धार्मिक पर्यटन बन्दै रामभौरी भाठा

भूषण यादव

वीरगन्ज — पहाड वरिपरि घना जंगल । छेउमै बगिरहेको खोला । पहाडमाथि श्री दुग्धेश्वर महादेवको मन्दिर । मन्दिरसम्म पुग्न निर्माण गरिएका तीन सयभन्दा बढी सिँढी ।

पर्साको रामभौरी भाठास्थित दुग्धेश्वर महादेव मन्दिरमा दर्शनका लागि आएका दर्शनार्थी । पछिल्लो समय रामभौरी भाठा जिल्लाकै धार्मिक पर्यटकीय स्थलको रूपमा प्रख्यात बनेको छ ।तस्बिर : भूषण

महादेवको दर्शनसँगै पहाडबाट देखिने मनोरम दृश्यले जोकोहीको मन पनि प्रफुल्ल बनाउँछ । पर्साको पटेर्वा सुगौली गाउँपालिकाको रामभौरी भाठास्थित दुग्धेश्वर महादेवको मन्दिरमा यस वर्षको साउन महिनामा ठूलो संख्यामा भक्तजनहरू दर्शन गर्न आए ।

वीरगन्जबाट ४५ किलोमिटर पश्चिम र उत्तरको कुनामा पर्ने दुग्धेश्वर महादेवलाई जल अर्पण गर्न साउन महिनामा दर्शनार्थीको घुइँचो लाग्ने गरेको छ । खोलाको बगर र घाँसे चउरमा एक महिनासम्म मेला लाग्ने गरेको छ । टाढाबाट आएका दर्शनार्थी राति धर्मशाला र खोलाको बगरमा त्रिपाल ओछ्याएर बास बस्छन् । भोलिपल्ट बिहान खोलामा नुहाएर जल लिई महादेवलाई चढाउँछन् ।

मेला समितिका अनुसार यसपालिको मेलामा नेपाल र भारतका करिब २० लाख दर्शनार्थीले दुग्धेश्वर महादेवको दर्शन गरेका छन् । साइकल, मोटरसाइकल, टयाक्टर, जिप र बसलगायतका सवारी साधनमा दर्शनार्थी आएका थिए । पर्सा, बारा लगायत भारतको विहार, उत्तर प्रदेश र झारखण्ड राज्यबाट दर्शनार्थी साउन महिनामा महादेवलाई जल चढाउन आउने गर्छन् । मेलाका लागि सोनवर्षादेखि करिब १२ किलोमिटर सडकको खाल्डाखुल्डी भरिएको अध्यक्षले बिगा चौधरीले बताए ।

‘पुर्खौंदेखि लाग्दै आएको मेलामा जनविश्वास बढदै गएको छ,’ पचगावाका प्रमोद यादव भन्छन्, ‘भक्तजनको मनोकामना पूरा भएपछि मन्दिर परिषरमा अष्ठजाम, भजन, कीर्तन, कथावचन गराउने चलन रहिआएको छ ।’ मेला समितिका अध्यक्ष बिगा चौधरीका अनुसार तत्कालीन राजा सुरेन्द्र वीरविक्रम शाह भ्रमणमा आएका बेला दुग्धेश्वर महादेव चर्चामा आएको जानकारी दिए ।

०४० मा आरक्ष गठन भएपछि उक्त क्षेत्र आरक्षमा गाभियो । ‘दिनप्रतिदिन प्रख्याति कमाउन थालेपछि १२ किलोमिटर घना जंगल छिछोलेर भए पनि श्रद्धालु महादेव दर्शन गर्न आउँछन्,’ अध्यक्ष चौधरीले भने, ‘०५७ सालको साउनदेखि काँवरिया आउन थाले ।’

०६३ सालमा जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा दुग्धेश्वर महादेवको नामले ९ सदस्यीय मन्दिर निर्माण तथा संरक्षण समिति गठन भएको मेला समितिका सचिव गणेश पन्जियार थारूले बताए । उनका अनुसार ०६४ जेठ २२ मा समाज कल्याण परिषद काठमाडौंबाट आबद्धता पत्र समेत प्राप्त भयो । ‘साउन महिनाभरि, माघ पञ्चमी, शिवरात्रि र वैशाखका दिन भक्तजन जल चढाउन आउने गरेका छन्,’ उनले भने, तर, पछिल्लो समय पर्सा वन्यजन्तु आरक्ष निकुञ्जमा परिणत भएपछि महादेव दर्शन र मेला सञ्चालनमा कठिनाइ आएको छ । जंगली जनावरको संरक्षणका लागि ०६७ सालमा रामभौरी भाठाबाट सरकारले स्थानीयको बस्ती सारेको थियो ।

गत वैशाखदेखि पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जअन्तर्गत दुग्धेश्वर महादेव मन्दिर लगायतको क्षेत्र गाभिएपछि साउने मेला ढिला सञ्चालनमा आएको थियो । सुरुमा मेलालाई निषेध गर्दै आएको निकुञ्जले साउनको तिथिअनुसार मेला सञ्चालनको मौखिक सहमति दिएको थियो । ध्वनि प्रदूषण, होहल्ला तथा वन्यजन्तुलाई नजिस्काउन, जानवरलाई असर गर्ने कुनै क्रियाकलाप नगर्ने, मानवीय क्षति हुन नदिन सचेत गराएको थियो । ‘निकुञ्ज घोषणा भएपछि यसपालि मेला सञ्चालनमा रोक लगाइयो,’ सचिव थारू भन्छन्, ‘दर्शन गरी फर्किने भक्तजनले जानावरलाई कुनै क्षति गर्दैनन् ।’

दुग्धेश्वर महादेवको स्वामित्वमा रहेको क्षेत्रलाई निकुञ्ज मातहतबाट हटाउने पहल गरिने उनले बताए । धार्मिक पर्यटनका हिसाबले जिल्लाकै प्रमुख स्थललाई निकुञ्जमा गाभिएको छ, उनले भने ।

Yamaha

प्रकाशित : भाद्र १०, २०७५ ०९:१०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

लक्षित वर्गले पाएनन् सामान

भूषण यादव

वीरगन्ज — पर्साको विन्दवासिनी गाउँपालिकामा लक्षित वर्गलाई वितरणका लागि खरिद गरिएको सामान ‘कमिसन’ विवादले गाउँपालिकाकै गोदाममा दुई महिनादेखि थन्किएको छ ।

कार्यकारी अधिकृत र अध्यक्षको विवादले विन्दवासिनी गाउँपालिका गोदाममै थन्किएको सामग्री । तस्बिर : भूषण । कान्तिपुर

लक्षित वर्ग र कृषकका लागि खरिद गरिएको एलपीजी ग्यास (चुलो सिलिन्डर) सेट, पम्प सेट र हयान्ड पम्प तथा पीभीसी पाइप सेट कार्यकारी अधिकृत र गाउँपालिका अध्यक्षबीचको कमिसन विवादका कारण गोदाममा थन्किएको स्थानीयले गुनासो गरेका छन् । लेखापाल धनन्जय दासका अनुसार गत जेठमा ४७ लाख रुपैयाँ लागतमा २ सय ४३ थान ग्यास चुल्लो सिलिन्डर सेट, ३५ थान पम्प सेट र ९० थान चापाकाल सेट खरिद भएको थियो । जेठमै खरिद भएको सामग्री आर्थिक वर्ष समाप्त भएको एक महिना बितिसक्दा पनि वितरण हुन सकेको छैन ।

गत जेठ २ गते गाउँपालिका कार्यालयले स्थानीय पत्रिकामार्फत टेन्डर आह्वान गरेको थियो । ठेकेदारले सामग्री हस्तान्तरण गरेपछि कार्यकारी अधिकृत राज कुशवाहाले गाउँपालिका अध्यक्ष श्रीलाल साह कानुलाई वितरण गर्ने विषयमा सल्लाह गरेका थिए । लक्षित वर्ग र किसानका लागि आवश्यक सामग्री खरिदमा सल्लाह नमानेकाले अध्यक्षले वितरणमा असहयोग गरेको सम्बद्ध स्रोतको दाबी छ ।

त्यत्तिकै रकममा १ सय ५० थान पम्प सेट र ४ सय २० थान चापाकल खरिदका लागि योजना दिएको अध्यक्ष कानुले जनाए । ‘तर, जम्मा ३५ थान पम्प सेट र ९० थान चापाकल खरिद गरे,’ उनले भने, ‘कमिसनका लागि खरिद गरिएका सामग्री उनीहरूले नै वितरण गरुन् ।’ कार्यकारी अधिकृतको प्रतिक्रया लिन बुधबार र बिहीबार दुई दिन लगातार गाउँपालिका कार्यालयमा संवाददाता पुग्दा उनी अनुपस्थित थिए । फोनमा सम्पर्क गर्दा आउँदै छु भने पनि उनी आएनन् ।

अनियमितता बारे जिज्ञासा राख्दा उनले त्यस गाउँपालिकाबाट आफ्नो सरुवा भइसकेकाले केही पनि भन्न नसकिने प्रतिक्रिया दिएका छन् । सरुवा भए पनि हालसम्म हाकिमले रमाना नबुझेको दर्ता चलानी शाखाका मोहन चौरसियाले बताए । गाउँपालिका अध्यक्ष श्रीलाल साह कानुले ०७४/७५ को बजेट कार्यकारी अधिकृत र लेखापालले आफूखुसी खर्च गरेको दाबी गरेका छन् ।

‘लक्षित वर्गका लागि गर्ने भनिएको अधिकांश कार्यक्रम कागजमा मात्रै सीमित छन्,’ उनले भने, ‘कागजी रिपोर्ट तयारी पारी लाखौँ रुपैयाँ विनियोजन भएको छ ।’ आफू चुनावी परिमाणको पुन:गणना मुद्दामा अल्झेको बेला कर्मचारीले मनोमानी खर्च गरेको उनको भनाइ छ । जनकपुर उच्च अदालतको वीरगन्ज इजलासले गत असार २८ मा मुद्दा टुंग्याएको छ । कानुलाई नै विजय घोषणा गरेको छ । ‘कार्यकारी अधिकृत र लेखापालले हरहिसाब नदिएपछि संघीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालय गएको थिएँ,’ अध्यक्ष कानुले भने, ‘सचिव दिनेश थपलियाको निर्देशन पनि कर्मचारीले टेरेका छैनन् ।’

विन्दवासिनी गाउँपालिका २ बहुअर्वाभाटाका किशोरी चौरसियाले गत आर्थिक वर्षको बजेटमा व्यापक अनियमितता भएको गुनासो गरे । सामग्री खरिदमा कमिसनको भागबन्डा नमिल्दा लक्षित वर्गले पाउन नसकेको उनले बताए । ‘खर्च विवरण माग गर्दा पनि उपलब्ध गराउँदैनन्,’ उनले भने, ‘सरोकारवाला निकायले छानबिन गर्न आवश्यक छ ।’

कार्यकारी अधिकृतले गत आर्थिक वर्षको हर हिसाब कार्यालयमा नबुझाउन्जेल सरुवा नगरिदिन सामान्य प्रशासन मन्त्रालयलाई उनले आग्रह पनि गरेका छन् । गाउँपालिकाको इटीयाही चौकदेखि मधवल जाने बाटोमा ९ लाख रुपैयाँको लागतमा वृक्षरोपण गरिएको भए पनि त्यहाँ ५ वटा बिरुवा पनि नरहेको गुप्ताले बताए । गत आवमा करिब १० लाख पचास हजार रुपैयाँको औषधि खरिद गरिएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २, २०७५ ०८:४९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT