जनप्रतिनिधि–कर्मचारी मनमुटाब

‘सुरक्षाको प्रत्याभूति नभए काम गर्दैनौं’
अवधेशकुमार झा

राजविराज — अध्यक्ष र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतबीचको मतभेदका कारण सप्तरी जिल्लाको राजगढ गाउँपालिकाको कामकाज गत शुक्रबारदेखि ठप्प छ । आर्थिक वर्षको अन्तिम समयमा अन्य स्थानीय तहका कार्यालयमा सम्झौता गर्ने, भुक्तानी लिने लगायतका कार्यको चाप भइरहेका बेला राजगढमा कामकाज ठप्प हुँदा सर्वसाधारण मर्कामा छन् । 

असुरक्षा भएको भन्दै प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत राजिवकुमार झा सहितका कर्मचारी सुरक्षाको प्रत्याभुति नहुन्जेल काम गर्न नसकिने भन्दै गत शुक्रबारदेखि कार्यालय गएका छैनन् । कार्यालय जाने कर्मचारी पनि बिना कामकाज घर फर्किने गरेका छन् । योजनाहरू कार्यान्वनयन गराउन उपभोक्ता समिति गठन, भुक्तानी लगायतका विषयमा गाउँपालिका अध्यक्ष परमानन्द यादव र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत झाबीच मतभेद भएको हो ।

‘हामी कार्यालयमै असुरक्षित भएपछि कसरी काम गर्न सक्छौं ?’ प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत झाले भने, ‘असुरक्षित भएपछि प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई जानकारी गराएर कार्यालय जान छाडेका हौं ।’ झा र नायव सुब्बा दिनेश यादवमाथि अध्यक्ष परमानन्द यादवका भाइ अशोककुमार यादवले दुर्व्यवहार गरेको कर्मचारीको आरोप छ । काम गर्ने वातावरण नभएसम्म हामी कार्यालय जान सक्देनौं,’ अधिकृत झाले भने, ‘प्रक्रियासंगत नमिलेका कार्यहरू, भुक्तानी गर्न सक्दैनौं ।’

आर्थिक वर्षको अन्तिम समयमा गाउँपालिकाको कार्यालय ठप्प भएपछि प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुरेन्द्र पौडेलले अध्यक्ष र प्रमुख प्रसासकीय अधिकृतबीच समन्वय गरी सहज वातावरण बनाउने प्रयास गरे पनि निश्कर्षमा पुग्न सकेको छैन् । ‘कर्मचारीहरूले असुरक्षा भएको भन्दै जानकारी गराएपछि मैले समन्वय गरी दुईपटक छलफल गरें,’ प्रजिअ पौडेलले भने, ‘अध्यक्षजीले उचित वातावरण बनाएर शनिबार साँझसम्म फोन गर्छु भन्नुभएको थियो तर कुनै कुरा आएन्, म फेरि समाधानका लागि प्रयासरत छु ।’

अध्यक्ष र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतबीच कार्यक्षेत्रको विवाद हो जस्तो मलाई लाग्छ । प्रजिअ पौडेलले भने । यसबारे गाउँपालिका अध्यक्ष परमानन्द यादवले गाउँपालिकामा देखिएको केही असहज स्थिति सहज भइसकेको दाबी गरे । ‘कुनै ठूलो विवाद छैन्, कार्यालय सञ्चालन भइसकेको छ । अधिकृत मात्रै आएका छैनन्,’ अध्यक्ष यादवले भने,‘अधिकृतजीले सानो कुरालाई ठूलो बनाउनु भयो, जसका कारण केही असहज स्थिति भयो ।’

विकास बजेट खर्च शून्य
अध्यक्ष र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतबीचको मत भिन्नताका कारण गाउँपालिकाको कार्यालय ठप्प हुँदा राजगढको विकास बजेट खर्च हुन सकेको छैन् ।

कार्यालय सञ्चालनको न्यून खर्च बाहेक विकासित खर्च शून्य अवस्थामै रहेको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत झाले जानकारी दिए । चालू आर्थिक वर्षका लागि ३ सय ५० वटा योजना छनोट भई बजेट छुटयाइएकोमा अहिलेसम्म ३५–४० वटा योजनामा मात्र सम्झौता हुन सकेको उनले जानकारी दिए । तर अध्यक्ष परमानन्द यादवले सबै विकास खर्च आर्थिक वर्षको अन्तसम्म भइसक्ने दाबी गरे ।

गाउँपालिकाको गाउँसभा समयमा हुन नसक्नु, अध्यक्ष र प्रशासकीय अधिकृतबीच मतभेद हुनु, जनप्रतिनधिहरूकै बीचमा पनि कुरा नमिल्नु लगायतका कारणले गाउँपालिकाका विकासका काम सुरु हुन सकेका छैनन् ।

‘कर्मचारी र जनप्रतिनिधिबीच विवाद भएर विकास ठप्प हुनु दुर्भाग्यपूर्ण हो,’ राजगढ गाउँपालिका घर भएका राजपा नेपालका सह महामन्त्री गजेन्द्र मण्डलले भने, ‘विकासका काम हुन नसकेर बजेट फ्रिज भए त्यसको दोष अध्यक्ष र प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतले नै लिनुपर्ने हुन्छ ।’ कर्मचारी र जनप्रतिनिधिबीचको विवादका कारण स्थानीय सरकारको अनुभुति नै हुन नसकिरहेको उनले बताए । ‘मेरो घर रहेको वडामा ८० लाख रुपैयाँ बराबरको योजना विनियोजित छ तर विवादका कारण एउटा पनि सम्झौता हुन सकिइरहेको छैन,’ मण्डलले भने,‘विवादले समग्र गाउँपालिकाकै विकास लथालिङ भएको छ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ २८, २०७६ ०९:५९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

तालिम लिँदै भीमाकली

शंकर आचार्य

पर्सा — उनी कहिले आमा चित्रसेनकलीसँग लुटुपुटु गर्छिन् । कहिले दूध चुस्न थाल्छिन् । कहिले आफ्नो र आमाको शरीर धुलाम्य पार्छिन् । कहिले आमालाई नखरा पनि देखाउँछिन् । पर्सा राष्ट्रिय निकुन्जको अमलेखगन्जस्थित हात्तिसारकी कान्छी सदस्य छावा भीमाकलीको बाल्यकाल अचेल यसरी नै बितिरहेको छ ।

पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जको अमलेगन्जस्थित हात्तीसारमा भीमाकलीलाई स्याहार्दै कर्मचारी । तस्बिर : शंकर/कान्तिपुर 

चित्रसेनकलीले २०७४ माघ १० गते जन्म दिएकी भीमाकली अहिले १७ महिनाकी भइन् । हात्तीसारका कर्मचारी उनलाई परिवारकै कान्छो सदस्यका रूपमा स्याहार सुसार, माया र स्नेह दिएर हुर्काउँदैछन् ।

निकुन्जका सहायक संरक्षण अधिकृत अशोक राम भीमाकलीलाई उनको उमेरसँगै ससाना तालिम पनि दिन थालिएको बताउँछन् । ‘अहिले उनलाई बस्न, उठन, सवारी लिन सिकाउँदै छौ, यसै गतिमा सिक्दै गए उनलाई ट्रेन्ड हुन थप २ देखि ३ वर्ष लाग्छ,’ रामले भने, ‘हामी फकाएर तालिम दिंदै छौं, विगतजस्तो कुटेर, मानिस बसेर तालिम दिने चलन अब रहेन, बिल्कुलै फकाएर तालिम दिइन्छ ।’ हात्तीसारमा प्रत्येक हात्तीलाई फनैत, पछुवा र माउते गरी ३ कर्मचारीको दरबन्दी हुन्छ ।

भीमाकलीले पनि बयस्क भएपछि तीनवटा कर्मचारीको दरबन्दी पाउनेछिन् । हाल यो हात्तीसारमा १० वटा हात्तीको दरबन्दी छ । ती मध्ये ९ पोथी र १ मात्र भाले छन् ।

हात्तीसारमा भीमाकलीको जन्म निकुञ्जको मात्र नभई विश्वमै वन्जयन्तु संरक्षण क्षेत्रमा एउटा ठूलो उपलब्धि र सफलता पनि हो । यो हात्तीसारमा हालसम्म एउटै पनि हात्ती नजन्मेकाले पनि निकुन्ज तथा यसको हात्तीसारका कर्मचारीलाई चित्रसेन कलीको पहिलो सन्तानको विशेष प्रतीक्षा थियो । १२ वर्षीया चित्रसेनकलीले निकुन्जको हात्तीसारलाई पहिलो उपहारनै दिइन् । जंगली हात्तीसँगको संसर्गले उनको गर्भ रहनगएको थियो ।

अहिले हात्तीसारमा भीमाकलीलाई हेर्न पनि दैनिक थुप्रै आगन्तुक आउने गरेका छन् । भीमाकली आगन्तुकहरूसँग खेल्न रमाउन पछि पर्दिनन् । निकुन्जमा पर्यटकलाई जंगल सफारी गराउन तथा निकुन्जको गस्ती प्रयोजनमा समेत यी हात्ती प्रयोग हुँदैआएका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ २८, २०७६ ०९:५८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT