भारतीय गाडीमा ‘कडाइ’

भदौ १५ गतेबाट सबै भारतीय गाडीको अभिलेख राख्न निर्देशन
भारतीय कार, जिप, बस, टयाक्टर, ट्रक प्रयोग गर्दा दैनिक ४ सय ५२ रुपैयाँ भन्सार राजस्व तिर्नुपर्छ
शिव पुरी

रौतहट — जिल्लाभित्र बिनाभन्सार भारतीय गाडीको प्रयोग बढ्न थालेपछि रौतहट प्रहरीले कडाइ गर्ने भएको छ । पछिल्लो समय सदरमुकाम गौर र आसपासका क्षेत्रमा यस्ता गाडीको प्रयोग बढेको छ ।

यसले बेथिति बढाएको भन्दै प्रहरीमाथि प्रश्न उठ्न थालेपछि कडाइ गर्न लागेको हो । यसबाट राजस्व चुहावटमा वृद्धि हुँदै गएको थियो ।


आर्थिक अध्यादेशमा भारतीय गाडी नेपाल प्रवेश गर्दा अस्थायी पैठारीअन्तर्गत शुल्क बुझाएर वर्षमा ३० दिनमात्र चलाउन पाउने प्रावधान छ । तर नियम विपरीत यस्ता गाडी ५/६ वर्षदेखि निर्वाध रूपमा चल्दै आएको छ । सीमा क्षेत्रमा बढ्न सक्ने अपराधका घटनालाई मध्य नजर राख्दै जिल्ल्लाभित्र भन्सार राजस्व तिरेर प्रवेश गरेका गाडीको फोटो सहित अभिलेख राखी कडाइ गर्न लागिएको जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी केदार ढकालले बताए ।

Yamaha


‘हामीले शुक्रबारबाट भारतीय गाडीको अभिलेख राख्न लागेका छांै,’ उनले भने, ‘पहिले जस्तो जथाभावी बिनाभन्सार प्रवेश गर्न पाउँदैन । नियम विपरीत चलाइने भारतीय गाडीलाई कारबाही गर्छौं ।’ प्रहरीले भारतीय गाडीको चालक वा धनीको फोटो सहित इन्जिन, चेचिस नम्बर स्थायी ठेगाना नेपाल प्रवेश गरेको मिति सहितको अभिलेख राख्न सुरु गरेको हो । भारतीय जिप, कार, मोटरसाइकल, टेम्पोको अभिलेख राख्न ट्राफिक प्रहरीलाई खटाइएको छ ।


जिल्लाभित्र भन्सार राजस्वबिना चलाउने क्रम बढेपछि प्रहरीले कडाइ गर्न थालेको हो । यहाँका प्रभावशाली नेता समेत भारतीय गाडी चढ्छन् । दलहरूको सभा समारोहमा भारतीय गाडीको लाइन लाग्छ । जिल्लामा मन्त्री आउदा यस्तै चलन छ । यस्तो गाडीमा कार्यकर्ताले दलको झन्डा राख्ने गर्छन् । सुरक्षाकर्मीले भन्सार राजस्व र चोरीको हो/होइन जाँच गर्न खोज्यो की माथिबाट दबाब आउने गरेको एक सुरक्षा अधिकारीले बताए । तत्कालीन एसपी महेश बिक्रम शाहले दलका नेतालाई अन्तरक्रिया कार्यक्रममा बोलाएर कडाइ गर्ने अभियान चलाएर बेथिति रोकेका थिए । उनको सरुवापछि जस्ताको त्यस्तै भएको हो ।


भारतीय कार, जिप, बस, टयाक्टर, ट्रक प्रयोग गर्दा दैनिक ४ सय ५२ रुपैयाँ भन्सार राजस्व तिर्नुपर्छ । मोटरसाइकलको १ सय र तीनपांग्रे सवारीको ३ सय तिर्नुपर्छ । टयाक्टरको २ सय र ट्रेलरसमेत भए ४ सय रूपैयाँ ५२ राजस्व तिर्नुपर्छ । कडाइ नभएका कारण अधिकाशले बिनाभन्सार चलाउने गरेका पाइएको छ । त्यसरी राजस्व तिरेर नेपाल प्रवेश गर्ने भारतीय गाडी एक महिनाभन्दा बढी नेपाली भूमिमा बस्न पाउँदैन ।


त्योभन्दा बढी दिनको भन्सार काट्न पाउँदैन । ३५ दिनसम्म भन्सार राजस्वबिना बसेको पाइए गाडी जफत हुने प्रावधान छ । तर अधिकांशले २/३ महिनासम्ममा पनि राजस्व तिरेको पाइँदैन । नेपाल– भारत सीमावर्ती बजारसम्म विहान आएर बेलुकी फर्कन शुल्क तिर्नु पर्दैन । उनीहरू भारतबाट नेपाल प्रवेश गर्दा २/४ दिनको भन्सार राजस्व बुझाउँछन् । बाँकी त्यतिकै चलाउँछन् । राजस्व तिरेर भारतीय गाडी चलाउनेको संख्या अत्यधिक छ ।


दक्षिणी भेगका अधिकांशको घरघरमा भारतीय जिप,कार राखिएका छन् । नेपाली भूमिमा निश्चित दूरीसम्म जान पाउने प्रावधान रहे पनि भन्सार पासबिना पाइँदैन । शिवनगर, गरुडा, गौरका बिभिन्न मोटरग्यारेजहरूमा ठरुलो संख्यामा भारतीय सवारी मर्मतका लागि वर्षौंदेखि राखिएका छन् । त्यस्ता सवारीले भन्सार तिर्दैन ।


नेपाल–भारत खुला सीमाका कारण भारतबाट चोरीका गाडीहरू भित्रिने क्रम केही महिना अघिसम्म बढेको थियो । नक्कली कागजको भरमा भन्सार तिरेपछि त्यस्ता गाडी सहजै नेपाल भित्रिने गरेको थियो । यसरी भित्रेका गाडी विवाह र निर्वाचनका बेला बढी प्रयोग हुने गरेको छ । कांग्रेस, नेकपा, मधेसबादी लगाएतका ठूला दलका स्थानीय नेता, पूर्वसभासद, सांसद, प्रदेशसभा सांसद, स्थानीय जन प्रतिनिधि, व्यापारी, ठेकेदारले यस्ता गाडीको प्रयोग गर्दै आएका छन् ।


बोलेरो, टाटा सुमो, स्कार्पियो जस्ता महँगा भारतीय गाडीको प्रयोग बढदो छ । भारतीय नम्बरप्लेटका यस्ता गाडी चोरीको समेत हुने गरेको छ । नेपालको तुलनामा निकै सस्तो पर्ने हुनाले सीमावर्ती जिल्लाका नेपालीले समेत खरिद गर्न थालेका छन । गाडी नेपालीको भए पनि धनी भने भारतीय हुने गरेको छ । त्यस्ता गाडीले सबारी दुर्घटना गराउँदा समस्या आउने गरेको प्हरीले जनायो ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ ११:२१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

डुंगा दुर्घटना: टिकुलिया शोकमा

शिव पुरी

रौतहट — गौर नगरपालिका–४ स्थित टिकुलीया गाउँका मन्जित पटेल रक्षाबन्धनको दिन दिदी उस्माको बाटो हेरिरहेका थिए । औरैयास्थित मामा सजीव पटेलको घरबाट आइतबार भाइलाई राखी बाँध्न आफ्नो घर आउँदै थिइन् ।

उनी शनिबार बेलुकी अबेर मामाघरबाट हिँडेकी थिइन् । राखी बाँध्न उनी आतुर थिइन् । घर आउन लागेको फोनबाट भाइलाई जानकारी दिइन् । झमक्कै साँझ पर्न थालिसकेको थियो । घरपरिवारका सदस्य उस्माको बाटो कुरेर बसेका थिए । रात ढल्किँदै गएपछि अचानक डुंगा बगाएको खबर आयो । उनीहरू आत्तिए ।


उस्मा २ महिना मामाघर बसेर रक्षाबन्धनको अघिल्लो दिन मात्र आउन लागेकी हुन् । शनिबार रातिको डुंगा दुर्घटनामा परी उनको मृत्यु भयो । मंगलबार बिहान भाइ मन्जितको आँखामा आँसु थामिएको थिएन । छोरी आउने खबरले आमा सीता देवी पनि उत्तिकै खुसी थिइन् । मृत्युको खबरले उनी घरिघरि बेहोस हुन्थिन् । मामाघर जाँदा उस्मा त्यही डुंगा चढेर सकुशल पुगेकी थिइन् । आउँदा परिवारको खुसी छिनियो । रक्षाबन्धनको भोलिपल्ट उनको शव घर आइपुग्यो । मामाघरबाट उस्मा साँझपख माइजू जिरादेवीको साथ लागेर हिँडेकी थिइन् । औरैया र टिकुलीयाको बीचमा लालबकैया नदी पर्छ । त्यस दिन खेतमा काम गरेर घर फर्केका, रक्षाबन्धनका लागि आफन्तकामा हिँडेकाहरूसहित २९ जना डुंगामा चढे । चालक चन्द्रवंशीले डुंगा चलाउन थाले । घाटको केही वर आएपछि पानीको सतहले डुंगालाई दक्षिणतर्फ लग्यो र बन्दै गरेको पुलको पिलरमा ठोक्कियो ।


डुंगा टुक्राटुक्रा भयो । सबै नदीमा परे । केही पौडिएर बाहिर निस्के, केहीलाई बगाएर परसम्म लग्यो र पौडिँदै बाहिर निस्के । डुंगामा सवारमध्ये २४ जना पौडिएर बाँचे । उस्मालगायत ५ जनालाई बगाएर लग्यो । उनीहरूमध्ये ४ जनाको शव फेला परिसकेको छ । एक जना अझै बेपत्ता छन् । माइजू पनि बाँच्न सफल भइन् तर उनको मृत्यु भयो । उनी स्थानीय विद्यालयको कक्षा ४ मा पढथइन् ।


उस्माको परिवारको पर्खाइ दु:खमा परिणत भयो । राति अबेर उस्माका परिवारका सदस्यहरू नदीको किनारसम्म पुगे । बिहान झिसमिस फेरि घटना भएको स्थान गए । मामा सजीवलगायत केही नदीको किनारैकिनार खोज्न निस्के । ‘जीवित फेला पर्ने आस मरिसकेको थियो,’ उनले भने, ‘पानीको सतह बढी भएकाले बगाएर भारत पुर्‍याइसकेको भन्ने अनुमान थियो ।’


उनको शव भारतको शिवघर जिल्लास्थित जमुआ घाटमा सोमबार फेला परेको थियो । यहाँ पुल निर्माणको काम बीचैमा रोकिएको छ । त्यसैले सबै डुंगाको मद्दतले वारपार गर्थे । राति उस्मासहित गाउँलेहरू डुंगा चढेर आउँदै थिए । हरके वर्षझैं यस वर्ष पनि भाइ मन्जितको हातमा राखी बाँध्ने उस्माको सपना लालबकैयाको बाढीले बगाएर लग्यो ।


यता टिकुलियाका दिनेश पटेलको घरमा पनि रक्षाबन्धन पर्वको तयारी गर्दै थिए । छिमेकी इशनाथ नगरपालिका ३ औरैयाकी दिदी रूनादेवी पटेललाई आइतबार रक्षाबन्धनका लागि बोलाइएको थियो । घरबाट माइतीको दूरी ४ किमी छ । बीचमा लालबकैया नदी तर्नुपर्छ । वर्षाको बेला नदीमा पानीको सहत बढेको हुन्छ ।


पप्पु कन्स्ट्रक्सनले निर्माणाधीन अवस्थामै अलपत्र छाडेको पुलले नदी वारपार गर्न डुंगा चढ्नुपर्ने हुन्छ । रूनादेवी पनि शनिबार साँझपख कान्छो छोरा निगमलाई साथै लिएर टिकुलिया आउन घाटबाट डुंगा चढिन् र त्यही घटनामा परिन् । छोरा नदीको घाँस समातेर ३ घण्टापछि बाहिर निस्कन सके । आमालाई बगाएर लग्यो । यस वर्ष पनि भाइका हातमा राखी बाँध्ने रूनादेवीको पनि चाहना बकैयाको बाढीसँगै बग्यो । रक्षाबन्धनकै दिन माइतीमा उनको शव आइपुग्यो । भारतको जमुआ घाटमा उनको शव फेला पारी प्रहरीले माइतीघर ल्याइदिएको थियो । अहिले टिकुलिया गाउँ शोकमा डुबेको छ । छोरा निगमको आँखा आँसुले सुनिएको छ । डुंगा दुर्घटनामा टिकुलिया गाउँका ४ को मृत्यु भएको थियो ।


टिकुलियाकै ५० वर्षीया शान्तिदेवी साह र डुंगाका सहचालक ओमप्रकाश चन्द्रवंशीको शव पनि फेला परेको छ । टिकुलियाकै भरत पटेलकी श्रीमती इन्दुदेवी पटेल बेपत्ता भएकी छन् । उनको अवस्था अहिलेसम्म अज्ञात छ ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ ११:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT