थोपा सिँचाइले बढायो उत्पादन

‘थोपा सिँचाइको प्रविधि देखेर अरू कृषक पनि दंग छन्’
अनिश तिवारी

मानेश्वारा (सिन्धुपाल्चोक) — बाह्रबिसे नगरपालिकाअन्तर्गत मानेश्वारा तल्लो टोलकी सरिता भण्डारीले थोपा सिँचाइ प्रविधिबाट तरकारी खेती थालेलगत्तै उत्साहित छिन् ।

सिन्धुपाल्चोकको बाह्रबिसे नगरपालिकाअन्तर्गत मानेश्वारा गाउँमा थोपा सिँचाइबाट गरिएको तरकारी खेतीमा कृषक । तस्बिर : अनिश

पुरानो शैलीलाई चटक्कै छाडेर आधुनिक खेती गर्दा उब्जनी नहुने डरले आत्तिएकी भण्डारी हाल यसको उत्पादन देखेर दंग परेकी छन् । मापदण्डनुसार २५ फिट लामो टनेल, पोलिथिन पाइपबाट आएको थोपाबाट थालेको उनको तरकारी खेती फस्टाउन थालेको छ ।

‘बल्ल थोपा सिँचाइ प्रविधिलाई बुझ्न थालेको छु, यस्तो प्रकारबाट हुने खेतीले तरकारी उत्पादन बढेको छ,’ भण्डारीले उत्साहित हुँदै भनिन् । पहिलेभन्दा दोब्बर उत्पादन हुन थालेपछि उनले सिँचाइ प्रविधिलाई बढाउँदै लगिरहेको बताइन् । हाल तरकारीबाट ५० हजारभन्दा माथि आम्दानी गरिरहेकी उनको पुरानो तरिकाभन्दा हालको थोपा सिँचाइ वरदान बनेको अनुभव छ ।

Yamaha

‘थोपा सिँचाइको प्रविधि देखेर अरू कृषक पनि दंग छन्,’ उनले भनिन् । थोपा सिँचाइ अपनाएर यहाँका कृषकले काँक्रो, गोलभेडादेखि विभिन्न तरकारीको व्यावसायिक खेती फस्टाएको छ ।

बाह्रबिसे नपा वडा ९ राम्चे गैरीगाउँकी कमला ठकुरीले पहिलो पटक थोपा सिँचाइबाट खेती थाल्दा डराइएकी थिइन् । ‘कतै सबै खेर जाने त होइन्, थोपाबाट कतै खेती होला र भन्ने सोचेको थिए,’ ठकुरीले भनिन्, ‘महिना दिनपछि थोपा सिँचाइबाट भएको तरकारी उब्जनी देखेर दंग परेँ ।’ उत्पादित तरकारीले बजार लिन थालेपछि थोपा सिँचाइ खेतीलाई उपयुक्त प्रविधिको रूपमा ठकुरीले लिएकी छन् ।

टनेलमा गरिएको प्रविधिक थोपा सिँचाइबाट अन्य खेतीलाई समेत सहज भइरहेको कृषकको कथन छ । भूकम्पपछि तरकारी खेतीलाई चटक्कै बिर्सन लागेका कृषकले टुकी संघको सहयोगमा टनेल, टयांकी र पाइपजस्ता थोपा सिँचाइ सेट पाएपछि फेरि निरन्तरता दिएका दिन थालेका छन् । नयाँ थोपा सिँचाइ प्रविधिबाट तरकारी खेतीलाई अगाडि बढाएपछि यहाँको जीवनशैली सुधारिँदै गइरहेको छ ।

विभिन्न संस्थाको मदतबाट नयाँ प्रविधि भित्रिन थालेपछि सरिता र कमलाजस्ता कृषक गाउँगाउँमा भेटिन्छन् । दुर्गम गाउँगाउँमा थोपा सिँचाइबाट तरकारी खेती हुन थालेपछि कृषिलाई व्यावसायिक बनाउने लहर नै चल्न थालेको छ । स्थानीय तहको समन्वयमा नगरदेखि गाउँपालिकामा थोपा सिँचाइ प्रविधि भित्र्याइएको छ ।

कृषि विकास कार्यालयका दुर्गादत्त पन्थीका नुसार पुरानो तरिका छोडेर नयाँ थोपा सिँचाइतर्फ लाग्ने कृषकको समूह बढ्न थालेको छ । ‘संस्थाबाट सामग्री सहयोग पाएपछि जिल्लाभर नै यसको प्रयोग बढिरहेको छ,’ उनले भने, ‘कृषि पेसामा यसले पारेको सकरात्मक प्रभावले गर्दा प्रयोग बढिरहेको हो ।’

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०८:२२
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

भूकम्पपीडित अझै टहरामै

कृष्ण थापा

नुवाकोट — भूकम्प गएको तीन वर्ष बितिसक्दा पनि विदुरनगरपालिका २ भैरवीथानका ५६ वर्षीय चतुरमान कसाई अझै टहरामै छन् ।

भूकम्पले पूरै घर लडाएपछि बाँच्न सफल भएका उनीहरूको परिवार पुराना जस्तापाताले छाएको टहरामा छन् । परिवारमा छोराछोरी नातिनातिना गरी २१ जनाको परिवार टहरामै बसेको छ । उनीहरू अलग भएका छैनन् ।

टहराले कसाई परिवारले तीन हिउँद र वर्षा काटिसकेको छ । तैपनि उनले नयाँ घर बनाउने मेलोमेसो मिलाउन सकेका छैनन् । लाभग्राही सूचीमा समेत अझै अटाएका छैनन् । उनीसँंगैका छिमेकीले घर बनाउन थालेका छन् भने केहीको अन्तिम चरणमा छ ।

‘सेवाग्राहीको लिस्टमा परेर रकम आउला र ऋण खोजेर टाउको अटाउने बास बनाउँछु भनेको सकिएको छैन,’ उनले भने, ‘खै सरकारले पनि हेरेन ।’ उनले गुनासोमा फारम धेरैपटक भरे । उनी मात्र नभई छिमेकी रामबहादुर कसाईको पनि हालत उस्तै छ । ‘गुनासोमा नाम आउँछ भनेर बसेको छु,’ उनले भने, ‘अहिलेसम्म भूकम्पपीडितको नाममा समावेश हुन सकिएन । घर बनाउन पनि सकिनँ ।’

उक्त वडाकै कुवापानीका गोविन्दप्रसाद आचार्य भूकम्पले घर गर्लम्यै ढल्यो । टहरामा बस्दै आएका उनी सरकारले लाभग्रही सूचीमा राख्ला र थपथाप गरेर बस्ने ठाउँ बनाउला भनेर आशमा बसेको बताए ।

२ नम्बर वडामा ७८ जना भूकम्पपीडितको नामावली छुटेको वडा कार्यालयले जनाएको छ । ‘गुनासो सम्बोधनमा भरेर पठाइएयो । अझै भूकम्पपीडित सेवाग्राहीमा परेनन्,’ विनपा २ का वडाध्यक्ष वीरेन्द्रकुमार शाहीले भने । त्यसैगरी १० नम्बर वडामा वास्तविक भूकम्पपीडित लाभग्राही सूचीमा परेका छैनन् ।

लाभग्राही सूचीमा तीन पटक भरेको स्थानीय अर्जुन मिजारले बताए । ‘वडामा धाएको धायै छु,’ उनले भने । विनपा १० मा ६८ भूकम्पपीडितको नाम छुटेको वडाध्यक्ष गणेशकुमार नेपालले बताए । ‘उनीहरूको नाम समावेश गर्न पुनर्निर्माण प्राधिकरणमा भनेको छु,’ उनले भने ।

विदुरनगरपालिकाभित्र ५/६ सय जना भूकम्पपीडित लाभग्राही सूचीबाट छुटेको जनाएको छ । उपप्रमुख गीता दाहाल अर्यालले ती भूकम्पपीडितलाई समावेश गर्न पहल भइरहेको बताइन् । पुनर्निर्माण प्राधिकरणले जिल्लाका ७५ हजार १ सय ३६ भूकम्पपीडित पहिचान भएको जनाए पनि गुनासो सम्बोधन गर्न सकेको छैन ।

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०८:२१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT