बस्ती पुग्ने छैन बाटो

भरत जर्घामगर

सिरहा — सखुवानानकारकट्टी ५ का चार घर दलित डोम परिवार आवतजावत गर्ने बाटो नहुँदा घेराबन्दीमा परेका छन् । पोखरीको डिल छेउ ऐलानी जग्गामा तीन पुस्तादेखि बसोबास गर्दै आएका डोम बस्तीसम्म पुग्ने बाटो नहुँदा उनीहरू घेराबन्दीमा परेका हुन् ।

आवतजावत गर्ने बाटो नहुँदा घेराबन्दीमा सिरहाको सखुवानानकारकट्टी ५ स्थित दलित डोम बस्ती । तस्बिर : भरत । कान्तिपुर

बस्तीमा ५२ वर्षीया मिश्री मल्लिक डोम, राजेन्द्र, दिलिप र शम्भु सहित चार घरपरिवारको बसोबास छ ।

बस्तीको दक्षिणतर्फ तनुकलाल चौधरीको पोखरी, उत्तरपट्टि जगदीश साफीको धान खेत, पूर्वपट्टि वैजु यादव लगायतको घर र बगैंचा छ । साविक बाटो पूर्वपट्टि रहे पनि वैजु, सत्य, आवतजावत गर्ने बाटो नहुँदा घेराबन्दीमा सिरहाको सखुवानानकारकट्टी ५ स्थित दलित डोम बस्ती ।तस्बिर : भरतइन्दल लगायतले घर बनाएपछि बाटो बन्द भएको ५२ वर्षीया मिश्री मल्लिक डोमले बताए ।

Yamaha

‘पूर्वपट्टिको बाटो बन्द भएपछि हिउँदमा जगदीश साफीको खेतको आलीबाट हिँड्न थाल्यौं,’ उनले भने, ‘तर वर्षामा धान रोपेपछि त्यो आलीको बाटो समेत बन्द भएपछि अघोषित नाकाबन्दीमा परेका छौं ।’ धान खेतको आलीबाट हिँड्न साफीले रोक लगाएपछि डोम बस्ती समस्यामा परेको हो । वरपर अरूको जग्गाले घेरिएको बस्ती पुग्ने बाटो नहुँदा उनीहरूले गाउँपालिका र अधिकारवादी गुहारेका छन् । वर्षौंदेखि उपयोग गर्दै आएको बाटो समेत मिचेपछि नाकाबन्दीमा परेको उनीहरूले दु:खेसो गरे । जगदीश साफीले आफ्नो खेतमा बिजुलीको पोल गाड्न नदिँदा चार घरपरिवारको बस्तीमा सय मिटर परबाट तार तानेर बिजुली बालिएको छ। बाटो अभावमा बस्तीका बालबालिका विद्यालयै जानबाट वञ्चित छन् ।

गतवर्ष मंसिरमा दिलिपको छोरी निशाको बिहे भोजका लागि बनाएको टेन्ट समेत साफीले आफ्नो खेतबाट हटाउन लगाएका थिए । बस्तीसम्म पुग्ने बाटो नभएकै कारण एम्बुलेन्स नजाँदा श्याम मल्लिकको गर्भवती पत्नी बबितालाई बोकेरै अस्पताल पुर्‍याएका थिए ।

बाँसजन्य सामग्रीको बेचबिखन र सुंगुर बंगुर पालन गरी जीविकोपार्जन गर्ने दलित समुदायमा पनि अत्यन्त पिछडिएको डोम मेस्तर समुदाय उनीहरूले बाटो नभएकै कारण ती सामग्री बेचबिखन गर्न पाएका छैनन् । बस्तीमा कक्षा ८ सम्म पढेका सुनिल मल्लिक डोम मात्र छन् ।

सखुवानानकारकट्टी गाउँपालिका वडा नम्बर ५ का वडाध्यक्ष बैधनाथ यादवले पोखरी डिल छेउ ऐलानी जग्गामा बसोबास गर्दै आएका डोम दलित बस्तीमा पुग्न बाटोको समस्या भएको औंल्याए । ‘दक्षिणपट्टि पोखरीसहित वरिपरि व्यक्तिको निजी जग्गा रहेकाले पनि बाटोको समस्या छ,’ उनले भने, ‘बाटोका लागि पहल गर्छु ।’

सखुवानानकारकट्टी गाउँपालिकाका प्रमुख केदार यादवले बस्ती पुग्न बाटोको समस्या भएको बताउँदै हिँडडुलका लागि तत्काल बाटोको पहल भइरहेको जानकारी दिए । गत आर्थिक वर्षमा गाउँपालिकाभरि विभिन्न वडामा ५ वटा नयाँ सडक निर्माण गरिएको जानकरी दिँदै उनले डोम बस्तीमा पनि तत्काल बाटो निर्माणको पहल भइरहेको बताए ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १, २०७५ ०९:०३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

हाँस–कुखुरामा पनि कर

पूर्वजनप्रतिनिधि र व्यवसायी विरोधमा
नयाँ कर, शुल्क र राजस्व स्थगित हुनुपर्ने
पुरानो कर संशोधनपश्चात मात्र लागू गर्नुपर्ने
भरत जर्घामगर

सिरहा — मिर्चैया नगरपालिकाले परेवा, हाँस र कुखुरादेखि राष्ट्रिय राजमार्गको घरधुरीमा समेत व्यापक कर निर्धारण गरेको भन्दै व्यवसायी र पूर्वजनप्रतिनिधिले विरोध गरेका छन् ।

आर्थिक वर्ष ०७५/७६ मा निर्धारण गरेको कर सर्वसाधारणको आर्थिक हैसियतभन्दा माथि रहेको भन्दै उनीहरूले विरोध जनाएका हुन् । मिर्चैया नगरपालिकाका व्यवसायी तथा पूर्वजनप्रतिनिधिले जनताको ढाड सेक्ने गरी निर्धारण गरेको कर स्थगन गरी सर्वपक्षीय सहमतिबाट कर निर्धारण गर्न माग गर्दै मेयर श्रवण यादवलाई ज्ञापनपत्र बुझाएका छन् ।

ज्ञापनपत्र बुझाउन मिर्चैया क्षेत्रका पूर्वगाविस अध्यक्षहरू जीवछ साह, अर्षनारायण मण्डल, प्रदीप महासेठ, पूर्वजिविस सदस्य सीताराम यादव तथा विभिन्न राजनीतिक दलका नेता तथा मिर्चैया उद्योग वाणिज्य संघका पदाधिकारी नेतृत्वको टोली नगरपालिका पुगेको थियो ।

स्थानीय राजनीतिक दल, उद्योग वाणिज्य संघ, नागरिक समाज सम्मिलित सर्वपक्षीय संयुक्त संघर्ष समितिको टोलीले नगरपालिकाले लिइरहेको नयाँ कर, शुल्क र राजस्व पूर्ण रूपमा स्थगित हुनुपर्ने, पुरानो कर पनि संशोधनपश्चात मात्र लागू गर्नुपर्ने माग गरेका छन् ।

आव ०७४/७५ को वडा र नगरस्तरीय योजनाको लागत इस्टिमेटसहित मूल्यांकन विवरण उपलब्ध गराउनुपर्ने, विभिन्न निकायबाट नगरपालिकामा दाखिला भएको आम्दानीको विवरण उपलब्ध गराउनुपर्ने, कोटेसन र सडक बोर्डको कार्यको विवरण उपलब्ध गराउनुपर्ने, आन्तरिक कोषबाट नियुक्ति गरिएका कर्मचारीको विवरण उपलब्ध गराउनुपर्ने माग गरिएको छ ।

त्यसैगरी घटना दर्ता, मृत्यु दर्ता, विवाह दर्ता, बसाइँसराइ नि:शुल्क हुनुपर्ने र विभिन्न शीर्षकमा वडा र नपामा खरिद भएका सामग्रीको भुक्तानी विवरण उपलब्ध गराउनुपर्ने माग राख्दै नगर प्रमुखलाई ज्ञापनपत्र बुझाएका हुन् । जिल्ला उद्योग वाणिज्य संघ सिरहा लहानका उपाध्यक्ष तथा मिर्चैयाका स्थानीय व्यापारी अशोककुमार साहले नगरपालिकाले परेवा, हाँस र कुखुरादेखि राष्ट्रिय राजमार्गको घरधुरीमा समेत व्यापक कर निर्धारण गरेको गुनासो गरे । ‘राजमार्ग छेउका घरको वार्षिक कर ६० हजार रुपैयाँसम्म तोकिएको छ,’ उनले भने, ‘त्यत्रो कर घरधनीले कहिले र कसरी तिर्नु ?’

नगरपालिकाले निर्धारण गरेको कर सूचीमा हाँस बिक्री गर्नेबाट प्रतिजोडा २० रुपैयाँ र कुखुरा बिक्री गरे प्रतिथान ५० रुपैयाँ कर तिर्नुपर्नेछ । यसअघि ती पक्षीको बिक्रीवितरणमा कर निर्धारण थिएन । ज्ञापनपत्र बुझ्ने क्रममा नगर प्रमुख यादवले माग गरिएको विवरण १५ दिनपछि उपलब्ध गराउने आश्वासन दिँदै आन्तरिक छलफल गरेर करको विषयमा निर्णय लिन सकिने आश्वासन दिए ।

माग गरिएको सूचना दिन कुनै समस्या नरहेको उल्लेख गर्दै उनले नेपाल सरकारको नीतिअनुसार नगरपालिकाले कर लगाइएको जानकारी दिए ।

प्रकाशित : श्रावण ३१, २०७५ ०९:०५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT