मनस्थिति बिग्रेकाको संख्या बढ्दो

शिव पुरी

रौतहट — पूर्वबाट आउँदै गरेको एउटा बस शुक्रबार बिहान चन्द्रनिगाहपुर चोकमा रोक्नै लागेका बेला मानसिक मनस्थिति बिग्रेका एक युवकले ढुंगा हाने । ढुंगा बसमा नलागेर सन्तपुरका वृद्ध रामेश्वर चौधरीको खुट्टामा बजारियो ।

उनी सामान्य घाइते भए । मनस्थिति बिग्रेका युवक टुलुटुलु हेरेर बसिरहे । यस्तो घट्ना यहाँ नौलो होइन । सडकमा बेबारिसे जीवन बिताईरहेकाहरूले सधैंजसो यस्तैहरकत गर्छन् ।

चन्द्रपुर ४ स्थित मुख्य चोकमा पछिल्लो समय मनस्थिति बिग्रिएकाहरूको संख्या बढ्दो छ । उनीहरूले सर्वसाधारणलाई आक्रमण गर्ने, सबारीमा ढुंगा हान्ने जस्ता हरकत गर्छन् । बेबारिसे जस्तै लामो समय सडकमै सुत्छन् । स्थानीयले फालेको फोहोर बस्तु खान्छन् ।

अधिकांश राम्ररी बोल्न सक्दैनन् । यहाँ यस्ता महिला र पुरुषको संख्या ६ जति छ । जिल्लाभरिीमा १५ जनाभन्दा बढी रहेको अनुमान छ । पूर्वपश्चिम राजमार्गस्थित जंगलमा भौतारिएर हिँडेकाहरूको संख्या पनि उस्तै छ । मनस्थिति बिग्रिएर हिँडेकाहरूलाई नगरपालीकाले अन्यत्र वा कुनै आश्रममा ब्यवस्थापन गर्नुपर्ने स्थानीयको माग छ ।

कुनै पनि बेला अप्रिय घटना गराउन सक्ने भन्दै कतै लगेर राख्न भनिएको हो । नगरपालीकाका उपप्रमुख रामरति चौधरीले सडकमा आफन्तबाट बिछडिएर भौतारेकाहरूलाई मानवसेवा आश्रममा ब्यवस्थापन गर्नुपर्ने बताइन् । ‘नगरभित्र यो पनि जटिल समस्या बनेको छ । यसलाई कसरी ब्यवस्थापन गर्ने भन्ने विषयमा बहस चलाउनु जरुरी छ,’उनले भनिन्, ‘सबैको साथ सहयोगले यस्ता समस्याको समाधान निकाल्नुपर्छ । यो एउटा मानविय धर्म पनि हो ।’

सडकमा एकोहोरो हिँडिरहेको अवस्थामा कतिपयको सबारीले ठक्कर दिएर मृत्यु समेत हुने गरेको छ । इलाका प्रहरी चन्द्रनिगाहपुरका अनुसार यसै आर्थिक वर्षमा सडकमा बेबारिसे अवस्थामा सबारीको ठक्करबाट ३ जनाको मृत्यु भइसकेको छ ।

प्रहरी नायब निरीक्षक ख्याली सिंहले पछिल्लो समय चन्द्रनिगाहपुर क्षेत्रमा मनस्थिति बिग्रेका महिला तथा पुरुषको संख्या बढेको स्वीकारे । ‘उनीहरूलाई कतै लगेर राख्न जरुरी छ,’ उनले भने, ‘सडकमा जथाभावी हिँड्ने गर्दा दुर्घटनामा पर्न सक्छन् ।’

प्राय जंगल क्षेत्रमा सवारीले ठक्कर दिएर भाग्ने गरेको पाइएको छ । अघिल्लो महिना लमाहा जंगलमा सडकमा हिँडिरहेको पुरुषलाई ठक्कर दिँदा घटनास्थलमा मृत्यु भयो । मनस्थिति बिग्रिएका उनको सनाखत हुन सकेन ।

रातीको समय भएकाले दुर्घटना गराउने सवारी समेत पत्ता लागेन । ठक्कर दिएर सबारी भगाउने गरेको प्रहरीको भनाइ छ । ६ महिना अघि मनस्थिति बिग्रेको एक महिलालाई अज्ञात व्यक्तिले गर्भवती बनाएपछि तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी मदन भुजेलले हेटांैडास्थित मानव सेवा केन्द्रमा लगेर राखेका थिए ।

नजिकमा मानवसेवा आश्रम नभएकाले पनि उनीहरूलाई व्यवस्थापन गर्न नसकिएको हो । हाल सदरमुकाम गौरमा नगरपालीकाका उपमेयर किरण ठाकुरको पहलमा मानवसेवा केन्द्रको निर्माण सुरु भएको छ ।

भवन निर्माणको काम सकिए पछि रौतहट लगायतका छिमेकी जिल्लाहरूमा सडकमा भौतारिने आमा, बुबा, दाजु, भाइ र बालबालिकालाई आश्रममा बस्न दिने योजना बनाइएको सेवाकेन्द्रको अध्यक्ष समेत रहेको ठाकुरले बताइन् ।
‘हाम्रो उद्देश्य भनेकै सडकमा कोही पनि टुहुरा बालबालिका, अभिभावकहरूले कष्टकर जीवन बिताउनु नपरोस भन्ने हो,’ उनले भनिन्, ‘सेवा केन्द्र सञ्चालनमा आएपछि सबै समस्याको समाधान निस्कन्छ ।’

एक वर्षअघि इलाका प्रहरीले ५ जनालाई मनस्थिति बिग्रेकाहरूलाई बसमा चढाएर राती अन्यत्र पठाइएको थियो । चन्द्रनिगाहपुरका समाजसेवी सपुतबहादुर कार्कीले सडकमा कस्टकर जीवन बिताइरहेकाहरूलाई सबै मिलेर सहयोग गर्नुपर्ने बताए ।

सडकमा हिँडिरहेका बेला उनीहरूले होटलमा बिक्रीका लागि राखिएको समान झिकेर खाइदिन्छन् । त्यस बेला होटल मालिकले उनीहरूमाथि दुब्र्यवहार समेत गरेको पाइन्छ । पानी छ्याप्ने र लखेट्ने गरेको प्रत्यक्ष देख्न सकिन्छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ७, २०७६ ११:१४
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पर्यटन प्रवर्द्धननिम्ति साइकल

प्रदूषणमुक्त समाज निर्माणका लागि स्वस्फूर्त युवा जमात यात्रामा सहभागी
विप्लव भट्टराई

इलाम — कुहिरो र घामको लुकामारीसँगै रोङ गाउँपालिकाको कुटिडाँडाबाट फरक शैलीको यात्रा सुरु भयो । तराईमा गर्मीले उखुम बनाएका बेला केही माथिको शीतल वातावरणमा लस्करै साइकल लिएर हिँड्नेहरू देख्दा स्थानीयले अनौठो माने । 

इलाम चिया बगानमा साइकल कुदाउँदै यात्री । आन्तरिक पर्यटन प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यले इलामको कुटिडाँडाबाट ५५ किलोमिटर साइकल यात्रा गर्दै झन्डै एक सय जना इलाम आएका हुन् ।तस्बिर : विप्लव / कान्तिपुर

इलामको नागबेली सडकमा धूँवाको मुस्लो फाल्दै हिँड्ने लावालस्कर मोटरसाइकलदेखि भारी क्षमताका ट्रकबस देखेका स्थानीयका लागि यो नौलो दृश्य थियो । करिब १ सयको हाराहारीमा पाइडल मार्दै निस्किएको साइकलवालाको ताँती गज्जब देखियो ।

कन्याम, फिक्कल र करफोकको सल्लाघारी छिचोल्दै इलाम बजार भित्रिँदा उनीहरूको थकान भुलाउन बाक्लो संख्यामा इलाम चोकबजारमा स्थानीय थिए ।

‘साइकल चलाउ स्वास्थ्य बनौं’ भन्ने नाराका साथ शनिबार कुटिडाँडाबाट ५५ किलोमिटर लामो साइकल यात्रा गरिएको हो । विभिन्न पेसा र उमेर समूहकाले इलामको कुटिडाँडाबाट बिहान ८ बजे सुरु गरेको साइकल यात्रा साँझ इलाम आइपुग्यो ।

विभिन्न घुम्ती र गोलाई पार गर्दै आएका साइकल यात्रीले ऐतिहासिक इलाम चियाबारीको फेरो लगाउन भ्याएका थिए । देशभरबाट जुटेका साइकल प्रेमी यो यात्रामा सहभागी छन् ।

आइतबार इलामबाट झापा झर्ने छोटो दूरीको भन्ज्याङ, बेलासे दानाबारी हुँदै यो टोली झापाको बिर्तामोड झर्नेछ । ‘प्रदूषणमुक्त समाजको निर्माणका लागि स्वत: स्फूर्तरूपमा यो यात्रा तय भएको हो,’ अभियानका अगुवा झापा अर्जुनधाराका योगेन्द्र थापाले भने ।

‘इलामका महŒवपूर्ण पर्यटकीय स्थललाई जोड्नका लागि पनि यो यात्रा सफल हुने ठानेर सहाभागी भएको हुँ,’ रोङ गाउँपालिकास्थित सलकपुरका सुवास तामाङले भने । साइकल यात्रीलाई मेची पहाडी क्षेत्र पर्यटन प्रवद्र्धन विकास समिति, इलाम उद्योग वाणिज्य संघ, नगर पर्यटन विकास समितिलगायतले स्वागत गरे ।

इलाम उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष ईश्वर चिपालुले भने, ‘पहाडी क्षेत्रको रमणीयतमा रम्दै आन्तरिक पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि हुने क्रियाकलापमा हामी निरन्तर सहभागी रहन्छौं ।’
यो टोलीले इलामबाट तराई झर्ने द्रुत मार्गका रूपमा लिएको सडक पार गर्नेछ ।

यसले त्यस क्षेत्रका सम्भावना र आवश्यकतालाई अगाडि ल्याउन सकिने स्थानीयको अपेक्षा छ । ‘यस क्षेत्रका हरेक महत्वपूर्ण वस्तुलाई पर्यटकीय हिसाबले उजागर गर्न पनि यो यात्रा गरिएको हो,’ सहभागी बुद्ध तामाङले भने ।

प्रकाशित : जेष्ठ ७, २०७६ ११:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT