकलन हुन्छ भन्ने विश्वास नै थिएन,’ उनले भने, ‘जुन तरिकाले उपभोक्ताको सक्रियता र उत्साह देखिएको छ सोहीअनुरूप आयोजना सञ्चालन र दिगोपना हुनेछ ।’

प्रकाशित : श्रावण २९, २०७५ ०९:३१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT