झुला उत्सवको रौनक

कान्तिपुर संवाददाता

जनकपुर — सांस्कृतिक परम्पराअनुसार जनकपुरस्थित मठमन्दिरमा झुला महोत्सव सुरु भएको छ । साउन शुक्ल तृतीयादेखि सुरु भएको झुला उत्सव पूर्णिमासम्म मनाउने परम्परा छ । जनकपुरमा झुला उत्सवको आरम्भ जानकी मन्दिरका आदि महन्थ सुरकिशोर दासबाट भएको बताइन्छ ।

सीतारामलाई झुलाउन जानकी मन्दिरमा बनाइएको कलात्मक सिंहासन । तस्बिर : कान्तिपुर

राम अवतारको ९९ रासमध्ये प्रमुख झुला जानकी मन्दिरमा कजरी गान गाएर १५ दिनसम्म साँझ ६ बजेदेखि ९ बजेसम्म बनाउने परम्परा रहेको जानकी मन्दिरका छोटा महन्थ रामरोशन दासले बताए ।

रामरोशनले भने, ‘जानकी मन्दिरको सिंहासनबाट सीतारामलाई बाहिर ल्याई हरेक साँझ झुलामा राखेर झुलाई भोग लगाएर भजनको माध्यमबाट रामलाई व्यङ्गय गर्ने परम्परा छ । प्रमोद वनमा झुला भएको सम्झनालाई जनकपुरमा खुसी, प्रेम, बन्धनका रूपमा झुला उत्सवका मनाउने परम्परा रहेको उनले बताए ।

Yamaha

जनकपुरको जानकी मन्दिर, राम मन्दिर, लक्ष्मण मन्दिर, सुन्दर सदन, दुलहा दुल्ही मन्दिर, रत्न सागर, रसिक निवास र अग्नि कुण्डमा झुला उत्सव भव्यवताका साथ मनाइन्छ ।

जनकपुरको मठमन्दिर अतिरिक्त भक्तजनले झुला उत्सवका अवसरमा घरमा समेत भगवानलाई आसनमा राखेर झुलाउने परम्परा विकसित भएको छ । मन्दिरमा भजनकीर्तन गरी हरेक साँझ सीताराम र राधाकृष्णको मूर्ति राखेर झुलाउने परम्परा रहेको छ । झुला महोत्सवका लागि जनकपुरका मठमन्दिरमा भव्य सरसजावट गरी साँझ सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजन गरिँदै आएको छ ।

मन्दिरहरूमा मूर्ति झुलाउनका लागि कलात्मक सिंहासनको निर्माण गरिएको छ । जनकपुरको ५२ कुटी (मन्दिर) बाट डोलामा सीतारामको मूर्ति राखेर रङ्गभूमि मैदान बाह्र बिघामा ल्याएर जानकी मन्दिरका महन्थद्वारा झुला सुरु गरिन्छ । झुला महोत्सको सुरुवात सन्त परम्परादेखि सुरु भएको मानिन्छ । सन्तहरू खुला चौरमा बसेर शालिग्रामलाई आशनमा राखेर झुलाउन गर्थे ।

सन्त सम्प्रदायको गढ मानिने अयोध्या र कृष्ण सम्प्रदायको गढ मानिने वृन्दावनबाट झुला परम्परा जनकपुर आएको बताइन्छ । जनकपुरको जानकी मन्दिर र राम मन्दिरमा झुला महोत्सव विशेष तयारीका साथ मनाइँदै आएको छ ।

जानकी मन्दिरमा विशेष प्रकारको तीन सिंहासन बनाएर सीतारामलाई झुलाउने परम्परा छ । राममन्दिरको झुला उत्सवका लागि गङ्गासागर र धनुष सागरको बीचमा झुला घरमा विशेष प्रकारले बनाउने परम्परा राममन्दिरमा सीमित भएको छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २, २०७५ ०८:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मूल सडकमै जथाभावी पार्किङ

पवन यादव

सिमरा — प्रमुख औद्योगिक करिडोर पथलैया–वीरगन्ज सडक खण्डको मूल सडकमै जथाभावी मालवाहक सवारी साधन पार्किङ गरिएका छन् ।

पथलैया–वीरगन्ज सडक खण्डअन्तर्गत बाराको सिमरास्थित मूल सडकमै पार्किङ गरेर राखिएको ग्यास ट्यांकर ।

सडक खण्डअन्तर्गत बाराको पथलैयादेखि वीरगन्जसम्म मूल सडकमै दायाँबायाँ मालवाहक सवारी साधन पार्किङले सवारी साधन तथा पैदल यात्रीको आवागमनमा समेत अवरोध पुर्‍याउने गरेको स्थानीयले बताए ।

मूल सडकमै जथाभावी पार्किङ गरेर राखिएको ग्यास ट्यांकर सहितका सवारी साधन लाम नै देखिन्छन् । यस क्षेत्रमा रहेका ग्यास उद्योग, स्टिल उद्योग लगायत करिडोरका उद्योगमा कच्चा पदार्थ बोकेर आएका ट्रक, ग्यास बोकेर आएको ट्यांकर यसरी नै मूल सडकमै जथाभावी पार्किङ गर्ने गरिएका छन् ।

उद्योगले परिसरभित्र पार्किङस्थल नबनाउँदा उद्योगमा आएका मालवाहक सवारी सडकमै पार्किङ गर्न बाध्य हुनु परेको भारतबाट ग्यास बोकेर सिमरा आएका एक भारतीय चालकले बताए ।

‘उद्योगभित्र पार्किङ नै छैन, कहाँ पार्किङ गर्ने ?,’ उनले भने, ‘उद्योगका कर्मचारीले नै यसरी पार्किङ गर्न भन्छन् ।’ उनीहरूले समयमा ग्यास अनलोड नगर्दा लामो समयसम्म सडकमै सवारी राख्न बाध्य हुनु परेको उनले बताए । सडकमा यसरी पार्किङ गर्दा आफूहरूलाई कसैले रोक्न र सडकबाट सवारी हटाउन भन्दैन । त्यसैले निर्धक्क हिसाबले हामी बस्छाैं । तर रोकिएको सवारीमा अर्को सवारी ठोकिएर दुर्घटना हुने चिन्ताले आफूहरूलाई सधैं सताउने गरेको उनले सुनाए ।

दिनहुँ दुर्घटना हुने करिडोरमा ट्राफिक व्यवस्था दुरुस्त राख्नुपर्नेमा ट्रफिक प्रहरीले हेलचक्रयाइँ गरेको गुनासो यात्री राकेश पाण्डेले बताए ।

‘प्राय: जसो सडक छेउमा रोकिएको सवारीमा साना सवारी ठोकिएर दुर्घटनामा पर्छन्,’ उनले भने, ‘तर जथाभावी रोकिएको सवारीलाई हटाउन कुनै निकायले पहल गर्दैन ।’ सडक छेउसम्मको जग्गामा वाल खडा गरेर उद्योगले प्रयोग गर्छन् । तर आफ्नो उद्योगमा आएको सवारीलाई उद्योगभित्रै पार्किङ स्थल बनाएर व्यवस्थापन गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए ।

मूल सडकमा गरिएको पार्किङ व्यवस्थापन गर्न यहाँका ट्राफिक प्रहरीले समेत चासो नदेखाएको स्थानीयले गुनासो गरे । रातको समयमा लाई कमजोर भएको साना सवारीले अगाडि गुडेको सवारीलाई उछिन्ने क्रममा छेउमा रोकिएको सवारीमा ठोकिएर दुर्घटनामा पर्ने गरेको प्रत्यक्षदर्शीले बताएका छन् ।

सडकमा जथाभावी पार्किङ गर्ने सवारी साधनलाई ट्राफिक प्रहरीले कारबाही गरिरहेको प्रदेश नं. २ प्रदेश ट्राफिक प्रहरी कार्यालयकी प्रमुख एसपी किरण बज्राचार्यले बताइन् ।

स्थानी ट्राफिक प्रहरीलाई सडकमा पार्किङ गर्ने सवारीलाई कारबाही गर्न निर्देशन समेत दिइएको उनले बताइन् । ‘कारबाही मात्र गरेर हुँदैन, सडकमा पार्किङ गर्ने सवारीलाई व्यवस्थापन गर्न अन्य सरोकारवाला निकायसँग छलफल सुरु गरेका छौं,’ उनले भनिन्, ‘यसका लागि प्रमुख जिल्ला अधिकारी, स्थानीय उद्योगी व्यपारी सबैसँग पहल गर्न आग्रह गर्दैछौं ।’ पहिलाको तुलनामा अहिले सवारी व्यवस्थापनमा सुधार हुँदै गएको उनले बताइन् ।

प्रकाशित : भाद्र २, २०७५ ०८:५०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT