५५ सडकमा यातायात अवरुद्ध

‘सबै ग्रामीण भेगका कच्ची सडक बर्खासँगै बन्द छन्, जहाँतहीँ वर्षात्ले पहिरो जाने,भास्सिने भइरहेको छ’
अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — पहिरोले बन्द ग्रामीण भेगका सडक अझै सञ्चालनमा आउन सकेका छैनन् । दुर्गम गाउँ पुग्ने सडक चल्न नसक्दा यात्रु सास्ती भोग्न बाध्य छन् ।

अविरल वर्षाका कारण बढेको खोलाले अवरुद्ध बनाएपछि ठप्प सिन्धुपाल्चोक सुनकोसी गाउँपालिकाअन्तर्गतको ग्रामीण सडकखण्ड । तस्बिर : अनिश

जिल्ला समन्वय समितिका अनुसार सदरमुकामबाट गाउँ जोड्ने ५५ सडकमध्ये प्राय:मा यातायात अवरुद्ध छन् ।

जिल्लामा २५ सय किमि ग्रामीण सडकमा पाँच सय किमि ग्राभेल र अन्य प्रमुख सडकमा दुई सय किमि कालोपत्रे गरिएको छ । ‘सबै ग्रामीण भेगका कच्ची सडक बर्खासँगै बन्द छन्, जहाँतहीँ वर्षातले पहिरो जाने, भास्सिने भइरहेको छ,’ चरिकोट सडक डिभिजन कार्यालयका प्रमुख अशोक तिवारीले भने । उनले नयाँ खुलेका सडकदेखि अरनिको राजमार्गको सडक खण्डको विभिन्न स्थानमा समेत पहिरोले बगाएपछि सवारीसाधन बन्द भएको सुनाए ।

Yamaha

जिल्लाका उत्तरपूर्वी भेगका सबै ग्रामीण सडक पनि खुल्न सकेका छैनन् । भोटेकोसी गाउँपालिको मार्मिङ, तातोपानी, लिस्तीकोट, फुल्पिङकट्टीका गाउँमा पुग्ने सबै सडक वर्षासँगै पहिरोले पुरिएका छन् । भूकम्पले छियाछिया बनाएकाले सीमावर्ती गाउँका सडकमा पैदल यात्रासमेत जोखिमपूर्ण छ ।

बाह्रबिसे–तातोपानी २६ किमिको दूरी छ । यही राजमार्गकै दसकिलो, सिरिसे, जम्बु, झिर्पू, डाँकालाङ, कोदारीजस्ता स्थानमा वर्षासँगै पुराना पहिरो फेरि खस्न थालेका छन् ।

अरनिको राजमार्गकै जुरे, बलेफीमा अझै सुक्खा पहिरो रोकिएको छैन । ‘यातायात त टाढाको कुरा, पैदल यात्रासमेत सम्भव छैन्,’ भोटेकोसी गाउँपालिका फुल्पिङकट्टी झिर्पु हिन्दीका शम्भु पौडेलले भने, ‘बर्खा लागेपछि यहाँका गाउँका सबै सडक सुक्खा पहिरोले बन्द हुन्छन् , बर्सेनि मर्मत गरिए पनि मर्मत प्रभावकारी हुन सकेको छैन ।’ भोटेकोसी बाढीले कटानमा पारेको कोदारी राजमार्गको लिपिङ बजारदेखि अरनिको राजमार्गको जुरेसम्म चिनियाँ निर्माण कम्पनी सीआरसीसीले पुनर्निर्माण गरेको थियो ।

त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिकाको पिस्कर, चोकटी, घोर्थली पुग्ने सडक वर्षाले भास्सिएर बन्द भएको छ । बाह्रबिसे नगरपालिका अन्र्तगतका गाती, घुम्थाङ, कर्थली, राम्चेदेखि इन्द्रावती गाउँपालिकाको माझीगाउँ जोड्ने ग्रामीण सडक हिलो, पहिरोले अवरुद्ध बनाएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र १२, २०७५ ०८:५३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ठडिँदै छ ह्योल्मो एकीकृत बस्ती

बस्तीमा बन्ने प्रत्येक घरको ढोका र झ्यालमा ह्योल्मो संस्कृतिको बुट्टा र कला कँुदेर बनाइएको छ ।
अनिश तिवारी

हेलम्बु (सिन्धुपाल्चोक) — मध्यबर्खाको झमझम पानी सहेर यहाँका स्थानीय ह्योल्मो एकीकृत आवास निर्माण गर्न जुटेका छन् ।पहिरोले जिल्लाभर हाहाकार मच्चाइरहँदा यहाँको एकीकृत बस्ती निर्माण बर्खाले रोकिएको छैन ।

सिन्धुपाल्चोक हेलम्बु गाउँपालिकाको तेम्बाथानमा बन्दै गरेको ५३ ह्योल्मो परिवारको एकीकृत बस्ती । तस्बिर : अनिश

भूकम्पको परकम्पले खसेको पहिरोबाट विस्थापित तेम्बाथानका बासिन्दा संस्कृतिले भरिएको एकीकृत बस्ती निर्माणमा जुटेका हुन् ।

‘सबै एकजुट भएर लागे के हुन्न र? त्यसैले पनि बर्खाले एकीकृत बस्तीको काम त्यस्तो रोक्नुपर्ने अवस्था बनेन,’ तेम्बाथानको चिटिक्क परेको दृश्य हेर्दै ६३ वर्षीया वृद्धा कर्ममाया ह्योल्मोले भनिन् । हेलम्बुको कागनी, खादुङबाट भूकम्पले पहिरोमय बनाएपछि सुरक्षित स्थान खोज्दै तेम्बाथानमा ५३ ह्योल्मो परिवार आएर बसेका थिए । ‘सबै मिलेपछि के चाहिँ नहुने हो र? दैवले पुर्‍याउँदारहेछन्,’ उनले भनिन् ।

ह्योल्मो संस्कृति झल्कने एकीकृत बस्ती निर्माण हुने भएपछि ह्योल्मो परिवारमा उज्यालो छाएको हेलम्बु गाउँपालिकाका अध्यक्ष निमाग्याल्जेन शेर्पाको कथन छ । ‘प्राचीन ह्योल्मो कला र संस्कृतिले घेरिएको एकीकृत व्यवस्थित बस्ती पाउने भएपछि स्थानीय उत्साहित छन्,’ उनले भने । गाउँपालिकाको पहलमा ह्योल्मो संस्कृति झल्कने झ्याल–ढोका बनाउने तालिम दिएको उनले सुनाए ।

हेलम्बु तेम्बाथानमा अक्सफामको आर्थिक र जनहित ग्रामीण सेवा समितिको प्राविधिक सहयोगमा तेम्बाथान एकीकृत बस्ती विकास केन्द्रद्वारा नमुना एकीकृत बस्ती ठडिँदै छ । ‘९ वटा घर बनिसकेका छन्, ३० वटाको डीपीसीको काम भइसकेको छ र १० वटामा ह्योल्मो संस्कृति झल्कने झ्यालढोका राखेर पर्खाल लगाउने काम सकिनै लागेको छ,’ जनहितका कार्यक्रम संयोजक श्रीधर न्यौपानेले भने, ‘बस्तीमा बन्ने प्रत्येक घरको ढोका र झ्यालमा ह्योल्मो संस्कृतिको बुट्टा र कला कुँदेर बनाइएको छ ।’

उनले घरबाहेकका सामुदायिक भवन, ह्योल्मो जातिको पूजा गर्ने अलग्गै मन्दिरको समेत निर्माण गरिने सुनाए । मौलिकतासहितको एकीकृत बस्तीमा दैनिक ५० भन्दा बढी कामदार खटेर अभियानलाई तीव्रता दिइरहेको उनले प्रस्ट्याए ।

‘बर्खाको सुरुवातमा सडकले केही समस्या बनाए पनि हालै केही अवरोध छैन,’ न्यौपानेले भने । तेम्बाथानका वडाध्यक्ष सांगे लामाका अनुसार सडक, धारादेखि सामुदायिक भवन ह्योल्मो परिवारकै अनुदानले बनाइनेछ । जसमा एकीकृत बस्तीभित्र बनाइने सबै घरहरू स्थानीय ह्योल्मो समुदायको ‘मर्चेगुम्बा’ शैलीको हुने उनले जनाए । बस्तीको लागि मेसिनबाट ‘ईसीबी’ इन्टरलक इँटा प्रयोगमा ल्याइएको छ ।

बस्ती वरीपरी ह्योल्मो जातिको परम्परागत संस्कृति चिनाउने बालबगैंचा,ढुंगे बाटोजस्ता विभिन्न भौतिक संरचनाले सिँगारिने योजना छ ।

प्रकाशित : भाद्र ११, २०७५ ०८:४७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT