सरकारी जिन्सीको लुट

कार्यालय समायोजनको मौकामा राम्राराम्रा सामानहरू गायब गर्ने र थोत्रा जिन्सी भण्डार भर्ने कार्य भइरहेको कर्मचारीले नै कर्मचारीलाई आरोप लगाइरहेका छन् ।
राजेन्द्र मानन्धर

दोलखा — सरकारी कार्यालयहरू खारेजी र समायोजन हुने हल्ला चल्नेबित्तिकै केही कर्मचारीहरू सरकारी जिन्सी गोलमालको ध्याउन्नमा छन् ।

जिल्ला समन्वय समिति दोलखाको कार्यालय । तस्बिर : राजेन्द्र

समायोजनको मौकामा राम्रा–राम्रा सामानहरू गायव गर्ने र थोत्रा जिन्सी भण्डार भर्ने कार्य भइरहेको कर्मचारीले नै कर्मचारीलाई आरोप लगाइरहेका छन् । कतिपयले एक कार्यालय छाडेर अर्कोमा गएको महिनांै भइसक्दा पनि सरकारी सम्पत्ति फर्काउन आनाकानी गरिरहेका छन् । महत्त्वपूर्ण सरकारी जिन्सी एकबाट अर्कोमा हस्तान्तरण हुँदा पुरानो उखान ‘उल्फाको धन फुपूको सराद्दे’ जस्तै भइरहेकोमा चिन्ता गर्न थालिएको छ ।


जिल्ला सदरमुकामबाट करिब डेढ दर्जन सरकारी कार्यालय खारेजी, समायोजन वा भूमिका बदलेर पुनर्संरचनाको चरणमा छन् । काम, स्वभाव र जिम्मेवारी बदलेर क्रियाशील हुने कार्यालय संयन्त्रले नै बढीजसो सरकारी सम्पत्तिमा र्‍याल चुहाउने गरेको जनप्रतिनिधिको आरोप छ । समायोजनका नाममा कतिपयले कागजका पोका मात्रै बुझाएका छन् । कतिपयले समायोजन हुनै आनाकानी गरिरहेको गाउँपालिका महांसघ ३ नम्बर प्रदेश प्रमुख तथा तामाकोसी गाउँपालिका प्रमुख ईश्वरचन्द्र पोखरेल बताउँछन् ।

Yamaha


हालै डिभिजन सहकारी कार्यालयले भीमेश्वर नगरपालिकालाई सामान हस्तान्तरण गर्दा खर्च हुने र नहुने जिन्सी किताब नबुझाएको गुनासो छ । त्यसमा कार्यालयका सामानका गन्ती र अवस्थाका बारेमा खुलाइएको हुन्छ । तत्कालीन डिभिजन सहकारीका प्रमुख टोपलाल अर्यालय चम्चादेखि चिया छान्ने जालीसमेतका विवरण उतारेर पाँच वटा निकायमा प्रमाणित प्रति बुझाएको बताए । उनले उक्त जिन्सी पुस्तक भने मलेनिकामा लेखा परीक्षणका लागि ल्याइएको हुन सक्ने जानकारी दिए । समायोजन र कार्यालयको जिम्मेवारी हेरफेर हुँदा कर्मचारीको सबैभन्दा बढी मोह ल्यापटपमा गएको छ ।


जिल्लामा एक हजार जति सरकारी कम्प्युटर जति भएको अनुमान छ । अध्यक्ष पोखरेलले त्यस्ता सामान कति स्थानीय तहमा बुझाइन्छ हेर्न बाँकी रहेको बताए । पुराना र थोत्रा जति बुझाइने र नयाँ जति गायव पार्ने चलखेललाई रोक्नुपर्ने उनले बताए ।


जिल्ला विकास समिति हुँदै जिल्ला समन्वय समितिमा परिणत भएको कार्यालयमा अथाह जिन्सी छन् । जिल्ला विकास समिति रहँदा बर्सेनि ल्यापटप र डेस्कटप कम्प्युटर किनिन्थे । मल्टिमिडिया प्रोजेक्टर, क्यामेरा र प्रिन्टरहरू जोडिन्थे । विभिन्न दाताहरूले दिएका सामान पनि बग्रेल्ती छन् । दर्जनांै बाइक, केही गाडीहरू जिविसका सम्पत्ति हुन् ।


अथाह चलअचल सम्पत्तिको धनी उक्त कार्यालयमा अहिले सीमित चार/पाँच जना कर्मचारी मात्रै छन् । धेरैजसो कर्मचारीहरू स्थानीय तहमा गएको महिनौं भइसक्यो । उनीहरूले बाइक, क्यामेरा, ल्यापटलगायत समानहरू साथै राखेको जानकारी कर्मचारीहरूबाटै पाइएको छ । जिन्सीबाट सामान बुझेको देखिएकालाई बरबुझारथ गर्न लिखित र मौखिक ताकेता गरिरहेको जिल्ला समन्वय अधिकारी तुलसी गौतम बताउँछन् ।


जिल्ला समन्वय समितिको जिन्सी खातामा कर्मचारीहरूले ल्यापटप, क्यामेरा र मोटरसाइकल बुझेको अभिलेख छ । कार्यालयबाट बिदावारी भइसक्दा पनि उक्त कार्यालयले ती सामाग्री फर्काउन नसकेको समन्वय अधिकारी गौतमले स्विकारे । सामग्री फर्केपछि औपचारिक कार्यक्रम गरेर स्थानीय तहमा नियम कानुनअनुसार बुझाइने उनले प्रतिबद्धता गरे । जिल्ला कृषि विकास कार्यालयको अस्तित्व पनि समाप्त भएको छ । उक्त कार्यालयमा पनि उस्तै रोग भएको कर्मचारीबाटै खुलेको छ । केही कर्मचारीहरू स्थानीय तहमा गइसक्दा पनि मोटरसाइकल फर्काएका छैनन् । धेरै कर्मचारी र अथाह बजेट भएको उक्त कार्यालय ‘सद्दे आफूलाई बिग्रिएको सरकारलाई’ राखिदिने रस्साकस्सी चलिरहेको छ ।


प्रमुख जिल्ला अधिकारी सागरमणि पाठकका अनुसार कार्यालय समायोजनको क्रममा जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई जानकारी हँुदैन तर सरकारी सामान दुरुपयोग भएमा कारबाहीको कदम चाल्न सकिन्छ । स्थानीय तहले जिन्सी पुस्तक र पछिल्लो लेखा प्रतिवेदनअनुसार स्पेसिफिकेसनका आधारमा सामानहरू बुझ्न र गडबडी भएको पाइएमा जानकारी दिन प्रजिअ पाठकले अनुरोध गरे ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २७, २०७५ ०९:१६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

भीमफेदी कारागारमा सहकारी खोलिँदै

प्रताप विष्ट

भीमफेदी, मकवानपुर — बिचौलियाको अन्त्य गर्न क्षेत्रीय कारागार भीमफेदीमा सहकारी स्थापना गर्ने भएको छ । क्षेत्रीय कारागार भीमफेदीमा रहेका कैदीबन्दीलाई सहकारीमा आवद्ध गराएर सहकारीमार्फत उपभोग्य वस्तुलगायत सामान खरिद गरेर न्यून मुनाफा राखेर कैदीबन्दीलाई सरल र सस्तो रूपमा उपलब्ध गराउने भएको छ ।

क्षेत्रीय कारागार भीमफेदीको मंगलबार निरीक्षण गर्दै प्रदेश—३ का मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेल, आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री शालिकराम जमरकट्टेल लगायत । तस्बिर : प्रताप

बिचौलियाका कारण भीमफेदी कारागारभित्रका पसलमा राखिएका मालसामानको मूल्य हेटाैंडा बजारको भन्दा दोब्बर छ । ‘ढुवानी भाडा, लगानीलगायत गरेर मालसामान यहाँ महँगोमा भित्रिने गर्छ जसले गर्दा स्थानीय बजारको भन्दा दोब्बर महँगो हुन्छ,’ भीमफेदी जेलका ‘ख’ ब्लक चौकीदार दीपेन्द्र राईले भने, ‘व्यापारीले यहाँ महँगोमा मालसामान बिक्री गरेका छन् ।’

व्यापारीले मुनाफा धेरै हुने भएकाले कारागारवरिपरि बस्तीमा उत्पादित तरकारीलगायत खाद्यवस्तु बन्दीलाई प्रयोग गर्न दिँदैनन् । ‘बन्दीले महँगो र बासी वस्तु उपभोग गर्नुपर्ने भएकाले जेलभित्र सहकारी स्थापना गर्ने र त्यो सहकारीले बाहिरको सहकारीमार्फत चामलबाहेक अन्य उपभोग्य वस्तुहरू खरिद गर्ने व्यवस्था मिलाउने छन्,’ प्रदेश ३ का मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले भने, ‘जेलभित्र सहकारी स्थापना गरेपछि बिचौलियाको अन्त्य र कैदीबन्दीहरू शोषणबाट पनि मुक्त हुनेछन् ।’

हेटाैंडबाट २३ किमिको दूरीमा रहेको क्षेत्रीय कारागार भीमफेदीको मंगलबार निरीक्षण गर्न पुगेका मुख्यमन्त्री पौडेलले जेलभित्र विद्यालय स्थापना गर्ने र स्कुलको निम्ति आवश्यक पर्ने शिक्षकको खर्च प्रदेश सरकारले व्यहोर्ने जानकारी कैदीबन्दीलाई गराएका थिए ।

जेलका कैदीबन्दीलाई उत्पादनसँग जोड्न प्रदेश सरकारले छिट्टै नै कार्यविधि तयार पार्ने पनि आन्तरिक मामिला तथा कानुनमन्त्री शालिकराम जमरकट्टेलले बताए । जेलहरूलाई संघीय सरकारले प्रदेश मातहतमा राख्ने नीति बनाउन बनाइरहेको छ । ‘जेलहरू छिट्टै नै प्रदेश मातहतमा आउँदै छन्,’ मन्त्री जमरकट्टेलले भने ।

भीमफेदी कारागारमा शौचालय र चर्पीको व्यवस्था राम्रो नभएकाले वातावरण दुर्गन्धित भएको भीमफेदी गाउँपालिका हिदम लामाले मुख्यमन्त्री पौडेल र आन्तरिक मामिला मन्त्री जमरकट्टेलसँग राखेका थिए । कारागारको दुवै ब्लकको सुत्ने कोठा, भान्सा, पुस्तकालय लगायत भित्र पसेर मुख्यमन्त्री पौडेल, आन्तरिक मामिला मन्त्री जमरकट्टेल, जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुुख रघुनाथ खुलाल, प्रजिअ अस्मान तामाङ, डीआईजी दीपक थापा, भीमफेदी गापाका अध्यक्ष हिदम लामा, उपप्रमुख पार्वती रानाले निरीक्षण गरे।

भीमफेदी कारागारका २ वटा ब्लकमा पुरुष बन्दी ८ सय ८४ जना छन् । जेलका नायब सुब्बा केदारप्रसाद सापकोटाका अनुसार उक्त जेलमा २० वर्षदेखि ८५ वर्षसम्मका बन्दीकैदी छन् । १ सय २५ जना कैदीबन्दी उत्पादनसँग जोडिएका छन् । जेलभित्र गलैँचा बुन्ने, मुढा बनाउने र टोपी बुन्ने काममा बन्दीहरू संलग्न छन् । उक्त कारागारमा सबैभन्दा बढी ३ सय ६९ जना लागुऔषध मुद्दाका कैदीबन्दी छन् ।

जेलमा औषधोपचारका लागि डाक्टरको दरबन्दी भए पनि स्वास्थ्यकर्मी छैनन् । जेलभित्र प्राथमिक उपचार केन्द्र छ तर स्वास्थ्यकर्मी छैनन् । कर्तव्य ज्यान मुद्दामा जेल परेका सर्लाहीका दिनेश राउत प्राथमिक उपचार केन्द्र सञ्चालन गरिरहेका छन् । उनीहरूले अहिले सरकारबाट दैनिक साढे सात ग्राम चामल र ६० रुपैयाँ पाउँछन् । ६/६ महिनामा मौसमअनुसारको जेल प्रशासनले कपडा उपलब्ध छ ।

दसैंलाई ६० केजी मासु सहयोग
प्रदेश–३ का मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले क्षेत्रीय कारागार भीमफेदीका कैदी बन्दीलाई दसैंमा एक छाक मासु उपलब्ध गराउने भएका छन् ।

कारागारमा मंगलबार निरीक्षण गर्दै पौडेलले बन्दीहरूलाई दसैंमा खान ६० केजी मासु उपलब्ध गराउने कैदीबन्दीलाई बताए । भीमफेदी कारागारमा ८ सय ८४ कैदीबन्दी छन् ।

प्रकाशित : भाद्र २७, २०७५ ०९:१५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT