महिला बालबालिकाको आत्महत्या बढ्दो

शंकर आचार्य

(पर्सा) — जिल्लामा गत वर्षभन्दा चालु वर्षमा आत्महत्याका घटना बढेका छन् । गत वर्ष ६८ घटना भएकामा चालु वर्षको हालसम्म ७० वटा भएका छन् । वीरगन्ज महानगरपालिका २१ बस्ने १५ वर्षीया नीलमकुमारी साहले जेठ १३ मा आफ्नै घरमा आत्महत्या गरिन् ।

वीरगन्ज महानगर १४ पिप्रा टोलकी ११ वर्षीया प्रियंका कुशवाहाले फागुन ११ मा सुत्ने कोठामा झुन्डिएर आत्महत्या गरिन् ।

नाबालिकाले आत्महत्या गरेको यी दुई प्रतिनिधि घटना मात्र हुन् । पछिल्लो समय जिल्लामा महिला तथा बालबालिकाको आत्महत्याको दर बढदो क्रममा छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालयको तथ्यांकअनुसार चालु आर्थिक वर्षमा आत्महत्याका ७० घटना भइसकेका छन् । जसमा ८ बालिका तथा २ बालकले आत्महत्या गरेका छन् । त्यसैगरी २६ महिला र २१ पुरुषले आत्महत्या गरेका छन् । आत्महत्या गरेकामध्ये ५६ ले झुन्डिएर तथा १४ ले विषसेवन गरी आत्महत्या गरेका छन् ।

गत आर्थिक वर्षको तथ्यांकको तुलनात्मक विश्लेषण गर्दा चालु आवमा आत्महत्या गर्नेको संख्या बढेको छ । तीमध्ये महिला र बालबालिकाको संख्या झन बढदो छ । गत आवभरमा कुल ६८ वटा आत्महत्याका घटना भएकोमा तीमध्ये ८ बालबालिका, ३० महिला र ३० पुरुष थिए । पछिल्लो समय महिला तथा बालबालिकामा बढदो आत्महत्याको दरले सबैलाई चकित बनाउँदैछ । आत्महत्या गर्नेमध्ये अधिकांश बालबालिकाले सुसाइड नोट लेख्ने र उनीहरूले जीवनदेखि निराश भई बाँच्नुको अर्थ नरहेको कारण देखाउने गरेका छन् । यसै वर्ष जिल्लाका दुई किशोरीले भारतमा गई रेल्वे लिकमा आत्महत्या गरेका छन् । मानसिक रोग विशेषज्ञ डा. भरत गोइत पनि पछिल्लो केही वर्षयता महिला तथा बालबालिकामा आत्महत्याको दर बढदै जानु चिन्ताको विषय भएको बताउँछन् ।

सामान्यतया मानसिक रोगीहरू डिप्रेसनमा जाँदा, लागूपदार्थ सेवन गर्दा वा कुनै खाले असन्तुष्टि वा आवेशमा आएर पनि आत्महत्या गर्ने प्रवृत्ति रहेको छ,’ उनले भने, ‘तैपनि आत्महत्या रोक्न सकिन्छ, मानिसले आत्महत्या उन्मुख नहुने वातावरण बनाउन जरुरी छ ।’ तराईको हकमा महिलाहरू डिप्रेसनमा हुने, घरेलु हिंसा आदि कारणले उनीहरू आत्महत्या गर्न उन्मुख हुन्छन् । महिलालाई मानसिक समस्या हुँदा अझै पनि उनीहरूको उपचार नगर्ने प्रवृत्ति कायमै छ । महिला र बालबालिका किन आत्महत्या गर्दैछन्, यसतर्फ गहन अध्ययन र अनुसन्धान जरुरी छ,’ डा. गोइतले भने, ‘यसका लागि उनीहरूलाई सल्लाह, सुझाव, परामर्श आदि आवश्यक पर्छ भने त्यसका लागि हटलाइन सेवा सुरु गर्ने वा अन्य तरिकाहरू अपनाउन सकिन्छ ।’

प्रकाशित : असार १८, २०७६ १०:१२
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

किन घट्यो कार–भ्यान आयात ?

‘बजारमा तरलताको अभाव वा बैंकबाट सहजै अटो लोन नपाउँदाको अवस्थामा पनि आयात प्रभावित भएको हुन सक्छ’
शंकर आचार्य

पर्सा — वीरगन्ज आईसीपी भन्सार नाकाबाट चालु आर्थिक वर्ष (आव) मा सवारी साधनको आयात घटेको छ । मुलुककै सर्वाधिक सवारी साधन भित्रिने यो नाकाबाट चालु आवको जेठसम्ममा गत आवको यसै अवधिको तुलनामा आयात उल्लेख्य घटेको देखिन्छ । 

भन्सार कार्यालयको तथ्यांकअनुसार चालु आवको जेठसम्म यो नाका हुँदै ८ अर्ब ६३ करोड रुपैयाँ बराबरका ८ हजार ५ सय ८८ थान जिप, कार, भ्यान आयात भएका छन् । जसबाट १८ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको छ । गत आवको यसै अवधिमा ९ अर्ब ७६ करोड रुपैयाँ बराबरका ११ हजार ५४ थान यस्ता सवारी साधन आयात भएका थिए । यसबाट १९ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको थियो ।

तुलनात्मक रूपमा हेर्दा गत वर्षको भन्दा २ हजार ४ सय ६६ थान यस्ता सवारी कम आयात भएको देखिन्छ । आयात घटदा यसबाट संकलन हुने राजस्वमा पनि गिरावट आएको छ । गत आवको भन्दा चालु आवमा १ अर्ब ९१ लाख ३ हजार रुपैयाँ कम राजस्व संकलन भएको छ ।

मध्यम वर्गीय उपभोक्ताको पहिलो रोजाइ बनेको मोटरसाइलकको आयात पनि हवात्तै घटेको छ । चालु आवको जेठ महिनासम्ममा यो नाका हुँदै ८ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ बराबरका ९७ हजार ९ सय ५६ थान मोटरसाइकल आयात भएका छन् । यसबाट ९ अर्ब १७ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको छ । गत आवको यसै अवधिमा १० अर्ब ५४ करोड रुपैयाँ बराबरका १ लाख २२ हजार ३ सय ३५ थान मोटरसाइकल भित्रिएका थिए । तुलनात्मक रूपमा यस वर्ष २४ हजार ३ सय ७९ थान कम मोटरसाइकल भित्रिएका छन् । मोटरसाइकलको आयातबाट गत आवको भन्दा चालु आवमा १ अर्ब ९१ लाख रुपैयाँ राजस्व पनि कम संकलन भएको छ ।

वीरगन्ज भन्सारले संकलन गर्ने राजस्वमा सवारी साधनबाट आउने राजस्वले महत्त्वपूर्ण भूमिका छ । सवारी साधनको आयात घटदा यो भन्सारले लक्षित राजस्व संकलन गर्न सक्दैन । त्यसको परिणामस्वरूप चालु आवको अधिकांश महिनामा यो भन्सारले मासिक राजस्व असुली लक्ष्य भेट्टाउन सकेको छैन ।

वीरगन्ज भन्सार कार्यालयका सूचना अधिकृत मनीष महतोले जिप, कार, भ्यानमा सीसीअनुसार भन्सार महसुल लाग्ने बताए । औसतमा सबैखाले शुल्क गरी मूल्यको १ सय ५० देखि २५० प्रतिशतसम्म भन्सार महसुल लाग्छ । मोटरसाइकलको पनि सीसीअनुसार नै भन्सार महसुल लाग्छ । यसमा औसत मूल्यको ८५ देखि १५० प्रतिशतसम्म भन्सार महसुल लाग्छ ।

पछिल्ला केही महिनामा जिप, कार, भ्यान र मोटरसाइकलको आयात क्रमशः घटदै गएको पनि महतोले बताए । ‘नाका परिवर्तन भएको अनुमान गर्दा अन्य नाकाबाट पनि यी सवारीको आयात बढेको देखिँदैन । गत आवको जेठ महिनामा उत्साहजनक रूपमा नयाँ सवारी साधन आयात भएका थिए तर यस वर्ष जेठ महिनामा पनि त्यस्तो उत्साह देखिएन,’ उनले भने, ‘बजारमा तरलताको अभाव पनि भएको हुन सक्छ । बैंकबाट सहजै अटो लोन नपाउँदाको अवस्थामा पनि यसो भएको हुन सक्छ ।’

समुद्री मार्गबाट भारतको कोलकाता बन्दरगाहसम्म ल्याइने तेस्रो मुलुकबाट आयातित सवारी साधन भौगोलिक निकटता र राजधानी लग्न छोटो दूरी पर्ने भएकाले वीरगन्ज नाका रोजाइमा पर्ने गरेको छ ।

प्रकाशित : असार १७, २०७६ २०:१६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT