महिला हिंसा मौलायो

श्रीमान्हरू वैदेशिक रोजगारीमा गएका श्रीमतीहरूले विभिन्न चारित्रिक आरोप खप्नुपर्ने
सन्तोष सिंह

जनकपुर — प्रदेश २ मा परम्परागत अभ्यासका कारण महिला हिंसाका घटना मौलाएको महिला अधिकारकर्मीहरूको भेलाले निष्कर्ष निकालेको छ ।

जनकपुरमा सिडको छाया प्रतिवेदन तयारीका लागि प्रदेशस्तरीय परामर्श भेलामा सहभागी अधिकारकर्मीहरूले परम्परागत अभ्यासले प्रदेश २ मा महिला हिंसाको घटना बढेको बताएका छन् ।

परम्परागत अभ्यास र सिर्जित सामाजिक मूल्यमान्यताका कारण प्रदेश २ मा बालविवाह, दाइजो प्रथाका कारण महिलामाथि घरेलुहिंसा, हत्या, बोक्सीको आरोपमा हिंसा भएको अधिकारकर्मीको भेलाले जारी गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । प्रतिवेदनमा बलात्कारको घटना बढेको पनि समेटिएको छ ।

महिला मानव अधिकार रक्षकहरूको राष्ट्रिय सञ्जालले समुदायस्तरदेखि महिलाका सवालमा काम गरिरहेका महिला मानव अधिकार रक्षकहरू, अधिकारकर्मीहरू, नागरिक समुदायका प्रतिनीधिसँग परामर्श गरी महिला हिंसा र महिला मानव अधिकारका सवालमा केन्द्रित गरी छाया प्रतिवेदन पठाउने तयारी गरेको हो ।

कम उमेरमा हुने बालविवाह, महिलाको शरीरमाथि आफ्नो नियन्त्रण कायम हुन नसक्नु, यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य अधिकारका सूचना अभावमा ग्रामीण महिला र अपांगता भएका महिलाहरूको पहुँच सुनिश्चित हुन नसक्दा यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित समस्याहरू बढ्ेको ओरेक नेपालकी संजिता तिम्सिनाले बताए ।

यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्यलाई प्राथमिकतामा राखी महिलालाई दोस्रो दर्जाका नागरिकका रूपमा गरिँदै आएको विभेद अन्त्य गरी महिलाको आफ्नो शरीरमा आफ्नो अधिकार कायम हुनुपर्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । समुदाय तहदेखि नै किशोरकिशोरीमा आफ्नो शरीरको विकासका बारेमा जानकारी लिने, बृहत् यौन शिक्षा हासिल गर्ने संयन्त्रको विकास गर्नुपर्छ, ओरेककी तिम्सिनाले भने, ‘समुदाय तहदेखि एकीकृत यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य कार्यक्रम प्रभावकारी तवरले लागू गर्नुपर्छ ।'

Yamaha

वैदेशिक रोजगारीमा प्रदेश २ बाट श्रीमान्हरू वैदेशिक रोजगारीमा गएका श्रीमतीहरूले घरपरिवारकै सदस्यबाट विभिन्न चारित्रिक आरोप खप्नुपर्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । श्रीमान् घरमा नभएपछि घरै सदस्यबाट यौन हिंसा भोग्न बाध्य भएको जनाएको छ । घरमा हुने हिंसामा न्यूनीकरणका लागि नेपाल सरकारको सबै तहमा सरकारद्वारा हानिकारक परम्परागत अभ्यासहरूका विरुद्ध रणनीति तयार गरी लागू गर्न प्रतिवेदनमा सुझाव दिएको छ ।

जनचेतना अभिवृद्धि तथा शैक्षिक कार्यक्रमलाई सुदृढ गर्न र महिलाप्रति सकारात्मक, लैगिंक मैत्रीपूर्ण व्यवहार गरिनुपर्ने र चेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालनका लागि सुझाव पेस गरेका छन् । नेपाल संविधान प्रगतिशील र कानुनहरू पनि महिलामैत्री बने पनि महिलालाई हेरिने विभेदकारी दृष्टिकोणका कारण महिलाको नेतृत्व परिवारदेखि राज्यसम्म स्वीकार गरिएकोले नीतिगत स्थानहरूमा महिलाको सहभागिता सुनिश्चित भए पनि महिलाको जीवनमा कुनै परिवर्तन हुन नसकेको ओरेक नेपालको भेलाले ठहर गरेको छ ।

प्रदेश २ मा आत्महत्याको घटना बढ्दो अवस्था रहेको र यसको प्रमुख कारकतत्वको रुपमा लैगिंक विभेदमा आधारित हिंसा रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरेको छ ।

महिलाविरुद्ध हुने भेदभाव उन्मूलन गर्ने तथा महिला र पुरुषबीच वास्तविक समानता कायम गर्ने मुख्य उद्देश्य राखी संयुक्त राष्ट्र संघको महासभाद्वारा महिलाविरुद्ध हुने सबै प्रकारका भेदभाव उन्मूलन गर्ने महासन्धि पारित भई लागू भएको छ ।

नेपालले महासन्धिलाई कुनै पनि शर्तबिना अनुमोदन गरेको छ । अनुमोदन गरेका राष्ट्रद्वारा हरेक ४ वर्षमा महासन्धिले गरेको व्यवस्था अनुसार पक्ष राष्ट्रले गरेको प्रगति विवरणका रूपमा महासन्धि अनुगमन समितिसमक्ष प्रतिवेदन पेस गर्नुपर्ने हुन्छ । प्रतिवेदनको परिपुरकका रूपमा नागरिक समुदायका तर्फबाट पनि प्रतिवेदन पेस गर्नुपर्ने दायित्व रहन्छ ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १७, २०७५ १०:१३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

किर्ते नागरिकता बनाउने धरौटीमा

सन्तोष सिंह

जनकपुर — सरकारी दस्तखत तथा छाप किर्ते गरी मृत्यु भएका व्यक्तिको नामबाट नक्कली नागरिकता बनाएर जग्गा बिक्री गर्न खोज्ने तीन जना धरौटीमा छुटेका छन् ।

१८ वर्षअघि मृत्यु भइसकेको नागरिकता फोटो हालेर मालपोतबाट जग्गा बिक्री गर्न लागेको आरोपमा पक्राउ परेका तीन जनालाई धनुषा जिल्ला अदालतले धरौटीमा छोडेको हो ।

०५७ वैशाख १० गते मृत्यु भएका जनकपुर उपमहानगरपालिकाका–१४ का फुलगेन साहको नागरिकतामा फोटो परिवर्तन गरी रौतटह चन्द्रनिगाहपुर–१० का ६७ वर्षीय रामएकवाल साहले आफ्नो फोटो राखी फुलगेन साहको जग्गा बिक्री गर्न खोज्दा पक्राउ परेका साह सहित ३ जना धरौटीमा छुटेका छन् ।

जिल्ला अदालत धनुषाको मुख्य न्यायाधीश राधाकृष्ण उप्रेतीको इजलासले सरकारी दस्तखत तथ छाप किर्ते गरेको आरोपमा पक्राउ परेका रामएकवाल साहलाई ५० हजार, चन्द्रनिगाहपुर–१० कै ५२ वर्षीय योगेन्द्र साहलाई ३० हजार र चन्द्रनिगाहपुर–४ का अनन्त प्रसाद चौधरीलाई समेत ३० हजार धरौटीमा छोडने आदेश दिएको हो ।

रामसागर साहका छोरा
पुलगेन साहको नाम रहेको नागरिकतामा सरकारी दस्तखत तथ छाप किर्ते गरी रामएकवाल साहले आफनो फोटो राखेर नागरिकता बनाएका थिए ।

फुलगेन साहको जग्गा बिक्री गर्न किर्ते नागरिकता बनाएका रामएवालले सर्लाही सदरमुकाम मलंगवास्थित नेपाल राष्ट्र बैंकमा खाता समेत फुलगेन साहको नाममा खोलेका थिए ।

सरकारी दस्तखत तथ छाप किर्ते आरोपमा पक्राउ परेका तीनै जानलाई ०५७ साउन २० गते मालपोत कार्यालय धनुषामा जग्गा बिक्रि गर्न खोजेको आरोप लगाए पनि तीनै जना साउन १९ गते जनकपुर बस पार्कमा प्रहरीलाई गालीगलौज गरेका कारण प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको र बरदातभन्दा अगाडि नै प्रहरी हिरासतमा रहेको हुनाले प्रतिवादीहरूलाई पछि थप प्रमाण बुझ्दै जाँदा ठहरे बमोजिम गर्ने गरी मुलुकी ऐन २०७४ को दफा ६८ बमोजिम धरौटीमा छोडने न्यायाधीश उप्रेतीले आदेश दिएको हो । किर्ते नागरिकता बनाएर जग्गा बिक्री गर्न खोज्ने मुख्य योजनाकार भने फरार छन् ।

प्रकाशित : भाद्र १६, २०७५ ०९:०६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT