वन्यजन्तुका लागि पोखरी

यसका लागि ३ सय ४५ मिटर लामो ड्याम बनाइएको छ ।
कान्तिपुर संवाददाता

पर्सा — वन्यजन्तुको सुविधा तथा तिनको मानवसँगको द्वन्द्व न्यूनीकरण गर्न पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जको मनहरीस्थित रमौली प्रतापपुरको घाँसे मैदानमा संरक्षण पोखरी निर्माण गरिएको छ ।

डब्लूडब्लूएफको ताल कार्यक्रमको लगानीमा हालै उक्त पोखरी (वेटल्यान्ड) निर्माण गरिएको हो ।

Yamaha

५ वर्षअघि निकुञ्जबाट स्थानान्तरण गरिएको मानव बस्ती हटेको स्थानमा विकास भएको घाँसे मैदानमा जम्मा हुने आकाशे पानीलाई जोगाएर वन्यजन्तुको उपयोगमा ल्याउनका लागियो प्रयास गरिएको ताल कार्यक्रममा सामुदायिक संरक्षण सहजकर्ता वेदहरी दाहालले जानकारी दिए ।

यसका लागि ३ सय ४५ मिटर लामो ड्याम बनाइएको छ । ड्यामका कारण आकाशे पानी र घाँसे मैदानबाट बगेको पानी भिरालो जग्गातर्फ बग्न नपाई एकत्रित भइरहेको छ । २०७० सालमा त्यहाँबाट मानव बस्तीलाई स्थानान्तरण गरी निकुञ्जको बाहिर लगिएपछि करिब २ सय बिघा ठूलो घाँसे मैदान विकास भएको छ ।

‘अहिले यो क्षेत्र निकुञ्जको कोर एरियाका रूपमा विकास भएको छ । उक्त मैदानमा वन्यजन्तु घाँस चर्न आउने गरेका छन्,’ दाहालले भने, ‘मैदानको नजिक राप्ती खोला भएकाले वन्यजन्तु त्यहाँसम्म पुग्ने र त्यहाँबाट खोलापारि नयाँ रमौलीप्रतापुर बस्तीसम्म पनि पुग्ने गरेका छन्, खोला क्षेत्रमा स्थानीयले वस्तु चराउन ल्याउँदा वन्यजन्तु र मानव एक ठाउँमा भएपछि वन्यजन्तुले मानिस उपर आक्रमण गर्ने, बस्तुभाउलाई सिकार बनाउने, बालीनाली नष्ट गर्ने, घर भत्काउने जस्ता गतिविधि गर्दै आएका छन् ।’

संरक्षण पोखरी विकास भएपछि पानीका लागि वन्यजन्तु खोलामा जाने क्रम धेरै हदसम्म घट्ने विश्वास गरिएको दाहाल बताउँछन् । ड्याम बनाउका लागि ताल कार्यक्रमले ६ लाख लगानी गरेको छ ।

यसअघि मानव बस्ती हटाइएको क्षेत्रमा पनि घाँसे मैदान विकासका लागि ताल कार्यक्रमले ५ लाख र निकुञ्जअन्तर्गतको मनहरी उपभोक्ता समितिले १ लाख १९ हजार लगानी गरेको थियो ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ ०९:४६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

महिला हिंसा बढ्यो

‘महिला हिंसा अन्तका लागि नारामा सीमित भएर होइन, हिंसा अन्त गर्छु भन्ने कुरा व्यवहारमा देखाउनुपर्छ’
कान्तिपुर संवाददाता

राजविराज — कानुनको कार्यान्वयन प्रभावकारी रूपमा हुन नसक्दा महिलामाथि हिंसाका घटनाहरू बढ्न थालेको सरोकारवालाहरूले बताएका छन् । 

लैंगिक हिंसाविरुद्धको १६ दिने अभियानअन्तर्गत लैंगिक हिंसा नियन्त्रण जिल्ला संजालद्वारा बिहीबार राजविराजमा आयोजित र्‍यालीका सहभागीहरूले त्यस्तो धारणा राखेका हुन् । उनीहरूले महिला हिंसाका घटनामा पीडकहरू पैसाले उम्किने गरेको आरोप लगाए । उनीहरूले युवामा प्रविधिको गलत प्रयोगले पनि हिंसाले प्रश्रय पाइरहेको बताए ।

लैंगिक हिंसा नियन्त्रण जिल्ला संजालका अध्यक्ष मनोहर पोखरेलले पछिल्लो एक वर्षयता सप्तरी जिल्लामा महिलामाथि हुनेहिंसाका घटना अत्यधिक रूपमा बढेको बताए ।

उनले नीति निर्माताहरूले महिलामैत्री नीति निर्माण गर्नुपर्ने, भएका कानुनको प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुनुपर्ने, हिंसा आफू पनि नगर्ने र अरूलाई गर्न पनि नदिने गरी सबै वर्ग समुदायवाट प्रतिबद्धता आउन सके मात्र महिला हिंसा न्यूनीकरण हुन सक्ने बताए । ‘महिला हिंसाका विरुद्धमा कडा कानुन बनाइनुपर्छ, कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्नुपर्छ,’ पोखरेलले भने, ‘महिलामाथि हिंसा गर्नेलाई सामाजिक रूपमा बहिष्करण गर्ने र अपराधीलाई कतैबाट संरक्षण गरिनु हुँदैन ।’

गैरसरकारी संस्था महासंघ सप्तरीका अध्यक्ष शम्भुनन्दन चौधरीले पछिल्लो समय निर्मला प्रकरणपछि महिला हिंसाका घटना न्यूनीकरण गर्ने सवालमा सरकारको चरित्र उदांगिएको आरोप लगाए । उनले सरकारी स्तरबाट पनि महिला हिंसा न्यूनीकरणमा गम्भिरता नदेखिएको आरोप लगाउँदै महिला हिंसा अन्तका लागि सबैले आफनो ठाउँबाट प्रयास गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए ।

‘पहिला आफूबाटै हिंसा अन्त गर्नका लागि सुरु गर्नुपर्छ,’ चौधरीले भने, ‘महिला हिंसा अन्तका लागि नारामा सीमित भएर होइन, हिंसा अन्त गर्छु भन्ने कुरा व्यवहारमा देखाउनुपर्छ ।’ कानुन बनाएर मात्र हिंसा अन्त नहुने बताउँदै उनले कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयनमा पनि जोड दिए ।

महिला मानव अधिकार रक्षक संजालकी अध्यक्ष अनिता देवकोटाले पछिल्लो समय बलात्कारका घटनामा न्यायलय पनि प्रलोभनमा परेको आरोप लगाए । ‘बलात्कारहरू मोटो रकम खर्च गरेर अदालतबाट छुटछन्,’ देवकोटाले भने, ‘घूसको चलखेलका कारण पनि महिलामाथि हिंसाका घटनाहरूले प्रश्रयपाइरहेको छ ।’

उनले महिला हिंसा न्यूनीकरणका लागि तल्लो स्तरदेखि राज्य सञ्चालनको उच्चस्तरसम्म गम्भीर बन्नुपर्ने आवश्यकता औल्याए । विद्यार्थी पूजा जोशीले महिला हिंसा न्यूनीकरणका लागि राज्य संयन्त्रका हरेक अंग जिम्मेवार बन्नुका साथै सामाजिक अगुवाहरू समेत सचेत हुनुपर्ने बताए ।

लैंगिक हिंसा नियन्त्रण संजालकी उपाध्यक्ष ललिता कर्णले सामाजिक रूपमा अगुवाहरूले समाजमा हिंसा न्यूनीकरणका लागि अग्रसरता लिनुपर्नेमा जोड दिए । संजालकी सदस्य बबिता देबले महिला हिंसा न्यूनीकरणका लागि सामाजिक सोच बदल्नुपर्ने बताए ।

‘महिलाका बारेमा रहेका सामाजिक सोच परिवर्तन आवश्यक छ,’ देबले भने, ‘सबैले आफैंबाट हिंसा न्यूनीकरणका लागि अग्रसरता लिनुपर्छ ।’ लैंगिक हिंसासम्बन्धी एकद्वार संकट व्यवस्थापन केन्द्रकी स्रोत व्यक्ति मनिषा सिम्खडाले प्रविधिको दुरुपयोगका कारणले पनि पछिल्लो समय किसोर किशोरीमा हिंसाका घटना बढेको बताउँदै अभिभावकहरूले पनि आफना बालबालिकासित मैत्रीपूर्ण व्यवहार गरी उनीहरूको गतिविधिमाथि निगरानी गर्नुपर्ने बताए ।

उनले विद्यालयस्तरमा नैतिक शिक्षाको अध्यापनलाई अगाडि बढाउनुपर्नेमा जोड दिए । बलात्कार सहितका महिला हिंसा न्यूनीकरणका लागि सामाजिक चेतना बढाउनुपर्ने बताउँदै अपराधीलाई दण्ड दिने सवालमा कानुनको कार्यान्वयन प्रभावकारी हुनुपर्ने बताए ।

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ ०९:४६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT