कर्मचारी अन्योलले खोप घोषणा भएन

कान्तिपुर संवाददाता

पर्सा — कर्मचारीको समायोजनसम्बन्धी अन्योल र स्थानीय निकायहरूको निष्क्रियताले लक्षित अवधिमा जिल्ला पूर्णखोप घोषणा हुन सकेको छैन । स्वास्थ्य कार्यालय वीरगन्जका खोप अधिकृत अनिल सिंहका अनुसार हालसम्म जिल्लाका १४ मध्ये ४ स्थानीय तह मात्र पूर्ण खोप घोषणा भएका छन् ।

Citizen

ठोरी, सखुवाप्रसौनी, बिन्दवासिनी र जिरा भवानी गाउँपालिका तथा पर्सागढी नगरपालिका मात्र पूर्ण खोप घोषणा भएका छन् । बिन्दवासिनी गाउँपालिका औपचारिक रूपमा घोषणा हुन भने बाँकी छ । केही स्थानीय तहका १/१ वडा मात्र पूर्ण खोप घोषणा हुन बाकी रहेको उनले बताए । जगरनाथपुर गाउँपालिका ५ मसिहानी, कालिकामाई गाउँपालिका ४ प्रशुरामपुर, पोखरिया नगरपालिका ८ बैरियाविर्ताका एकएक वटा वडा मात्र पूर्ण खोप घोषणा हुन बाँकी छन् ।

तर केही स्थानीय तहका एउटै पनि वडा पूर्ण खोप घोषणा हुन सकेका छैनन् । धोबिनी र पकाहामैनपुर गाउँपालिकाको एउटा पनि वडा पूर्ण खोप घोषणा हुन सकेका छैनन् । हाल जारी कर्मचारी समायोजन प्रक्रियासम्बन्धी जारी अन्योलले कतिपय कर्मचारीले कार्यक्षेत्रमा समय दिन नचाहेको र स्थानीय तहहरूको पनि उदासिनताले यो अभियानले पूर्णता लिन नसकेको सिंह बताउँछन् । ‘कर्मचारीमा अन्योल छ, स्थानीय तहहरू उतिसारो चाँसो लिँदैनन्,’ उनले भने, ‘तैपनि हामी ताकेता गर्ने र दबाब दिने काम गरी रहेकै छौं, गत वर्ष यो कार्यक्रमका लागि बजेट पनि विनियोजन गरिएको थियो ।’

सदरमुकाम वीरगन्ज महानगरपालिकाको सम्पूर्ण वडाहरू समेत पूर्ण खोप घोषणा भएका छैनन् । जिल्लामा २०७३ वैशाखबाट जिल्लामा यो अभियान थालिएको थियो । लक्ष्यअनुसार सन् २०१७ भित्रै जिल्लालाई पूर्ण खोप घोषणा गरी सक्नु पर्थ्यो । तर त्यस अवधिमा पनि हुन नसकेपछि अब पुस मसान्त भित्र पूर्ण खोप घोषणाको नयाँ लक्ष्य राखिएको थियो । सन् २०१७ भित्र मुलुकलाई नै पूर्ण खोप घोषणा गर्ने सरकारी लक्ष्यका साथ सरोकारवाला निकाय तथा संयन्क्रहरू सत्रिय भएका थिए । १५ महिनादेखि २३ महिना उमेर समूहका सम्पूर्ण बालबालिकाले एउटा पनि खोप नछुटाई सबै खोप लगाएको अवस्थामा गाउँपालिका वा जिल्लालाई पूर्ण खोप घोषणा गरिन्छ ।

जिल्लामा करीब १६ हजार खोप लिने बालबालिका छन् । तिनले बिसिजी १ मात्रा, डिपिटी/एचइपिबिएचआइबिको ३, ओपिभिको ३, पिसिभिको ३, दादुराको २, जेइको १ मात्रा खोप लिएको हुनुपर्छ । यीमध्ये एउटा पनि बालबालिका कुनै एक खोपबाट बन्चित हुनु हुँदैन । नेपाल हाल पोलियो मुक्त राष्ट्र घोषणा भइसकेको छ ।

प्रकाशित : चैत्र १, २०७५ १०:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

फुटबलमा किशोरी

शिव पुरी

(रौतहट) — तराई–मधेसका छोरी खेलकुदलगायत बाहिरी गतिविधिमा संलग्न भएको कमै पाइन्छ । उनीहरू घरभित्रकै काममा व्यस्त हुन्छन् । खेलकुदमा सहभागी हुनेको संख्या न्यून छ । त्यसमा पनि महिला फुटबल । यसमा छँदै छैन भने पनि हुन्छ । तर मधेसी महिलाको खेलकुदमा पहुँच पुर्‍याउने उद्देश्यले स्थानीय विकास केन्द्रले आयोजना गरेको नगरपालिका स्तरीय प्रतियोगितामा मधेसी किशोरीको संलग्नता आकर्षक देखिन्छ ।

तहटको गौरमा विकास केन्द्रले आयोजना गरेको नगरपालिकास्तरीय महिला फुटबल प्रतियोगितामा सहभागी किशोरी खेल्नको तयारी गर्दै । तस्बिर : शिव/कान्तिपुर

प्रतियोगितामा जिल्लाका १० नगरपालिका र १ गाउँपालिका सहभागी थिए । यीमध्ये चन्द्रपुरबाहेक सबैमा मधेसका किशोरी खेलाडी थिए । उनीहरू पहिलो पटक मैदानमा उत्रे । जमेर खेले । थोरै समयमा लिइएको प्रशिक्षणका बाबजुद पनि उनीहरूको खेल कौशल हेर्न लायकको थियो ।

खेल दुई दिनअघि मात्र भएको हो । प्रतियोगितामा गौर नगरपालिकाका मधेसी किशोरीको टिम फाइनलमा पुग्यो । उनीहरूको हौसल्ला बुलन्द थियो । चन्द्रपुरसित १५ गोलको फराकिलो अन्तरले पराजित भए पनि मनोबल उच्च देखिन्थ्यो । विजेता टिमले ५१ हजार पुरस्कार पायो ।

खेलमा मधेसी किशोरी शिल्पा उपाध्यायको प्रदर्शन उत्कृष्ट थियो । उनी गौर नगरपालिकाका तर्फबाट गोलकिपर थिइन् ।

प्रतियोगितामा सहभागी गराउन सुरुमा अभिभावकको सहमति लिन निकै कठिन भएको विकास केन्द्रका अध्यक्ष दिनेश संगमले बताए । ‘मधेसमा महिला फुटबल । त्यसमा पनि मधेसी किशोरीहरूले भाग लिने कल्पना बाहिरको कुरा थियो,’ उनले भने, ‘अभिभावकलाई चित्त बुझाएरै सहभागी गराउन सफल भयौं ।’

छोटो कपडा लगाएर खेल्दा किशोरीलाई असहज हुने भन्दै अभिभावकहरूले असहमति जनाएका थिए । आयोजकले धेरै सम्झाएपछि सहमति जनाए । गोलकिपर शिल्पाका अभिभावक मैदानमै पुगेर छोरीको हौसल्ला बढाएका थिए । प्रतियोगितामा सहभागी हुने निश्चित भएपछि उनीहरूले दुई साताको प्रशिक्षण लिन पाए ।

अधिकांशले सोचेभन्दा राम्रो प्रदर्शन गरेका थिए । खेलपछि जिल्लाभरका अन्य किशोरीहरू फुटबलतर्फ आकर्षित भएका छन् । प्रतियोगितालगत्तै उनीहरूले राम्रो प्रशिक्षण उपलब्ध गराउन माग गरे । प्रदेश २ का सामाजिक विकासमन्त्री नवलकिशोर साहले छोरी, बहिनीहरू फुटबल खेलेको देखेर गर्वले छाती फुलेको बताए ।

उनले शिक्षा, स्वास्थ्यको क्षेत्रमा पछि परेका मधेसी समुदायको महिला फुटबलमा सहभागी भएको पाउदा खुसी भएको बताए । प्रदेश सरकारको बेटी पढाऊ, बेटी बचाऊ अभियानलाई प्रतियोगिताले टेवा पुर्‍याएको उनले सुनाए ।

दशकअघि जिल्लामा वीरेन्द्र शिल्ड प्रतियोगिता हुदा मधेसका किशोरीको सहभागिता हुन्थ्यो । विद्यालयका तर्फबाट भलिबल, रनिङ, हाइजम्प, लङ जम्पमा मधेसका किशोरीको न्यून सहभागिता हुन्थ्यो । फुटबलमा भने अहिलेसम्म थिएन । विकास केन्द्रका सहसचिव चञ्चल झाले मेधसका किशोरीहरू फुटबलमा हौसिएको देख्दा खुसी लागेको बताए ।

‘हामी चाँडै अनुभवी प्रशिक्षक मगाउने तयारीमा छौ,’ उनले भने, ‘अब मधेसमा फुटबलको रौनक बढ्नेछ । उनीहरूलाई खेलकुदमा पहुँच पुर्‍याउन मद्दत गर्नेछौं ।’ जिल्लाको उत्तरी भेकमा मात्र महिला फुटबलको चर्चा थियो । यहाँको चन्द्रपुर नगरपालिका महिला फुटबलको उर्बर मानिन्छ । यहाँबाट थुप्रै महिला खेलाडीहरू विभागीय टिममा खेलीरहेका छन् ।

अहिले पनि सय हाराहारीमा किशोरीहरू बिहान–बेलुका प्रशिक्षण लिइरहेका छन् । दक्षिण झेकमा क्रिकेटको त्रेज बढदो छ । यो खेलमा महिलाको सहभागिता छैन । फुटबलमा भने बल्ल सहभागी जनाएका छन् । गौर नगरपालिका उपप्रमुख किरण ठाकुरले मधेसी किशोरीहरू फुटबल खेलप्रति अभिरुचि राख्ने भए पनि विभिन्न कारणले सफल नभएको बताइन् । ‘खेलकुदमा पहुँच नभएकै कारण उनीहरूको प्रतिभा बाहिर आउन नसकेको हो,’ उनले भनिन्, ‘अब बिस्तारै सहभागिता बढ्छ । यसलाई सकारात्मक लिनुपर्छ ।’

प्रकाशित : चैत्र १, २०७५ १०:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्