अभ्यास गर्ने मैदान पनि भएन

नगेन्द्र अधिकारी

काभ्रे — जिल्लाको विकट मानिने खानीखोला गाउँपालिकाको भलिबल टिमले दुई वर्ष लगातार जिल्लास्तरीय प्रतियोगिता जित्यो । खानीखोला र बेथानचोक गाउँपालिकाले आयोजना गरेका जिल्लास्तरीय प्रतियोगिताको उपाधि पनि दुवैपटक खानीखोलाको टिमले नै उचाल्यो । 

हालै सम्पन्न बेथानचोक कप भलिबल प्रतियोगितामा त उपविजेता पनि खानीखोलाको ‘बी’ टिम नमुना प्रगति युवा क्लब नै भयो । तर जिल्लामा नै पहिचान बनाएको टोली खेल मैदानको अभावमा विद्यालयको चौरमा अभ्यास र प्रतियोगिता गर्न बाध्य छ ।

‘खहरे खोलालाई माटोले पुरेर खेल मैदान बनाउँदै छौं, त्यो पनि पर्याप्त बजेट नहुँदा पूरा हुन सकेको छैन,’ टिमका क्याप्टेन सुमन थोकर भन्छन्, ‘स्कुल सुरु हुनुअघि र छुट्टी भएपछि स्थानीय विद्यालयको चौरमा खेल्छौं, व्यक्तिका खेत खाली भएपछि त्यहाँ पनि अभ्यास गर्दै आएका छौं ।’

थोकरका अनुसार, जिल्ला खेलकुद विकास समितिले खेल मैदान निर्माणका लागि ४ लाख बजेट छुट्याए पनि मैदानले पूर्णता पाएको छैन । खानीखोला गाउँपालिकाले २ लाख बजेट विनियोजन गरे पनि खर्च हुन सकेन । ‘४०/५० टिप माटो ल्याएर हालेका छौं, खहरे भएकाले बेलाबेलामा पुर्छ,’ उनले भने, ‘गाउँपालिकालाई एकै पटकमा पूरा हुनेगरी पर्याप्त बजेट दिन अनुरोध गरेका छौं तर त्यसो हुन सकेको छैन ।’

खानीखोला भलिबल खेलका लागि चर्चित छ । यही टिमले काभ्रे र छिमेकी जिल्ला मकवानपुर, ललितपुरलगायत जिल्लामा हुने प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएर उपाधि जित्दै आएको छ । जिल्लाको प्रतिनिधित्व गर्दै क्षेत्रीय र राष्ट्रियस्तरका प्रतियोगितामा पनि खानीखोला गाउँपालिकाको टिमका सदस्य नै सहभागी हुने गरेका छन् ।

‘पूर्वाधार र प्रशिक्षण हुने हो भने अझै राम्रो गर्न सकिन्थ्यो,’ स्थानीय खेलाडीलाई प्रशिक्षणसमेत दिँदै आएका थोकर भन्छन्, ‘८ वर्षअघि सामान्य प्रशिक्षण लिएर म खेल्न थालेको थिएँ, अभ्यासकै आधारमा यो उपलब्धि हो ।’ उनले खेलाडीलाई नै प्रशिक्षण दिन नसकिएको भन्दै यसले नतिजामा असर परिरहेको बताए ।

प्रकाशित : असार ८, २०७६ ०७:३४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

अंग्रेजी माध्यम भन्दै रकम असुल्दै

नगेन्द्र अधिकारी

काभ्रे — जिल्लाका सामुदायिक विद्यालयले अंग्रेजी माध्ययबाट पठनपाठन गर्ने भन्दै विद्यार्थीबाट रकम असुल्ने गरेका छन् । पर्याप्त दरबन्दी र सरकारी अनुदान भएका विद्यालयले पनि निम्न आय भएका विद्यार्थीबाट भर्ना र मासिक शुल्क लिने थालेका हुन् । 

जिल्लाको विकट मानिने खानीखोला–५ मा रहेको जनविकास माविले विद्यार्थीबाट सहयोगको नाममा भर्ना शुल्क र अंग्रेजी माध्यममा पढाउने भन्दै ५ कक्षासम्मका विद्यार्थीबाट मासिक शुल्क लिने गरेको छ । करिब ६ सय ५० विद्यार्थी अध्ययनरत विद्यालयले कक्षा १ बाट १ सय, २ बाट १ सय ५०, ३ बाट २ सय, ४ बाट २ सय ५० र कक्षा ५ बाट ३ सय ५० रुपैयाँ मासिक शुल्क लिने गरेका हुन् ।

१२ कक्षासम्म चलेको विद्यालयमा १६ जना दरबन्दीमा नै शिक्षक कार्यरत छन् तर निजी स्रोत र परिचरको तलबका लागि भन्दै विद्यालयले अभिभावकलाई भार पारेको हो । खानीखोला गाउँपालिकाले पनि शिक्षक तलबका लागि वार्षिक २ लाख रकम उपलब्ध गराउँदै आएको छ । प्रधानाध्यापक देशबहादुर वाइबाले अभिभावककै अनुरोधमा अंग्रेजी माध्ययम सुरु गरिएको दाबी गरे ।

‘निजी विद्यालयमा पढाउँदा झन् महँगो पर्छ, अभिभावककै चाहनाअनुसार मासिक शुल्क लिएर सुरु गरेका हौं,’ वाइबाले भने, ‘लगानी नगरी अभिभावकलाई पनि अपनत्व नहुने रहेछ, तिर्न नसक्नेलाई छुट दिने गरेका छौं ।’ विद्यार्थीबाट उठेको रकम शिक्षकलाई थपिदिने गरेको छ । दरबन्दी पर्याप्त रहेको र पछिल्लो समय गाउँपालिकाबाट अनुदान पनि आउन थालेकोले अर्को वर्षबाट मासिक शुल्क नउठाउने उनले बताए ।

‘अंग्रेजी माध्यमको पठनपाठन र शुल्क लिन पनि बन्द गर्ने सोच बनाएका छौं,’ वाइबाले भने । बनेपा–४ स्थित चण्डेश्वरी माध्यमिक विद्यालयले पनि विद्यार्थीसँग मासिक शुल्क लिने गरेको छ । विद्यालयले सञ्चालनमा ल्याएको बस, कर्मचारी, कुचिकार र मसलन्द खर्च व्यवस्थापनका लागि मासिक शुल्क लिने गरेको प्रधानाध्यापक राजेन्द्र बज्राचार्यले स्विकारे ।

‘दरबन्दी त छ तर मल्टिमिडिया कक्षा, कम्प्युटर ल्याब, गाडी र अन्य कर्मचारीको व्यवस्थापन गर्नुपर्छ,’ बज्राचार्यले भने, ‘मासिक शुल्क लिनु हाम्रो रहर हैन, सरकारले सबै व्यवस्थापन गरिदिन्छ भने हामी शुल्क लिँदैनौं ।’ बज्राचार्यका अनुसार, माविमा ७, निमाविमा ४ र प्राविमा ७ शिक्षक दरबन्दीमा कार्यरत छन् । सहयोगी कार्यकर्तासहित २ जना निजी स्रोतमा कार्यरत छन् ।

जिल्ला शिक्षा समितिका सभापतिसमेत रहेका जिल्ला समन्वय समिति प्रमुख उद्धव केसीले कुनै पनि बहानामा शुल्क लिन नमिल्ने बताए । ‘विभिन्न शीर्षकमा लिने गरेका रहेछन् तर त्यो मिल्दैन,’ केसीले भने, ‘विषय जानकारीमा आएकाले आवश्यक कारबाही अघि बढाउँछौं ।’

विकास बजेट कटाएर शिक्षकलाई तलब
जिल्लाको विकट मानिने खानीखोला गाउँपालिकाले विकास बजेट कटाएर शिक्षकलाई तलब खुवाउने गरेको छ । विद्यार्थीको तुलनामा शिक्षक दरबन्दी कम भएको कारण देखाउँदै गाउँपालिकाले शिक्षक तलबका लागि ६४ लाख खर्च गरेको हो । महालेखा परीक्षकको प्रतिवेदनमा उक्त खर्च बेरुजु देखिएको छ ।

‘दरबन्दी कम छ, निजी स्रोतमा रहेका शिक्षकलाई तलब नखुवाए विद्यालय चल्ने अवस्था छैन,’ गाउँपालिकाका प्रवक्ता मानबहादुर गोलेले भने, ‘ससर्त अनुदानबाट आएको बजेटबाट तलब खुवायौं, महालेखाले बेरुजु देखायो ।’ चालू आर्थिक वर्षमा पनि शिक्षकलाई तलब खुवाउन विद्यालय अनुदान शीर्षकमा ७९ लाख विनियोजन गरेको गोलेले जानकारी दिए ।

निजी स्रोतमा कार्यरत प्रावि तहका शिक्षकलाई ६ हजार, निमावि तहलाई ९ हजार र माध्यमिक तहका शिक्षकलाई १३ हजार तलब उपलब्ध गराउँदै आएको छ । दरबन्दी मिलान भएका कारण दुगर्म भेगमा शिक्षकको समस्या छ ।

प्रकाशित : असार ६, २०७६ ०७:३०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT