विद्यालय सहयोगीले पढाउँदै

सुजता लामा

सिन्धुलीमाढी — सिन्धुलीको गोलञ्जोर गाउँपालिका ४ स्थित कुभिन्डे प्रावि, वितिजोरमा शिक्षक अभावले विद्यालय सहयोगीले पढाउने गरेका छन् । उक्त विद्यालयमा एक जना मात्र शिक्षक भएकाले विद्यालय सहयोगीले पनि पढाउने गरेका हुन् ।

विद्यालयमा एक राहत शिक्षक जुनु श्रेष्ठ मात्रै छिन् । विद्यालयका प्रअ र एक अस्थायी शिक्षक शिक्षक सेवा आयोगको परीक्षामा असफल भएपछि विद्यालयमा शिक्षकको अभाव भएको हो ।

बालविकास केन्द्रकी सहयोगी कार्यकर्ता तृष्णा कुँवर छिन् । उनको ड्युटी १ बजेसम्म मात्रै छ । उनी १ बजेपछि घर जान्छिन् । विद्यालय सहयोगी यादव ठकुरीले नियमित ढंगले पढाउँदै आएका छन् । ‘विद्यालय सहयोगीले पनि पढाउने गरेका छन्,’ शिक्षक श्रेष्ठ भन्छिन्, ‘विद्यालयमा शिक्षकको अभाव भएपछि विद्यालय व्यवस्थापन समितिले नै विद्यालय सहयोगी यादवलाई पढाउन दिने निर्णय गरेको हो ।’

विद्यालय सहयोगी यादवले ८ कक्षा पढेका छन् । विद्यालयको पठनपाठन नै ठप्प हुने भएपछि विद्यालय सहयोगीलाई विद्यालयको आन्तरिक स्रोतबाट ३ हजार रुपैयाँ थप दिएर पढाउन लगाएको शिक्षक श्रेष्ठले बताइन् । शिक्षक आफूमात्र रहेकाले १,२ र ३ कक्षाका विद्यार्थीलाई एकै ठाउँमा राखेर पढाउने गरेको उनले बताइन् । ४ र ५ कक्षाका विद्यार्थीलाई पनि एउटै कक्षामा राखेर पढाउने गरेकी छन् । ‘कहिलेकाहीँ त ५/७ दिन नै शिक्षकका लागि तालिम हुन्छ । कहिले कार्यक्रम पर्छ । जानु परिहाल्यो,’ शिक्षक श्रेष्ठले भनिन्, ‘त्यति बेला त विद्यालय सहयोगीकै भरमा विद्यालय चल्ने हो ।’

आफू र सहयोगी बिरामी तथा घरायसी काम परेको बेला सबै विद्यार्थीलाई एकै ठाउँमा राखेर पढाउनुपर्ने बाध्यता भएको उनले सुनाइन् । ‘कहिले कार्यालय सहयोगी बिरामी पर्छन् त कहिले घरायसी काम परेर आउँदैनन् । त्यस्तो बेला त सबैलाई एकै ठाउँमा राखेर पढाउनुपर्छ,’ उनले भनिन्, ‘एकै ठाउँमा राखेर पढाउँदा समस्या हुन्छ तर के गर्नु अरू शिक्षक छैनन् ।’

विद्यार्थीको पनि उस्तै गुनासो छ । सबै कक्षाका विद्यार्थीलाई एकै ठाउँमा राखेर पढाउँदा आफूहरूलाई डिस्टब हुने उनीहरू बताउँछन् । कक्षा ५ मा अध्यनरत मेख तामाङ भन्छन्, ‘सबैलाई एकै ठाउँमा राख्दा धेरै नै समस्या भएको छ । एक, दुई कक्षामा पढ्ने भाइ बहिनीहरू भने चल्ने, झगडा गर्ने, एकले अर्कोलाई पिट्यो, जिस्कायो भनेर रुने, कराउने गर्छन् । हाम्रो पढाइमा डिस्टब हुन्छ ।’

प्रावि वितिजोर कुपिण्डेमा आर्थिक अवस्था कमजोर भएका अभिभावकका छोराछोरी अध्यनरत छन् । ‘आर्थिक अवस्था राम्रो भएकाहरूले सदरमुकाम सिन्धुलीमाढीमा राखेर छोराछोरीलाई पढाउने गरेका छन् । सदरमुकाममा राखेर पढाउन नसक्नेले मात्र यस विद्यालयमा पढाएका छन् । कुपिण्डेमाप्रावि वितिजोर मात्रै छ ।

आफ्ना छोराछोरीलाई अन्त पढ्न पढाउन पनि टाढा पर्छ । त्यहाँबाट झन्डै डेढ घण्टा टाढा पञ्चकन्या निमावि छ । प्रावि वितिजोर कुभिन्डेमा ४२ जना विद्यार्थी छन् ।

गाउँपालिकाले सामुदायिक विद्यालयमा लागू गरेको दिवा खाजा कार्यक्रमपछि विद्यार्थी नियमित विद्यालय आउने गरेका छन् । शिक्षकको अभावले गर्दा गुणस्तरीय पठनपाठन हुन नसकेको शिक्षक श्रेष्ठ बताउँछिन् । ‘शिक्षकको पद रिक्त भएपछि विद्यालय व्यवस्थापन समितिलाई आफूले पटकपटक भनेको तर सुनुवाइ भएको छैन,’ उनले भनिन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ९, २०७६ ०७:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

प्रदेशसभा व्यवस्थापनमा अनियमितता : पौने २ करोडका बढी बिल

अजित तिवारी, सन्तोष सिंह

जनकपुर — प्रदेश २ को सरकार सञ्चालन र व्यवस्थापनका लागि संघीय सरकारबाट विनियोजित बजेट करिब पौने २ करोड रुपैयाँको बढी बिल बनाएर हिनामिना गरिएको छ । प्रदेशसभा भवन, मन्त्रालय र निवासको मर्मतसम्भार तथा फर्निचर खरिदमा लागतभन्दा बढी बिल बनाएर ७ करोड रुपैयाँ खर्च भएको देखाइएको हो ।



प्रदेश २ की उपसभामुख उपमा देवको संयोजकत्वमा गठित संसदीय अनुगमन विशेष समितिले ६ महिना लगाएर गरेको छानबिनपछि सबैजसो शीर्षकमा रकम बढाएर भुक्तानी लिएको निष्कर्ष निकालेको हो । समितिले प्रदेशका मन्त्रालय र सचिवालय सञ्चालन, पदाधिकारीको कार्यालय र आवास मर्मत तथा निर्माणमा पौने २ करोड अनियमितता भएको ठहरसहितको प्रतिवेदन प्रदेशसभाको बुधबार बसेको बैठकमा पेस गरेको छ ।

संघीय सरकारले तत्कालीन सहरी विकास तथा भवन निर्माण डिभिजन कार्यालय धनुषामार्फत ७ करोड रुपैयाँ प्रदेश सरकार सञ्चालन र व्यवस्थापनमा खर्चिएको थियो । ७ करोडमध्ये डिभिजन कार्यालयले भवन मर्मतसम्भार एवं व्यवस्थापनमा ६ करोड र फर्निचर एवं फिक्स्चरतर्फ १ करोड रुपैयाँ खर्च गरेको थियो ।

विशेष समितिले प्रदेशको मन्त्रालय र निवासमा ८६ लाख १ हजार ७ सय १३ रुपैयाँ र प्रदेशसभा सचिवालयमा ८६ लाख १ हजार रुपैयाँ बढी भुक्तानी गरेको भेट्टाएको छ । प्रदेशसभामा प्रतिवेदन पढ्दै समिति सदस्य शिवचन्द्र चौधरीले व्यवस्थापन बजेटमा हिनामिना भएको बताए । ‘मर्मतसम्भारमा धेरै त्रुटि पाइएको छ,’ उनले भने, ‘संसद्मा प्रतिवेदन पेस भएको छ । कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाउनुपर्छ ।’

१२ वटा कोटेसनमार्फत मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयमा मर्मतसम्भारका लागि खर्च गरिएको ५० लाख ६९ हजार ३ सय ३८ रुपैयाँमा २४ लाख १६ हजार ९ सय १८ रुपैयाँ बढी भुक्तानी दिइएको समितिको ठहर छ । मुख्यमन्त्रीको निवास मर्मतसम्भारमा ४ वटा कोटेसनमार्फत खर्च गरिएको १६ लाख १३ हजार ९ सय रुपैयाँमा ४ लाख ६५ हजार २ सय ५० रुपैयाँ बढी भुक्तानी गरिएको छ ।

जनकपुर चुरोट कारखानाको भवन मर्मतसम्भार गरेर प्रदेश सरकारको मन्त्रालय, सचिवालय र निवास राखिएको छ । चारतले एउटै भवनमा रहेको चारवटा मन्त्रालयको मर्मतसम्भार र फर्निचरमा ५० लाख ९४ हजार ३ सय २२ रुपैयाँ खर्च गरिएकोमा २८ लाख ५२ हजार ४२ रुपैयाँ बढी भुक्तानी देखाइएको छ ।

भौतिक पूर्वाधार तथा विकास मन्त्रालयको मर्मतसम्भार र फर्निचर खरिदमा २५ लाख ७३ हजार ४५ रुपैयाँ खर्च भएको देखाए पनि २३ लाख ९३ हजार ७ सय ३० रुपैयाँ बढी खर्च भएको हिसाब देखाइएको छ ।

प्रदेशसभा सचिवालयमा दुई निर्माण कम्पनीमार्फत गरिएको मर्मतसम्भार र फर्निचर खरिदमा १ करोड ५० लाख ७५ हजार ६ सय ९४ रुपैयाँ खर्च गरिएकोमा ८६ लाख १ हजार ७ सय १३ रुपैयाँको बढी बिल भुक्तानी गरिएको छ । मुख्यमन्त्रीको कार्यालयमा रंगरोगनका लागि २ सय ४३ रुपैयाँ वर्गमिटर पर्ने रंगलाई ३ सय २६ रुपैयाँ वर्गमिटरले भुक्तानी गरिएको छ ।

धेरैजसो मन्त्रालयमा २५ वटा ढोका लगाए पनि २८ वटासम्मको बिल बनाइएको छ । २० वटा पंखा जडान भएको ठाउँमा ३६ वटाको भुक्तानी गरिएको छ । समिति सदस्य चौधरीका अनुसार एउटै सामानको दुई पटकसम्म भुक्तानी गरिएको छ ।

यस्तै, मर्मतसम्भारमा प्लाईको मोटाइ र आल्मुनियम पार्टिसन कमसल रहे पनि भुक्तानी महँगो सामानको गरिएको छ । विशेष समितिका सचिव रञ्जित यादवले रंगरोगन र आल्मुनियमको काम कमसल भएको बताए । ‘मापदण्डअनुसार रंगरोगन र आल्मुनियमको काम भएको छैन,’ उनले कान्तिपुरसँग भने, ‘रंगको गुणस्तर ज्यादै कमजोर छ । आल्मुनियमको पार्टिसन कामै नलाग्ने गरी लगाइएको छ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ ९, २०७६ ०७:३६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्