चियाबारीले लोभ्यायो पर्यटक

कान्तिपुर संवाददाता

सिन्धुपाल्चोक — तीन वर्षदेखि बन्द रहेको मेलम्ची नगरपालिका २ स्थित ‘एभरेस्ट टी गार्डेन ’ प्राकृतिक रूपमा व्यवस्थित बनाएर चाँडै सञ्चालनमा ल्याइने भएको छ  । पर्यटकीय आकर्षणको केन्द्रबिन्दु चिया बगान आउँदो वैशाखमा सञ्चालनमा ल्याउने लक्ष्यका साथ ‘अर्गानिक सर्टिफिकेसनदेखि ईआईई’ को प्रक्रियामा लागिपरेको ‘एभरेस्ट टी गार्डेन’ का संञ्चालक मोहन गिरीले बताए  ।

‘बेस्ट क्वालिटीको चिया उत्पादन गरिरहेका छौं, त्यसैको ‘अर्गानिक सटिफिकेसन’ को प्रक्रियामा व्यस्त छौं,’ उनले भने । चिया बगानको माथिल्लो क्षेत्र शिवपुरी राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रमा पर्ने भएकाले त्यससम्बन्धी छलफलमा रहेको उनले सुनाए ।

भूकम्पले पछाडि धकेलेको चिया बगानसँगै होमस्टे, ‘टी टिचिङ स्कुल’ देखि विभिन्न पर्यटकीय अवधारण लिएर खुला गरिनेछ । ‘भौगोलिक रूपमा धुवाँधूलोरहित, प्राकृतिक वातावरणमा मात्रै चिया बगानलाई अर्गानिक पर्यटकीय क्षेत्रको रूपमा खुलाइने छ,’ उनले भने । उच्च स्तर ग्रेडिङको उत्पादन भएकाले १२ हजार किलो मात्रै चिया उत्पादन भएको एभरेस्ट टी गार्डेनले जनाएको छ । एक हजार ५ सय रोपनी प्रयोगमा ल्याइएकोमा नौ सय रोपनी क्षेत्रफलमा मात्रै चिया उत्पादन भइरहेको छ ।


२०५२ सालमा पहिलो पटक व्यवसायी सोमप्रसाद गौचनले यहाँको ८ सय रोपनीमा चिया खेती विस्तार गरेका थिए । त्यसको दुई वर्षलगत्तै बाजुरावासी मोहन गिरीले लिएपछि पर्यटकीय आर्कषण बोकेको भोटेचौरस्थित चिया बगान व्यवस्थित बनाइँदै छ । गार्डेनका फिल्ड इन्चार्ज राजकुमार खतिवडा ४५ वर्षका लागि स्थानीयको जग्गा लिइएकोमा २२ वर्ष बितिसकेको सुनाउछन् । ‘अर्गानिक चियासम्बन्धी खोज र अनुसन्धानको हब क्षेत्र बनाउन सबै कस्सिएका छौं,’ उनले भने ।


मेलम्ची नगरपालिकाको पर्यटकीय योजनासग समन्वय गरेर ‘टी गार्डेन’ को कार्ययोजना बनाइएको उनको कथन छ । दर्जनौं हिमशृंखलाले घेरिएको ‘गार्डेन’ ले झन्डै ७० जना लाई रोजगारी दिइरहेको छ । मेलम्ची नगरपालिका वडा २ स्थित चिया बगानको ‘अर्गानिक सटिफिकेसन’ भइसकेपछि वातावरणमैत्री तरिकाले पर्यटकीय प्रवर्द्धनमा जुट्ने उनको कथन छ । 'टी हब' बनाउने नगरको योजना राजधानीबाट नजिकै रहेको पर्यटकीय आकर्षणको केन्द्रबिन्दु एभरेस्ट चिया बगानजस्तै मेलम्चीलाई ‘टी हब’ बनाउने नगरको योजना छ ।

‘चिया बगान ‘द एभरेस्ट टी गार्डेन’ को समन्वयमा मेलम्चीलाई पर्यटकीय नगरीको रूपमा चिनाउने लक्ष्य राखेर दीर्घकालीन योजना बनाएका छौं,’ मेलम्ची नगरपालिकाका मेयर डम्बर अर्यालले भने । भोटेचौर, हैबुङ हुँदै धौलेगिरि, धुसेनीचौरसम्म चिया बगान बनाउने योजनाका लागि ५ करोड छुट्याइएको उनले प्रस्ट्याए । ‘द एभरेस्ट टी गार्डेन’ को योजना बनाएर व्यवस्थित रूपमा पर्यटकीय उन्नतिका लागि पहलकदमी लिएको उनको भनाइ छ । ‘द एभरेस्ट टी गार्डेन’ नगरसँग समन्वय गर्न सकारात्मक देखिएको छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : फाल्गुन १५, २०७५ ०८:४४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

छोरीले दिइन् दागबत्ती

कान्तिपुर संवाददाता

चितवन — आफ्ना अभिभावकको निधनमा छोरीहरू प्रायः दाहसंस्कार स्थलसम्म पुग्न वा पुगे पनि दागबत्ती दिन पाउँदैनन्  । किरिया बसेर १३ दिनसम्म धार्मिक कार्य गर्न छोरा नै चाहिने मान्यता छ  ।

तर भरतपुर बसेनीमा एक परिवारले छोरीलाई नै दागबत्तीदेखि किरियासम्म सरिक गराएको छ ।


भरतपुर बसेनीका ३८ वर्षीय लक्ष्मण देवकोटाको बिहीबार मध्यरातमा निधन भयो । उनको किरियाकर्म छोरी आरमिन्टा देवकोटाबाट गरिएको छ । लक्ष्मणका दुई छोरी मात्र छन् । कान्छी छोरी आर्किटा सानै छिन्, कक्षा दुईमा पढ्छिन् । कक्षा ११ मा पढ्ने जेठी छोरी आरमिन्टा र श्रीमती सिर्जना अहिले कोरा बारेर किरिया बसेका छन् । किरिया बसेर १३ दिनसम्म गर्ने गतिविधि छोरीबाट मात्रै पूरा भएको छ । परिवार, पण्डित र समाजले नै यो कामलाई सहजै स्वीकार गरेको छ । किरिया बस्न छोरा नभए पनि दाजुभाइभित्रको एक जना पुरुष बस्नै पर्ने परम्परागत मान्यता छ ।


तर देवकोटा परिवार त्यतातर्फ लागेन । ‘छोरी पनि सन्तान नै हो । आफ्नै छोरी हुँदाहुँदै उनैलाई किरिया नराखेर अरूलाई खोज्न हुँदैन भन्ने हाम्रा अभिभावकहरूको मत रह्यो । समाजबाट पनि त्यही कुरा आयो । पण्डितजीहरूले हुन्छ भन्नुभयो । त्यसैले छोरी आरमिन्टा नै कोरा बारेर बसिन्,’ दिवंगत लक्ष्मणका भाइ अषेशले भने । यस्तो कामले छोरा छोरीबीचको विभेद हटाउन मद्दत गर्ने उनले बताए । दिवंगत व्यक्तिको घरमा किरियाका बेलामा गरुणपुराण भन्ने चलन छ । चेतनाथ न्यौपानले देवकोटाको घरमा गरुणपुराण सुनाउँछन् । छोरीलाई किरिया गर्न बार बन्देज नलागेको उनले बताए ।

‘गरुणपुराणकै छैठौं अध्यायमा एउटा श्लोक छ । जसको भाव छोरीले तीन कुल र छोराले दुई कुल तार्ने भन्ने छ । त्यसैले छोरीहरू पितृ कार्यमा सरिक हुँदा राम्रा हुन्छ । गर्न नहुने भन्ने छैन,’ २० औं वर्षदेखि गरुणपुराण सुनाउँदै आएका न्यौपानेले भने । यसरी छोरी मात्रै किरियामा बसेर पितृकार्य गर्दै आएको चेतनाथले दोस्रो पटक भोगेका छन् ।

प्रकाशित : फाल्गुन १५, २०७५ ०८:४३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्