करको विरोधमा र्‍याली

भरत जर्घामगर

सिरहा — कर वृद्धिको विरोधमा मिर्चैयामा व्यवसायी, पूर्वजनप्रतिनिधिसहित नगरवासीले मंगलबार विरोध र्‍याली प्रदर्शन गरेका छन् ।

मिर्चैया नगरपालिकाले कर वृद्धि गरेको विरोधमा संयुक्त संघर्ष समितिले मंगलबार निकालेको विरोध र्‍याली । तस्बिर : भरत

मिर्चैया नगरपालिकाले मालपोत, घरजग्गा, एकीकृत सम्पत्ति करदेखि परेवा, हाँस र कुखुरालगायत राष्ट्रिय राजमार्गको घरधुरीमा समेत व्यापक कर निर्धारण गरेको भन्दै व्यवसायी, पूर्वजनप्रतिनिधि सहित नगरवासीद्वार गठित संयुक्त संघर्ष समतिले विरोध र्‍याली प्रदर्शन गरेका हुन् ।

‘वृद्धि गरेको कर फिर्ता गर, भ्रष्टाचार बन्द गर’ लगायत नारा लगाउँदै मिर्चैयास्थित सलहेश चौकबाट निस्किएको र्‍यालीले नगरक्षेत्र परिक्रमा गरी नगरपालिकाको मुख्य गेटमा पुगेर कोण सभा गरेको थियो ।

Yamaha

आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा निर्धारण गरेको कर सर्वसाधारणको आर्थिक हैसियतभन्दा माथि रहेको भन्दै संयुक्त संघर्ष समितिले विरोध जनाउँदै जनताको ढाड सेक्ने गरी निर्धारण गरेको भन्दै कर स्थगन गरी सर्वपक्षीय सहमतिबाट निर्धारण गर्न माग गर्दै मेयर श्रवण यादवलाई गत साउन २९ गते ज्ञापनपत्र बुझाएका थिए ।

ज्ञापनपत्रमा संयुक्त संघर्ष समितिले नगरपालिकाले लिइरहेको नयाँ कर, शुल्क र राजस्व पूर्ण रूपमा स्थगित हुनुपर्ने, पुरानो कर पनि संशोधनपश्चात् मात्र लागू गर्नुपर्ने लगायत ८ बुँदे माग पेस गरेका थिए ।

ज्ञापनपत्र बुझ्दै मेयर यादवले भदौ १५ गतेभित्र माग सम्बोधन गर्ने आश्वासन दिए पनि कुनै सुनुवाइ नभएपछि चरणबद्ध विरोधमा उत्रन बाध्य भएको जिल्ला उद्योग वाणिज्य संघ सिरहा लहानका उपाध्यक्ष तथा मिर्चैयाका स्थानीय व्यापारी अशोककुमार साहले बताए ।

त्यस्तै, घटना दर्ता, मृत्यु दर्ता, विवाह दर्ता, बसाइसराइँ नि:शुल्क हुनुपर्ने र विभिन्न शीर्षकमा वडा र नपामा खरिद भएका सामग्रीहरूको भुक्तानीको विवरण उपलब्ध गराउनुपर्ने माग राख्दै नगर प्रमुखलाई ज्ञापनपत्र बुझाएका थिए ।

नगरपालिकाले परेवा, हाँस र कुखुरादेखि राष्ट्रिय राजमार्गको घरधुरीमा समेत व्यापक कर निर्धारण गरेको गुनासो स्थानीयले गर्दै आएका छन् । ‘राजमार्ग छेउका घरको वार्षिक कर ६० हजार रुपैयाँसम्म तोकिएको छ,’ जिल्ला उद्योग वाणिज्य संघ सिरहा लहानका उपाध्यक्ष तथा मिर्चैयाका स्थानीय व्यापारी साहले भने, ‘त्यत्रो कर घरधनीले कहिले र कसरी तिर्नु ?’

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०९:०१
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

थलिएको झापा बजार

अर्जुन राजवंशी

कुमरखोद (झापा) — पूर्वपश्चिम राजमार्गदेखि २२ किलोमिटर दक्षिण । भारतीय सीमा क्षेत्रको बजार । जिल्लाका दुई ठूला नदी कन्काई र बिरिङले घेरिएको । पटक पटक राजनीतिक परिवर्तनका कारण थलिएको बजार हो, झापा बजार ।

झापा जिल्लाको पुरानो सदरमुकाममा सडकमै पसल थाप्दै स्थानीय व्यापारी । तस्बिर : अर्जुन

यो बजार झापा जिल्लाकै पुरानो सदरमुकामसमेत हो तर हाल यसको चिनारी यही ‘पुरानो सदरमुकाम’ भन्ने शब्दमै मात्र सीमित भएको छ । साबिक कुमरखोद गाविसको केन्द्र पनि हो । हाल झापा गाउँपालिका वडा २ को एउटा बजारका रूपमा सीमित छ ।

बजारसम्म पुग्ने मुख्य सडकमै अझै पनि बजार लाग्दै आएको छ । व्यवस्थित टहरा छैनन् । ठूला व्यापारी छैनन् । उद्योग, कलकारखाना छैनन् । ५० वर्षअघि बनेका पुराना मक्किँदै गएका घरले बजारको मुहार मलीन बन्दै गएको छ । पुराना बासिन्दा र व्यापारीको पलायनले बजारको महत्त्व र ऐतिहासिकता मेटिँदै गएको छ ।

सात दशकभन्दा बढी इतिहास बोकेको झापा बजार अहिले ‘गुद्रीबजार’ मा सीमित भएको छ । ‘यो बजारलाई माथि उठाउने कुनै प्रयास भएन,’ स्थानीय सुशीला कार्कीले भनिन्, ‘न स्थानीय बासिन्दा जुटे न त सरकारले नै कुनै योजना ल्यायो ।’ उनले सम्भावना भएर पनि पिछडिएको अवस्थामा रहनुपरेको दुखेसो गरिन् ।

रेवत केसीले झापा बजारको अबको सम्भावना हुलाकी मार्गको निर्माण अन्तिम विकल्प भएको बताए । उनले हालसम्म राज्यले कुनै प्रयास नगरेकाले अब पनि गर्छ भन्ने कुनै आशा नरहेको बताए । ‘यो बजार उठ्छ भने हुलाकी राजमार्ग बन्दा आफंै उठ्छ । होइन भने हामी अर्को कुनै विकल्प देख्दैनौं,’ उनले भने ।

बजारमा छोटी भन्सार छ तर बन्द । बजारसम्म आउनलाई बाटोको सुविधा छैन । ५ सय मिटर आसपासका बासिन्दा बजारसम्म आइपुग्न खोला तैरिनुपर्ने अवस्था छ । पुराना धान व्यापारीहरू सबै पलायन भइसकेका छन् । शिक्षित वर्ग सहरतिर डेरा बसेर जागिर खान्छन् । विवाहका लागि सामान किन्नुपरे सीमापारि भारतीय बजार जानुपर्ने बाध्यता छ ।

बजारमा भएका होलसेल पसलहरू बन्द हुने क्रम जारी छ । ‘अहिलेको संरचनामा यो बजार हाम्रो प्रमुख बजारमा पर्छ । त्यसैले यसको संरक्षण र विकासमा हामी जोड दिन थालेका छौं,’ वडा नं. २ का वडाध्यक्ष नेत्रबहादुर खड्काले भने ।

उनले प्रदेश र केन्द्रस्तरबाट कुनै पहल नभए पनि स्थानीय तहले नै ‘झापा बजार’ को विकासमा पर्याप्त नीति, कार्यक्रम र बजेट विनियोजन गर्दै जाने बताए । ‘झापा बजार’ मुलुकमा राणाशासन हुँदादेखि नै अस्तित्वमा आएको बजार हो । तर, २००७ सालको क्रान्तिले यो बजारलाई सधैंका लागि उठ्न नसक्ने गरी थला पारिदियो । तत्कालीन राणा शाषकविरुद्ध क्रियाशील मुक्ति सेनाले मोरङ मातहत रहेको झापा एकाइका सरकारी कार्यालयहरू कब्जा गरेका थिए ।

उनीहरूले उक्त कार्यालयहरू २००६ सालतिरै भद्रपुर सारेका थिए । लगत्तै २००७ सालमा प्रजातन्त्र आयो । मुक्ति सेनाले गरेका निर्णय राजनीतिक रूपमा सदर भयो । मोरङ मातहत रहँदै आएको झापा २०१८ सालमा अलग्गै जिल्ला घोषित भयो अनि पहिलदेखि जहाँ सरकारी कार्यालयहरू सञ्चालित थिए, उक्त ठाउँलाई सदरमुकाम तोकिँदा झापाको सदरमुकाम भद्रपुर ठहरियो । यसबेलादेखि नै झापा बजारमा रहेको सदरमुकाम सधैंका लागि भद्रपुर सरेको हो ।

झापा बजार पछि पर्नुमा पञ्चायतकाल र सशस्त्र द्वन्द्व पनि कारक बन्यो । पञ्चायतकालमा जिल्लाको राजनीति हाँक्ने व्यक्तिहरू झापा बजारका जमिनदारसमेत थिए । सरकारविरुद्ध गतिविधि हुने एउटा केन्द्र झापा बजार पनि थियो ।

प्रकाशित : भाद्र २१, २०७५ ०८:५९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT