प्रविधिले तान्यो सामुदायिकमा

सन्तोष सिंह

जनकपुर — निजी विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थी सामुदायिक विद्यालयको प्राविधिक शिक्षा अध्ययनतर्फ आकर्षित भएका छन् ।

याज्ञवल्क्य माविका विद्यार्थी उपमहानगरपालिकामा कामको अभ्यास गर्दै । तस्बिर : सन्तोष

कक्षा ८ सम्म निजी विद्यालयमा अध्ययन गरेकी जुसी महतोले प्राविधि शिक्षा अध्ययनका लागि जनकपुरस्थित याज्ञवल्क्य माध्यमिक विद्यालय रोजेकी छन । जुसी कम्प्युटर पढन कक्षा ९ मा सामुदायिक विद्यालय रोजेकी हुन् ।


महँगो शुल्क लिएर बेरोजगार उत्पन्न गराउने क्रम बढिरहेको समयमा विद्यालय तहदेखि नै विद्यार्थीलाई प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षा दिएर स्वरोजगार र आत्मनिर्भर बनाउने प्राविधिक शिक्षा अध्ययन गर्ने विद्यार्थी बढेको छ ।

Yamaha


२०७० सालदेखि सुरु गरिएको विद्यालय तहको प्राविधिक शिक्षा अध्ययन गर्ने विद्यार्थी उत्साहित छन् । कक्षा ९ देखि १२ सम्म सम्बन्धित विषयमा स्नातक पढ्न पाउने भएपछि विद्यालय तहमा प्राविधिक विषय बढन विद्यार्थी उत्साहित छन । सामुदायिक विद्यालयमा नि:शुल्क प्राविधि शिक्षा अध्ययन सम्भव भएपछि विद्यार्थि उत्साहित भएका हुन् ।


विद्यालय तहमा प्राविधिक शिक्षा अध्ययन गरी रोजगारीको अवसर पाउने भएकोले कक्षा ९ बाटै विद्यार्थी प्राविधिक शिक्षा अध्ययन गर्न उत्साहित भएको याज्ञवल्क्य माध्यमिक विद्यालयका प्रधानध्यापक सञ्जयकुमार झा बताउँछन् । याज्ञवल्क्य माध्यमिक विद्यालयमा ०७३ देखि प्राविधिक शिक्षाअन्तर्गत कम्प्युटर शिक्षा लागू भएपछि विद्यालयमा विद्यार्थीको चाप बढेको प्रधानाध्यापक झाले बताए ।


प्राविधिक शिक्षाको कम्प्युटर सञ्चालन भएपछि निजी विद्यालायका विद्यार्थी सामुदायिकमा भर्ना हुन आएकाले प्राविधिक शिक्षाका अन्य विषय थप्ने तयारी भइरहेको उनले बताए । विद्यालय तहको पढाइपछि नै रोजगारी पाउने उद्देश्यले विद्यार्थी प्राविधिक शिक्षा अध्ययन गर्न आउने गरेको प्रोग्राम कार्डिनेटर भरतकुमार साह बताउँछन् ।


आर्थिक समस्याका कारण मध्यमवर्गीय परिवारका अभिभावकले विद्यार्थीमा लगानी लगाउन चाहँदैनन्, साहले भने, ‘विद्यालय तहमा नि:शुल्क प्राविधिक शिक्षा सम्भव हुँदा मध्यम परिवारका विद्यार्थीको प्रविधिक शिक्षामा झुकाव बढेको छ ।’ विद्यालय अध्ययनपछि उच्च शिक्षाबाट वञ्चित हुँदा पनि प्राविधिक शिक्षाका विद्यार्थीले सहजै रोजगारी पाउने सम्भवना छ,’ उनले भने ।


कक्षा ९ मा ४८ जना विद्यार्थी प्राविधिकतर्फ कम्प्युटर अध्ययनका लागि धर्ना भएका छन् । विद्यालयमा कक्षा १० बाट एसईई उत्तीर्ण गरेपछि कक्षा ११ मा समेत प्राविधिक शिक्षा सञ्चालनमा आएको छ । धनुषाका ८ विद्यालयमा इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङ, कृषि विज्ञान, बाली विज्ञान, कम्प्युटर विज्ञान र सिभिल विज्ञान प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षा कार्यक्रम लागू भएको शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ धनुषाले जनाएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७५ १०:०२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पाइपलाइन परियोजनामा ‘ड्रिलिङ’

शंकर आचार्य

पर्सा — निर्माणाधीन अमलेखजन्ज–रक्सौल–मोतिहारी तेल पाइपलाइन परियोजनाअन्तर्गत बाराको जितपुरमा स्थानीयले जग्गा नदिए जमिन मुनिबाट पाइप लग्ने सम्भावना छ ।

मोतिहारी–रक्सौल–अमलेखगन्ज तेल पाइपलाइन परियोजनाअन्तर्गत बाराको जितपुर–परवानीपुर खण्डमा नालामुनि ड्रिलिङ गरेर पाइपलाइन गाड्ने काम गरिँदै । तस्बिर : शंकर

मोतिहारी–अमलेखगन्ज पेट्रोलियम पाइप लाइन प्रोजेक्टका इन्जिनियर शरदप्रसाद पौडयालका अनुसार जितपुरबाहेक अन्य क्षेत्रमा काम धमाधम भई रहे पनि जितपुरको समस्या समाधान भएकाले विकल्पको रूपमा ‘ड्रिलिङ’ गरेर भए पनि पाइपलाइन लान सकिने सम्भावना रहेको छ । ‘हालसम्म जितपुरको समस्या समाधान हुन सकेको छैन,’ उनले भने, ‘पाइपलाइनको बाटामा पर्ने नालामा हाल जारी ड्रिलिङ जस्तै जितपुरमा पनि स्थानीय सहमतिमा नआए ड्रिलिङ गरेर भए पनि पाइपलाइनको कामलाई निरन्तरता दिन सकिन्छ ।’


हाल जितपुरदेखि दक्षिण र परवानीपुरदेखि उत्तरतर्फ ८/१० स्थानमा यसरी नाला मुनिबाट पाइप ड्रिलिङ गर्ने काम भइरहेको उनले बताए । ‘यसरी ड्रिलिङ गर्न थोरै क्षेत्रमा मात्रै गरेर नपुग्ने रहेछ,’ उनले भने, ‘कम्तीमा एक सय मिटरजति पाइप जमिनमुनि छिराउनुपर्ने रहेछ ।’


जितपुर बजारमा १ हजार ८ सय मिटर पाइप ओछ्याउनुपर्नेमा त्यहाँ स्थानीयले पाइपलाइनका लागि जग्गा दिन ढिलाइ गरे अन्तत: यसरी नै पाइप ड्रिल गरेर जमिनमुनि ओछ्याइने उनले बताए । त्यसो भए यो परियोजनाकै सबैभन्दा ठूलो ड्रिलिङ गरिएको क्षेत्र हुनेछ ।


जितपुरको समस्या समाधान हुने सम्भावना अझै पनि रहेको र पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रमा पर्ने करिब ५ हजार रुख काट्ने अनुमति पनि पाउने सम्भावना नजिकिएकाले परियोजनाको कामले अब गति लिने सम्भावना रहेको उनले बताए ।


वर्षाकै बीच पनि परियोजनाको काम भने हाल जारी नै रहेको पौड्यालले बताए । हाल सिमरादेखि जितपुरको बीचमा परियोजनाको काम भइरहेको छ । हालसम्म नेपालतर्फ १७ किमिभन्दा केही बढी पाइप ओछ्याइसकिएको उनले जानकारी दिए । भारततर्फ नेपालभन्दा दु्रत गतिमा काम हँुदै गरेकाले त्यहाँ करिब २५ किमि पाइप ओछ्याइसकिएको छ ।


नेपालतर्फ वीरगन्जस्थित नेपाल भारत सीमादेखि अमलेखगन्जस्थित आयल निगमको डिपोसम्म गरी ३६ किमि पाइप ओछ्याउनुपर्नेछ । हालसम्म पथलैया काँटादेखि सिमरा हुँदै जितपुरसम्म, वीरगन्जको बाइपास क्षेत्रमा बढी काम भएको छ ।


वीरगन्जस्थित नेपाल भारत सीमा क्षेत्रमा १ किमि, जितपुर बजार, परवानीपुर बजार र पथलैया काँटादेखि उत्तर राष्ट्रिय वन र पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जको वन क्षेत्र हुँदै अमलेगखन्जसम्म पाइप लाइनको काम पूर्ण रूपले बाँकी छ । यो परियोजनाअन्तर्गत भारतको मोतिहारीदेखि रक्सौलसम्म ३३ दशमलव ७ सय किमि पाइप ओछ्याइँदै छ । यता रक्सौलदेखि अमलेखगन्जसम्म २६ दशमलव २ सय मिटर लामो पाइप लाइन ओछ्याइँदै छ ।


परियोजना लागत प्रतिकिमि भारु ४ देखि ५ करोड रुपैयाँ रहेकाले परियोजनाको कुल लागत झन्डै ३ सय ५० करोड भारु रहेको छ । यो परियोजनाअन्तर्गत फागुन २५ देखि पाइप लाइन ओछ्याउने काम सुरु गरिएको थियो । पाइप लाइन ओछ्याउने र वेल्डिङ गर्ने कामको ठेक्का भारत महाराष्ट्रको लिखित इन्फ्रास्टक्चर प्रालिले लिएको छ । परियोजनामा भारत महाराष्ट्रको सिमलेस लिमिटेडले उत्पादन गरेको स्टिल पाइप प्रयोग गरिँदै छ ।


इन्डियन आयल कर्पोरेसनको लगानीमा सञ्चालित यो परियोजनाका लागि नेपालले पाइप लाइन ओछ्याउने स्थान र वीरगन्जका केही स्थानमा नेपाल आयल निगमले मुआब्जा वितरणको कामबाहेक नेपाल सरकारको लगानी छैन ।


यसै परियोजनाअन्तर्गत अमलेखगन्जस्थित आयल निगम डिपोमा ४ वटा ट्यांकीको स्तरोन्नतिको काम पनि भइरहेको छ । भारत फरिदाबादको मोतिप्रभा इन्फ्राटेक प्रालिले यो काम गरिरहेको छ । पाइपबाट भारतबाट आउने इन्धन ती ओभरहेड ट्यांकीमा भण्डारण गरिनेछ । ३ हजार ९ सय किलोलिटर क्षमताका २ वटा, ४ हजार १ सय र १ हजार ५ सय केएलका १/१ वटा गरी ४ वटा ट्यांकी स्तरोन्तति गरिँदै छ जसमा कुल १३ हजार ४ सय केएल इन्धन भण्डारण हुनेछ ।

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७५ १०:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT