मन्त्रीज्यू, निर्देशन कार्यान्वयन कहिले ?

चाबहिल–साँखु सडक
राजधानीका प्रमुख सडक विस्तार ठप्प
६ महिनामा ६ पटक निरीक्षण, काम शून्य
दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — भौतिक पूर्वाधार तथा यातायातमन्त्री रघुवीर महासेठले चाबहिल–साँखु सडक खण्डको ६ महिनामा ६ पटक निरीक्षण गरे । उनले प्रत्येक पटक नै निर्माण व्यवसायी, सडक विभागका महानिर्देशक र डिभिजन कार्यालयका प्रतिनिधिलाई यथाशक्य चाँडो सडक निर्माण गर्न निर्देशन दिए ।

मन्त्रीसँगै सडक विभागका महानिर्देशक, सडक विस्तार आयोजनाका अधिकारीलगायत केन्द्रीय तथा प्रदेश सरकारका सांसद, सम्बन्धित क्षेत्रका स्थानीय जनप्रतिनिधि र निर्माण व्यवसायीे सडक विस्तार स्थलमा पुगेका थिए ।

मन्त्रीको निर्देशनपिच्छे ठेकेदार र सडक विभागका प्रतिनिधि ‘हुन्छ भन्दै टाउको हल्लाउँछन्, फर्कन्छन्।’ बौद्धका फुर्वा लामाले भने, ‘मन्त्रीज्यूका अगाडि हवस् हजुर भन्छन्, तर सडक कहिल्यै बन्दैन ।’ उनले ३ वर्षदेखि कति मन्त्रीले सडक निरीक्षण गरे पनि स्थिति उस्तै रहेको बताए ।

Yamaha

पछिल्लो पटक मन्त्री महासेठसँगै पूर्वप्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपालले पनि ४ पटकभन्दा बढी चाबहिल–साँखु सडकको निरीक्षण गरिसके । नेपाल आफू उपस्थित भएर सडक छेउका बिजुली पोल तथा तार पनि हटाए । तर, सडकको अवस्था भने उस्तै छ । ‘पूर्वप्रधामन्त्री आउँछन् निर्देशन दिन्छन्,’ लामाले भने, ‘तर केही हुँदैन, बहालवाला प्रधानमन्त्रीज्यू आउन मात्र बाँकी छ, अब त कसलाई गुहार्ने, कहिले होला मन्त्रीज्यूको निर्देशन कार्यान्वयन ?’ 

जति पटक पूर्वप्रधानमन्त्री नेपाल र मन्त्री महासेठ चाबहिल–साँखु सडक खण्डमा पुग्छन् । त्यति नै पटक केन्द्र सरकारका सांसद कृष्ण राई, प्रदेश सरकारका सांसद रामेश्वर फुँयाल, गोर्केश्वर नगरपालिका प्रमुख सन्तोष चालिसे, कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका प्रमुख कृष्णहरि थापा र शंखरापुर नगरपालिका प्रमुख सुवर्ण श्रेष्ठ आउने गरेको उनले बताए । ‘हामीले गुनासा सुनाउँछौं, मन्त्रीज्यूले सुन्छन्, जान्छन्, सडक जस्ताको, त्यस्तै हुन्छ,’ उनले भने । कलंकी–थानकोट सडक खण्डको पनि मन्त्री महासेठले ६ पटकभन्दा बढी निरीक्षण गरिसके ।

मन्त्रीसँगै सडकका अधिकारी, निर्माण व्यवसायी र स्थानीय जनप्रतिनिधिसमेत सडक विस्तार स्थलमा पुग्छन् । ‘बहालवाला र पूर्वमन्त्रीज्यूहरू कति पटक आए, सडकको अवस्था उस्तै छ,’ थानकोटका राम महर्जनले भने, ‘वर्षामा हिलाम्मे र हिउँदमा धुलाम्मे भएर बस्न सक्ने अवस्था छैन ।’ कलंकी–नागढुंगा सडक विस्तारमा तत्कालीन भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री रमेश लेखक, वीरबहादुर बलायर, विमेन्द्र निधिले पटकपटक निरीक्षण गरे ।

तर, सडक अवस्था जस्ताको तस्तै छ । ‘निरीक्षण गरेर केही हँुदैन, सर्वोच्च अदालतको आदेश मुआब्जा देऊ भन्ने छ, मन्त्रीज्यूले निरीक्षण गरेर के हुन्छ र ?’ सडक विभाग एक अधिकारीले कान्तिपुरसँग भने, ‘फैसलाको पुनरावलोकन हुनुपर्‍यो, नत्र मन्त्रीज्यूले निरीक्षण गरेर केही हुनेवाला छैन ।’

सडक विभागका प्रवक्ता मुक्ति गौतमले अदालतको फैसलाअनुसार मुआब्जा नदिई सडक विस्तार गर्न समस्या रहेको बताए । ‘यो सरकारले मुआब्जाका बारेमा निर्णय गर्नुपर्‍यो अनि मात्र हुन्छ,’ उनले भने, ‘नत्र गाह्रो छ ।’ कलंकी–नागढुंगा, जोरपाटी–सुन्दरीजल, जोरपाटी–साँखुलगायत साना–ठूला सबै सडकको विस्तार कार्य ठप्प छ ।

विस्तार तथा कालोपत्रे नहुँदा ५ वर्षअघि भत्काएका सडकको अवस्था नाजुक छ । चाबहिल–जोरपाटी ३ किमि सडक छेउछाउका घरटहरा स्थानीयले अझै खाली गर्न मानेका छैनन् । ४२ करोड रुपैयाँभन्दा बढी बजेट विनियोजन गरिएको चाबहिल–जोरपाटी खण्डमा ५ करोडभन्दा बढी खर्च भएको छैन ।

सडकको मापदण्डभित्र परेका अस्थायी घर टहरा भत्काउन नसक्दा निर्माण कार्य ठप्प भएको हो । बर्खामा हिलाम्मे र गर्मीमा धुलाम्मे हुने यो सडकमा सर्वसाधारणले सास्ती खेप्नुपरेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २०, २०७५ ०८:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

उपत्यकामा सात पार्क बनाइँदै

दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — उपत्यकामा धेरैको गुनासो रहन्छ, 'खुला क्षेत्र नै छैन । यसो घुम्न, हावा खाना र केही समय विताउने ठाउँ नै छैन ।' अव भने यस्ता गुनासोहरु होला की ? उपत्यका वरिवरि ७ वटा हरियाली पार्क (हरित उद्यान) बनाउन सुरु भएको छ ।

चोभारमा एक निजी कम्पनीले बनाएको पार्क । फाइल तस्बिर : कान्तिपुर ।

सहरी विकास मन्त्रालयले नगर क्षेत्रभित्र खुला क्षेत्रको कमी हुंदै गएकाले विभिन्न सार्वजनिक जग्गामा ‘हरित उद्यान’ बनाउन थालेको हो ।

दक्षिणकाली नगपालिकाको चम्पादेवी १ मा २ वटा ‘चम्पादेवी पार्क’, टोखा नगरपालिका ३ मा ‘नमूना विकास पार्क’, नागार्जुन ७ मा ‘संरक्षणविद स्मारक पाकर्’, नागार्जुन ७ मै ‘स्वीजरल्याण्ड पार्क’, चन्द्रगिरी इन्द्रस्थान १ मा ‘ऐतिहासिक पार्क’ र बुढानिलकण्ठ १ मा ‘राष्ट्रिय विकास पार्क’ निर्माण भइरहेको सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागले जनाएको छ ।

‘सार्वजनिक जग्गामा पार्क निर्माण गर्दै जाने मन्त्रालयको नीति छ’ विभागका महानिर्देशक मणिराम गेलालले भने, ‘भूकम्पमा खुला क्षेत्रको अभाव हामीले भोगिसककेका छौं, त्यसबाट पाठ सिक्दै विभिन्न स्थानमा पार्क निर्माण गर्दैछौं, पार्क निर्माणलाई अभियानकै रुपमा अघि बढाउंछौं ।’

हेटौंडा र पोखरामा समेत पार्क निर्माण प्रक्रिया अघि बढाइएको जानकारी उनले दिए । उपत्यका वरिवरिका प्रत्येक नगरपालिकामा दुइटा भन्दा बढी पार्क निर्माण गर्नेबारे छलफल भइरहको उनले बताए । बच्चादेखि बृद्धबृद्धालाई मनोरन्जन गर्न हरित उद्यान निर्माण गरिने उनले बताए । हाल निर्माण भइरहेको स्वीजरल्याण्ड पार्क अन्तिम चरणमा पुगेको उनले बताए । ‘१५ प्रतिशत काममात्र बांकी छ, यो पार्क पिकनिक स्थलका रूपमा विकास भएको छ’ उनले भने, ‘अग्लो स्थानमा भएकाले उपत्यकाको सबै भ्यू देखिन्छ ।’ ४० रोपनी जग्गामा निर्माणधीन उक्त पार्क चारैतिर जंगलले ढाकिएको उनले बताए ।

विभागका अनुसार नार्गाजुनस्थित संरक्षविद् पार्क पनि निर्माणको अन्तिम चरणमा पुगेको छ । ६० प्रतिशत काम सकिएको भन्दै स्वीमिङपुल, चिडियाघर, राधाकृष्ण चौतारीलगायतको अवधारणा अघि सारिएको छ । १८ रोपनी जमिनमा पार्क निर्माण हुने छ । २०६३ असोज ७ मा ताप्लेजुङको घुन्सामा तत्कालीन बन राज्यमन्त्री गोपाल राई र संरक्षणविदलगायत २४ जना स्वदेशी तथा वदेशी हेलिकप्टर दुर्घटनामा मृत्यु भएको थियो । उनीहरूकै सम्झनामा उक्त पार्क निर्माण हुन लागेको हो । पार्कमा मृतक सबैको प्रतिमा राखिएको छ ।
दक्षिणकालीस्थित चम्पादेवीमा ४० र २० रोपनी जग्गामा अलग–अलग दुइटा पार्क निर्माण भइरहेका छन् । ३ वर्षभित्र निर्माण सम्पन्न गरिनेछ । पार्कभित्र भ्यू टावर, कुण्ड, पानीको फोहरा, पिकनिक स्थललगायत शिव पार्वती, राम सीता र हनुमानका अग्ला अग्ला प्रतिमा राखिएको छन् । बुढानिलकण्ठमा ५० रोपनी जग्गामा राष्ट्रिय विकास पार्क निर्माण भइरहेको छ । ३ वर्षभित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको उक्त पार्कमा निर्माण कार्य धमाधम भइरहेको महानिर्देशक गेलालले बताए ।

चन्द्रगिरी नगरपालिकाको इन्द्रस्थानस्थित ३५ रोपनी जग्गामा ऐतिहासिक पार्क निर्माण भइरहेको छ । उक्त पार्क ऐतिहासिक चिनारी झल्कने किसिमका बस्तुहरुलाई संकलन गरी राखिनेछ । टोखा ३ मा ‘नमुना विकास पार्क’ निर्माण भइरहेको छ । १० रोपनी क्षेत्रफल ओग्टने उक्त पार्कलाई आधुनिक पार्कका रूपमा विकास गरिनेछ । पार्क निर्माणका अभिन्यता तथा जलसम्पदा तथा वातावरण विकास संरक्षण कोषका अध्यक्ष पुष्पराज पाण्डेले विगत १० वर्षदेखि निरन्तर रूपमा पार्क बनाउने अभियानमा लागिपरेको बताए ।

‘सार्वजनिक जग्गा अतिक्रमण भइरहेको छ, त्यसलाई जोगाउनु पर्छ, खुल्ला स्थानको संरक्षण गर्नुपर्छ, भन्ने उद्धेश्यका साथ हरित उद्यान निर्माण गर्ने अभियानमा लागेका छौं’ उनले भने, ‘उपत्यका वरपर घुम्न जाने र मनोरन्जन गर्ने स्थान छैनन, अब सार्वजनिक जग्गामा पार्क निर्माण गर्नैपर्छ ।’

मुलुकभर अन्य स्थानमा पनि पार्क निर्माण गर्नु पर्ने भन्दै उनले प्रदेश सरकार तथा स्थानीय सरकारले पनि उक्त अभियानलाई अघि बढाउनु पर्ने बताए । त्यसैगरी हेटौडामा ५० रोपनी र पोखराको लेखनाथ नगरिपालिका सिलगेमा ४० रोपनी जग्गामा यसै वर्षदेखि पार्क निर्माण सुरु गरिने जानकारी उनले दिए ।

प्रकाशित : भाद्र १८, २०७५ १५:०२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT